Zaobserwowano superwichry na planecie pozasłonecznej

Kwiecień, maj i czerwiec mieliśmy do bani. Padało, wiało, a od czasu do czasu przetaczały się burze. Gdybyśmy jednak mieszkali na planecie o dość nieciekawej nazwie HD209458b, było o wiele gorzej.

Jaskinia na Marsie

HD209458b znajduje się 150 lat świetlnych od Ziemi i jest sporo większa od naszego globu. Ma 0,6 masy Jowisza i należy do grupy zwanej „gorącymi Jowiszami” (są to planety mające orbitę bardzo blisko gwiazdy macierzystej). Na jej powierzchni panuje temperatura około 1000°C – nie planujcie więc tam kosmicznych wakacji. Co jednak dość istotne – nie obraca się ona wokół własnej osi, przez co jej „ciemna strona” jest cały czas chłodniejsza. Sprawia to, że na HD209458b szaleją huragany, które są dla nas po prostu niewyobrażalne. Nie zaobserwowano bowiem w historii ludzkości wiatrów pędzących z szybkością 10 tysięcy kilometrów na godzinę.

Zespół badawczy z Leiden Observatory w Holandii obserwował wypełnioną sodem, tlenem i węglem atmosferę i wypatrzył przypadkowo tlenek węgla poruszający się z olbrzymimi prędkościami między obydwoma stronami planety. Stało się to niezbitym dowodem na szalejące huragany. Są to zarazem pierwsze obserwacje wiatrów w atmosferze planety pozasłonecznej. Nadto udało się również zmierzyć prędkość orbitalną planety oraz stężenie zabójczego dla organizmów żywych tlenku węgla. Czyli 3 w 1. Wyniki obserwacji zasilą dość sporą bibliotekę na temat tej ezgoplanety, na którą składają się poświęcone jej 362 prace naukowe. Jeśli by zaś kogoś interesowały szczegóły techniczne obserwacji, odkryć na HD209458b dokonano za pomocą teleskopu VLT (Very Large Telescope) należącym do Europejskiego Centrum Południowego (ESO). teleskop wspomagał niesamowicie precyzyjny spektrograf CRISES.

Na ilustracji: artystyczna wizja HD209458b.

Ciekawy artykuł? Podziel się nim ze znajomymi.

Henryk Tur, 24 czerwca 2010, godz. 11:30

Kategoria posta: Aktualności, nauka

Źródło: www.astronomia.pl

Tagi: ezgoplaneta, HD209458b, kosmos, nauka, odkrycia

Regulamin komentowania

Kuba

Niektóre nazwy przetłumaczone na polski tracą swój urok. Na przykład Very Large Telescope-Bardzo Duży Teleskop, albo Apple-Jabłko.
http://null Maxik

„nie obraca się ona wokół własnej osi” – musi się obracać, tak samo jak Księżyc, jest zwrócony do Ziemi cały czas tą samą stroną ponieważ obrót wokół własnej osi jest zsynchronizowany z obrotem wokół naszej planety.
http://gadzetomania.pl/author/henryk-tur Henryk Tur

Co to znaczy „musi”? Nic nie musi. Grawitacja gwiazdy sprawia, że się nie obraca, podobnie jak Księżyc hamowany jest przyciąganiem Ziemi.
krzyh

A nie przypadkiem czas obrotu wokół własnej osi = czas okrążenia planety? Dlatego satelita jest cały czas tą samą stroną do swojej planety?
Henryk

Litości… Księżyc ani wspomniana planeta NIE OBRACAJĄ się. Koniec, kropka.
TTeC

Henryk ma rację: księżyc wykonuje ruch obrotowy względem środka Ziemi zwrócony niezmiennie do niej jedną stroną. Więc nie ma mowy o ruchu obrotowym względem własnej osi.
http://gadzetomania.pl/author/tomek Tomasz Miller

Nie no, rację mają ewidentnie Maxik i Krzyh. Myślę, że następuje tu jakieś wzajemne niezrozumienie. Wyjdźmy od tego, w czym obie strony są zgodne: Księżyc jest stale zwrócony do Ziemi tą samą stroną (porusza się geosynchronicznie). Ponadto obiega Ziemię w niecały miesiąc. Stąd wynika, że obraca się też wokół własnej osi, a jeden obrót (syderyczny) zajmuje mu dokładnie tyle samo czasu, co jeden obieg (syderyczny).
@TTeC: Ruch Księżyca to (w przybliżeniu) złożenie ruchu obrotowego względem osi Ziemi i ruchu obrotowego względem własnej osi. O tym ostatnim więc jak najbardziej jest też mowa.
Przydatny może być ten obrazek: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/02/Geostationary_orbit-animation.gif
(Ukazuje on satelitę geostacjonarnego, ale taki satelita porusza się też geosynchronicznie). Aby być zwróconym stale tą samą stroną względem Ziemi, musi podczas swojego ruchu orbitalnego obracać się również wokół własnej osi!
Na koniec odwołajmy się do autorytetów (w końcu NASA tam była;]):
„Sidereal Rotation Period (Length of Day): 27.321661 Earth days”
link
Krak

Astronom potwierdza :)