Jean Michel Jarre

1. 10 najdziwniejszych instrumentów wykorzystanych w utworach rockowych

   O płycie Tubular Bells Mike’a Oldfielda słyszał chyba każdy. Kreatywne wykorzystanie dzwonów rurowych stało się trampoliną do sukcesu tak dla muzyka, jak i wydawcy – koncernu Virgin, dziś jednego z największych na świecie. Dziś przyjrzyjmy się innym przypadkom oryginalnego wykorzystania nietypowych instrumentów w muzyce rockowej.

   
   
   Tak, nie pomyliłem się – piła łańcuchowa także może być instrumentem. Udowodnił to Jesse James Dupree, wokalista hairmetalowego zespołu z lat 80. – Jackyl. W piosence Lumberjack (z ang. Drwal), zamiast na gitarze, zagrał solo na pile motorowej. – Na czym grasz? Gibson? Fender? – Nie, Husqvarna. Rock N’ Roll nie zna granic.
   

   
   
   
   
   Narodowy instrument szkocki, obok kiltów w kratę popkulturowy symbol tego kraju. Instrument dęty w postaci worka (najczęściej z kociej bądź owczej skóry), wyposażonego w piszczałki, często niepoprawnie nazywany kobzą. Są zespoły, które w bardzo zgrabny sposób wplatają szkockie brzmienie do swojego repertuaru (choćby niemieckie In Extremo, posiłkujące się także …harfą). Romans z dudami przydarzył się także znanemu z z gitarowych riffów AC/DC.
   

   
   

   
   
   Czym są? W zasadzie to dziecięce grzechotki wywyższone do rangi instrumentu muzycznego. Może nieco uproszczam sprawę, ale w gruncie rzeczy jest to prawda. Wywodzą się z Afryki, ale szczególne miejsce znalazły w muzyce latynoamerykańskiej. Najczęściej wykonuje się je z z gliny, skorupy orzecha lub dyni, historia muzyki zna jednak także inne przypadki. Na płycie koncertowej „Wehikuł czasu – Spodek ’92” wokalista Dżemu, Ryszard Riedel, posługuje się dość oryginalnymi i nietypowymi marakasami, zrobionymi z pustej puszki po Coca-Coli, wypełnionej nieznaną sypką treścią.
   

   
   
   
   
   Szczypta muzycznej magii. Theremin bowiem, a raczej sposób „gry” na nim ma w sobie coś z czarów. Skonstruowany przez rosyjskiego fizyka i wynalazcę Lwa Termena, należy do grupy elektrofonów elektromechanicznych. Działa bezdodtykowo, wydobywanie dźwięku polega na przybliżaniu i oddalaniu rąk do jego anteny. Dźwięki produkowane przez theremin są „ubogie harmonicznie i przypominają w swym brzmieniu wycie, jęk, kobiecy głos, gwizd, piłę, flet, skrzypce lub inne instrumenty” (cyt. za Wikipedią). Szczególnie zainteresowały się nim psychodeliczne zespoły lat 70. (np. Hawkwind), nagminnie stosuje go Jean Michel Jarre, swego czasu zafascynowany był nim Jimmy Page, lider Led Zeppelin (prywatnie pasjonat okultyzmu), który użył magicznego instrumentu w kilku utworach.
   

   
   

   
   
   Połączenie fletu i pianina – instrument dęty, posiadający od 20 do 36 klawiszy, które odpowiadają za wysokość dźwięku. Instrument zbliżony budową i barwą dźwięku do harmonijki ustnej. Charakterystyczne brzmienie wykorzystali swego czasu bracia Gallagherowie (wtedy jeszcze względnie w zgodzie) w utworze Champagne Supernova Oasis.
   

   
   

   
   
   Wbrew pozorom to dość popularny instrument perkusyjny. I nie chodzi mi tu wcale o młodzieżowe zestawy perkusyjne kuchenne, a o muzykę sensu stricte. Soundgarden nagrało niegdyś „łyżeczkowy” utwór Spoonman, opowiadający o Artisie Spoonmanie, muzyku z Seattle, który posiłkował się (nomen omen) łyżeczkami w swojej twórczości.
   

   
   
   Ludowa odmiana fletu. Jajowaty korpus wykonuje się z gliny lub porcelany. Okarynę w znanej dziś postaci skonstruował w drugiej połowie XIX wieku Włoch Giuseppe Donati, ale jej początki sięgają Chin 12 tys. lat wstecz. Solo na okarynie występuje w słynnym utworze Wild Thing zespołu The Troggs.
   

   
   
   
   
   Skoro jest elektryczna gitara, dlaczego by nie stworzyć elektrycznych skrzypiec? Powstały więc, pierwsze w latach 30. XX wieku. Technika gry nie różni się niczym od normalnych skrzypiec, różnica polega na przetwarzaniu dźwięku, za który odpowiada odpowiednia przystawka przy strunach, połączona z wzmacniaczem. Są muzycy, którzy szczególnie upodobali sobie ten instrument, jak Vanessa Mae czy Nigel Kennedy, czy w Polsce Jan Błędowski współpracujący m.in. z grupą Krzak.
   

   
   

   
   
   Zapewne każdy z nas spotkał się z tym instrumentem w szkole podstawowej, próbując wydobyć pierwsze dźwięki gamy. Opis budowy chyba możemy sobie darować, bo nie ma tu żadnej filozofii – ot, rozpięte na drewnianej trapezoidalnej podstawie metalowe płytki różnej długości. Gdzie można to usłyszeć? Ano choćby w jednym z najsłynniejszych utworów Jimiego Hendrixa – Little Wing.
   

   
   
   
   
   Klawesyn to instrument zapomniany. W dobie baroku nie było utworu, w którym by nie występował. Później jego popularność spadła na tyle znacząco, że dziś nie wszyscy wiedzą, czym do końca jest. Z wyglądu przypomina nieco fortepian, który w perspektywie historycznej okazał się jego następcą, i tak jak on wewnątrz posiada struny. Istotny jest jednak mechanizm wydobycia dźwięku, za który odpowiadają tzw. skoczki, zaopatrzone w „piórka” wykonane z twardych partii piór ptasich, twardej skóry. Najsłynniejszym utworem współczesnym, opartym na brzmieniu klawesynu, jest na pewno Golden Brown, walczyk (!) zespołu The Stranglers. Nie da się tego utworu nie znać – czy da się go nie lubić?
   

2. TOP 10 futurystycznych instrumentów muzycznych, które naprawdę powstały

   [...] Michel Jarre. Double-Slided Controller to konstrukcja zaprojektowana przez Tomasa Henriquesa[.] lub PS Move. Bardzo podobny instrument (tylko nieco większy) wykorzystywał podczas swoich koncertów Jean[...]
   

3. Głośnik dla iPoda od Jean-Michel Jarre'a

   [...] Jean-Michel Jarre, będąc ekspertem w dziedzinie jakości dźwięku, stworzył głośniki firmowane[...]