Make

Legendy RPG: Chrono Trigger
Prosto w paszczę ciemności (Fot. Chronopedium)
Powstał w 1995 roku jako wspólna inicjatywa dream teamu, którego wizją była nowa jakość w gatunku jRPG. Okazał się nie tylko tytułem wybitnym, ale przede wszystkim ponadczasowym i przypuszczalnie najlepszym z 16-bitowych. Chrono Trigger połączył dotychczasowe cechy dwóch wielkich serii japońskiego RPG i nie bez powodu stał się według wielu graczy i krytyków najważniejszą grą gatunku.
(Fot. SMPS)
Nad Chrono Triggerem pracowały największe sławy ze Square, Enixa i wolni strzelcy – znaleźli się wśród nich Yuuji Horii (twórca Dragon Quest), Hironobu Sakaguchi (znany z Final Fantasy), Akira Toriyama (Dragon Ball), muzycy Yasunori Mitsuda i Nobuo Uematsu, designer Hiroyuki Ito oraz świetny pisarz i scenarzysta Masato Kato. Nawet osoby, które debiutowały przy produkcji tej gry, z czasem zdobyły spore uznanie w branży. Z tak wielkiej liczby indywidualistów i artystów mogło wyjść coś niestrawnego. Na szczęście zdecydowano się na prosty projekt: historię podróżników w czasie walczących z potężną istotą z kosmosu znaną jako Lavos, czyli przygodę, zabawę, grę na emocjach… i świetną rozgrywkę. Tak tworzy się legendy – bo perfekcja to nie moment, gdy nie da się już nic dodać, ale gdy nie można już nic odjąć.
(Fot. SMPS)
No history book could have prepared me for what happened here
Magia CT w dużej mierze polega na tym, że jest on zbieraniną wszystkich ważniejszych motywów z gier RPG, ale zbieraniną zrobioną dobrze. Nie żenuje, nie nudzi, nie powoduje pytań odnośnie do motywacji postaci, jest zbalansowany, dobrze napisany i ma masę sekretów. Pamiętne są słowa Pata z Socks Make People Sexy określające jakość tej gry: „Jeżeli miałbym polecić jednego konsolowego RPG-a osobie nowej w gatunku lub graczowi niedzielnemu, słowa Final Fantasy nawet nie przyszłyby mi do głowy”. Porwana księżniczka? Jest! Rycerz zamieniony w żabę! Oczywiście. Mroczny mag? Jedna z fajniejszych postaci w grze! Ucieczka z więzienia? Ma się rozumieć! Ratowanie świata? A jakżeby inaczej!
(Fot. Chronopedium)
Chrono Trigger zbiera wszelkie motywy, za które często krytykuje się gatunek. Ale wykorzystuje je na tak zachwycającym poziomie, z taką dozą kunsztu i magii, że człowiek uważa je za niemalże obowiązkowe do zabawy. Nie przeszkadza niemy protagonista, nie przeszkadza spora liniowość, bo gracz daje się porwać tej podróży. Prostota Chrono Triggera jest jedną z jego największych zalet – gra nie jest trudna, nie ma skomplikowanego sterowania ani zasad. Wszystko w niej jest ułożone, intuicyjne oraz ma sens.
Chociaż cała kreacja świata jest często pięknie naiwna to absolutnie nie wybija to z rytmu – Chrono Trigger nie stara się udawać prawdziwego świata. Za to pokazuje wspaniały, inny świat z jego historią i problemami. Dodatkowo, a może przede wszystkim, pod przygodową fabułą kryje się skomplikowana historia związana z manipulacją czasem oraz alternatywnymi wersjami rzeczywistości, co niejako zadecydowało o losach sequeli, czyniąc je grami nad wyraz skomplikowanymi w sferze dokładnego połapania się w wydarzeniach. Jest tutaj zatem warstwa dla graczy normalnych oraz graczy szperaczy, i przyznam z ręką na sercu, że takie połączenia z rzadka udają się w świecie elektronicznej rozrywki. Tutaj wyszło to jednak fenomenalnie.
Only by mastering time itself do you stand a chance against Lavos
Dla nowych w temacie: w grze bohater podróżuje w czasie, co powoduje skompletowanie niezwykłej drużyny. Obok mechanika-dziewczyny, księżniczki uciekinierki oraz głównego bohatera niemowy pochodzących z teraźniejszości towarzyszy mu Robo, czyli robot z postapokaliptycznej przyszłości, średniowieczny rycerz zamieniony w żabę Frog/Glenn, jaskiniowa dziewczyna Ayla i dodatkowa postać - mroczny mag Magus, jedna z najbardziej interesujących i tragicznych postaci w grach Square. W grze staje się przeciwko tajemniczej istocie zwanej Lavos, swojego rodzaju pasożyta, który wysysa energię z różnych planet, pozostawiając puste skorupy.
Koniec czy początek? (Fot. SMPS)
Co ciekawe… na misję posyła bohatera pewna osoba mocno związana z samym Lavosem. Każdy z bohaterów ma także prywatne, ciekawe tragedie. Robot to Prometeusz, jednostka, która miała pomóc ludzkości. Księżniczka Marle boryka się z trudem przyjęcia korony. Lucca nosi brzemię wypadku matki, który zniszczył w niej chęć życia. Frog widział śmierć swojego najlepszego przyjaciela i musi z tym żyć… a Magus, jeden z potencjalnych członków drużyny, jest za tę śmierć odpowiedzialny. I tak dalej – ciekawe dialogi, fantastyczne postaci, sporo odwołań do literatury i kultury (imię Ayla, trzech mędrców, mity). Zaprezentowanie odmiennych okresów czasowych wyszło nad wyraz świeżo i ciekawie.
Magus (Fot. Chronopedium)
Oczywiście (uwaga, w akapicie będą spoilery) najciekawszą postacią jest Magus, bo widział tragedię związaną z Lavosem od początku. Jako Janus, młode niemagiczne dziecko w świecie Zeal, nie tylko był świadkiem szaleństwa swojej matki i upadku cywilizacji, która zmieniała świat, nie tylko wycierpiał zmianę okresu historycznego. On musiał zmierzyć się z zaginięciem swojej ukochanej siostry (warto dodać, że w kulturze japońskiej zazwyczaj silniejsza jest więź między rodzeństwem niż dzieckiem a rodzicami) i poprzysiągł zemstę na Lavosie. W czasie niezwykłych wydarzeń trafił do średniowiecza, gdzie pod okiem rasy mistyków z magicznego beztalencia wyrósł nie tylko na lidera tej antagonizującej ludzi rasy, ale także na najpotężniejszego maga w historii. Gotowy zabić, niszczyć, wszystko dla odzyskania siostry. Świetna postać i jej dalsze losy w Radical Dreamers tylko ją rozwijają.
(Fot. gamefaqs.com)
Ciekawie obserwuje się także świat reagujący na pewien Mroczny Statek na Niebie (mają go za codzienność), przemiany ekonomiczne i geograficzne zależne od działań gracza i paradoksy czasowe. Fabuły w grach wideo z czasem w tle zawsze mają potencjał, co doskonale pokazały ta seria, Legacy of Kain czy Radiant Historia.
If history is to change, let it change. If the world is to be destroyed, so be it. If my fate is to die, I must simply laugh
(Fot. SMPS)
Fabuła Chrono Triggera podzielona jest na rozdziały, kieruje gracza przez różne środowiska i czasy, prezentując zmiany w rozwoju ludzkości spowodowane przez Lavosa, wojnę z obcymi rasami, czasy wielkich przemian oraz historię całego świata. Najciekawszym rozdziałem w grze jest, moim zdaniem, Zeal przedstawiający pęd do władzy i upadek magicznego królestwa, które czerpało swoją moc z Lavosa, napisany przez głównego twórcę fabuły gry – pana Masato Kato. W Zeal nie tylko najwięcej się dzieje, ale opowiadanie samo w sobie pokazuje w fantastyczny sposób upadek wielkiej cywilizacji, na długo przed tym, nim stało się to popularnym tematem gier wideo.
(Fot. Chronopedium)
Nie da się ukryć, że każdy z rozdziałów CT opowiada albo jakąś małą, oddzielną historię, albo prezentuje ciekawe przesłanie. Chociaż Japończycy generalnie w czasie SNES-a oraz PSX-a mieli mocne nastawienie na ekologiczne przesłanie, to gra z 1995 roku przekazuje je w sposób zaskakująco delikatny i ciekawy – w formie pamiętnego questa z ożywieniem lasu. Czy jest to gra, z której można coś wyciągać? Z pewnością. Czy trzeba? Nie, bo to świetna zabawa sama w sobie, bez przesłania i bez umoralniania na siłę. Jednak warto się w nią wczytać.
Paradoksalnie grę poznałem chyba w najgorszej możliwej wersji – na PSX-a, gdzie roiło się od loadingów, jakość muzyki była odrobinę słabsza, natomiast wzbogacono ją o bonusy w postaci filmów i galerii. Dzisiaj najlepsze metody poznawania CT to NDS, SNES oraz Wii, chociaż nie da się ukryć, że porty na iOS oraz Androida (obecnie w fazie beta) także są zjadliwe. Niestety, ze świecą szukać gier takich jak ówczesne dzieło Square – świetne sequele poszły jednak w zupełnie inną stronę, a rzekomy następca w postaci Blue Dragon po prostu obrzydliwie zawiódł. NDS dostał nieco podobne Black Sigil (potencjał był, wyszło średniutko) oraz Radiant Historia (świetna gra), lecz twórcy serii albo się porozchodzili, albo nie chcą mieć nic wspólnego ze Square-Enixem.
Dosyć jednak o fabule – bo nie ona jest najważniejsza w Chrono Triggerze. Ważne są klimat, walka, świetna i prosta eksploracja. W ten tytuł gra się tak przyjemnie, ponieważ nie męczy (może poza Pewnym Czarnym Latającym Statkiem), jest zabawny, nie bierze siebie zbyt poważnie i oferuje delikatne elementy wyborów. Lokacje są ładne, różnorodne, a walki dynamiczne i dopracowane.
Win and live. Lose and die. Rule of life. No change rule
(Fot. Chronopedium)
System walki w grze pokazuje, że proste pomysły doskonale znoszą próbę czasu – gracz dostaje wariację na temat ATB, czyli aktywne tury, a ich głównym smaczkiem jest liczba zespołowych ataków, które pozwalają rozwinąć skrzydła. Atakuje się łączonymi żywiołami, tnie wrogów na plasterki kilkoma ostrzami, wywołuje pradawną magię razem. Drużynowo. Poza tym niezły balans, sporo umiejętności i tradycyjnie magia, używanie przedmiotów oraz wrogowie o różnych słabościach. Trigger jednak ma na tyle ciekawych i różnorodnych wrogów, że nie nudzą – szczególnie że w grze nie ma losowych walk. Jest za to masa alternatywnych zakończeń, sekretów i dodatków. Brak losowych walk wtedy był niejako rewolucją i aż dziwne, że z czasem nie stał się standardem. Podobnie jak kilkanaście zakończeń, które zachęcały do wracania do gry. I chociaż sam ją skończyłem już dobre 20 razy, powracam wciąż chętnie.
Jedną z najważniejszych cech tej legendy jest dla mnie jej oprawa. Motywy przewodnie, doskonała muzyka, kawałki, takie jak „Frog’s Theme”, „Battle With a Warlock”, „Battle”, przy których zmagania o losy tego świata stają się jeszcze bardziej emocjonujące. Muzycy odwalili kawał tytanicznej roboty. Nie da się ukryć, że także, a może szczególnie grafika Chrono Triggera jest prawdziwym popisem umiejętności grafików ze Square. Na ograniczonej platformie, za pomocą niewielu pikseli udało im się stworzyć wspaniale wyglądającą, doskonale ruszającą się grę pełną szczegółów. Bijcie, ale Chrono Trigger wygląda lepiej niż Skyrim i Mass Effect 3. Minimalizm oraz grafika 2D zawsze zwyciężają dla mnie szybko tracące termin ważności trzy wymiary.
(Fot. Chronopedium)
Pomieszczenia, lokacje, przeciwnicy – ta gra wygląda doskonale. Liczba wepchanych w nią szczegółów poraża, kolorystyka doskonale podkreśla piksele i jedyne, czego można żałować, to powtarzających się, przekolorowanych wrogów. Chrono Trigger ma bardzo ładny design od ojca Dragon Balla i ten design udało się przełożyć na piksele, czego nigdy nie doświadczyliśmy w pracach Amano czy nawet Nomury. Urok postaci, środowiska i duże, soczyste sprite’y bossów to kombinacja doskonała. Aż chce się patrzeć na pewne animacje i środowiska, a dzięki emulacji czy odpowiednim przejściówkom gra potrafi zaskoczyć nawet na dużym ekranie. Szkoda, że nie zapowiada się na rozszerzone edycje klasyków z konsol, bo rozszerzony Final Fantasy VII czy Chrono Trigger zjadłyby na śniadanie przygotowywanego Baldura.
Just as you touch the energy of every life form you meet, so, too, will will their energy strengthen you
Sequele mnie rozczarowały – nie dlatego, że były złe. Zarówno Radical Dreamers, jak i Chrono Cross należą do moich ulubionych gier, wybitnych w swojej klasie, ciekawych, skomplikowanych, takich, które chcą coś przekazać. Ale do obu miałem żal, że nie są kontynuacją Chrono Triggera. Że nie spotkam w nich Chrono. Że nie pokieruję Magusem. Że nie zawalczę z Lavosem. Myliłem się. Strasznie się myliłem w ich ocenie, ale co do jednego miałem rację – nie są kontynuacjami Chrono Triggera. Są kontynuacjami losów świata w nim przedstawionego.
Legenda (Fot. Chronopedium)

Wstydem jest nie znać tej gry, bez względu na wyznanie platformowe. Są tytuły, które powinien poznać każdy fan gatunku, nawet jeżeli nie lubi mangi, konsol i japońskich gier (ale i też cóż z niego wtedy za fan gatunku?). Square nigdy wcześniej, ale też nigdy później nie stworzył gry tak genialnej w swej prostocie. To Chrono Trigger jest archetypem japońskiego RPG i do niego powinno się porównywać inne gry gatunku; nie nierówne Final Fantasy, nie kliszowy do bólu Dragon Quest, ale może i bardzo staroszkolne, lecz pełne przygód, wspaniałych bohaterów i świetnych rozwiązań Chrono Trigger. Podróż w czasie i przestrzeni z tych, jakich już nie robią. Polecam z całego serca.
”It all began ages ago, when man’s ancestor picked up a shard of a strange red rock…
It’s power, which was beyond human comprehension, cultivated dreams…
In turn, love and hate were born…
Only time will see how it all ends.”
Trzeba zobaczyć:
Gamefaqs.com – Gamefaqs oferuje wszystko, co dotyczy zagadnienia rozgrywki w grze, i sporo o fabule gry, doskonałe forum oraz tony poradników
socksmakepeoplesexy.com – Pat na Socks Make People Sexy napisał chyba najciekawszy artykuł o Chrono Triggerze, jaki czytałem
Strona serii Chrono, opisy i analizy każdej części
Recenzje wersji na NDS
Recenzja wersji na iOS
Strona gry Chrono Trigger na AppleStore
Oficjalna strona Chrono Triggera
Chronopedium – kolejne kompendium wiedzy o serii Chrono
Zamknięty projekt fanowskiego remaku Chrono Trigger
Remiksy muzyki z serii Chrono. Uczta dla ucha!
Transparency Grenade – nowa broń, która zgotuje politykom piekło
[...] kolejna propozycja twórcy z We Make Money Not Art. Julian Oliver zaproponował gadżet o nazwie[...]
Świąteczne, całkowicie legalne graffiti [wideo]
[...], czyli Make Somebody Happy (uczyń kogoś szczęśliwym). Vodafone przyjął rolę medialnego pośrednika pomiędzy[...]
18 niezwykłych studolarówek
[...]Macie ochotę przerobić jedne z najbardziej znanych banknotów na świecie? Strona projektu Make Your[...]
Holenderski producent piwa chce być jak Tepsa [wideo]
[...] współpracowała ze studiem wizualizacyjnym Make Studios. Kierownikiem artystycznym projektu jest Subha Naidu[...]
Make-up, którego nie potrafi zrobić Wasza dziewczyna
[...] przebieraną imprezę. Poniżej możemy podziwiać mistrzowski make-up inspirowany stylistyką orientalną.[...]
Oto co potrafi zrobić prawdziwy fan Gwiezdnych wojen
[...] Worrying and Make the Art 16 lipca. Olbrzymiego R2-D2 można tam będzie oglądać do 2 września[...]
Nerf Gun naprowadzany na źródło ciepła [wideo]
[...] MAKE/Design News Gadget Freak Design Contest, w którym zdobył pierwszą nagrodę: 1000 dolarów i 6[...]
Najtrafniejsza gadżetowa definicja polityki [wideo]
[...] na jej zbudowanie, to zajrzyjcie na strony Make lub Instructables . Za ich pośrednictwem SaskView udostępnił[...]
Bitwa na 4 tysiące osób i 120 tysięcy balonów z wodą
[...] 4 tysiące osób. Piosenka nazywa się You Always Make Me Smile , a kręcenie klipu było zarazem próbą[...]
"Sudo make me a sandwich" - czyli robot, który robi kanapki
[...] na klawiaturze "Sudo make me a sandwich" i (czasami) dostaniemy kanapkę. Sercem urządzenia skonstruowanego[...]
Chłopiec chory na białaczkę dostał Sokoła Milenium
[...] Fundacja Make-A-Wish od jakiegoś czasu pracowała nad dziecięcym fortem w kształcie Sokoła[...]
Stolik ze starych części komputerowych
[...] takiego mebla?Źródło: Make Zine [...]
Zrób to sam: miniaturowa kuźnia [wideo]
[...] to zrobić. Mamy filmik objaśniające jak zbudować miniaturową kuźnię. W osiemnastym numerze magazynu Make[...]
Zrób to sam: Wyrzutnia rakiet [wideo]
[...] Make w cyklu artykułów „projekty na weekend”. Do dzieła zatem domorośli konstruktorzy! Jak zawsze[...]
Star Wars w wersji steampunk
[...] specjalnie dla TK Project , akcji charytatywnej słynnego 51. Legionu Szturmowców, przeprowadzonej dla Make[...]
Rzut okiem na osiągnięcia z Halo: Reach
[...] jednodniowe wyzwania postawione przed tobą danego dnia, Make It Rain - kup w zbrojowni przedmiot[...]
South Park nominowany do Emmy za odcinek o... WoW
[...] South Park nominowany został do tej słynnej nagrody już po raz siódmy, tym razem za odcinek Make[.] jest naprawdę wart uwagi. Między innymi dlatego umieszczam go poniżej: Make Love, Not Warcraft (część[.] pierwsza) Make Love, Not Warcraft (część druga) Make Love, Not Warcraft (część trzecia[...]
Jest już porno na iPadzie dzięki HTML5
[...]Padem. Prosimy o opinie."(“UPDATE: Welcome to our iPad site. We are now re-encoding our video archive to make all[...]
HD z sieci: nagie dziewczyny z Francji
[...] Make The Girl Dance. Jego członkowie chyba lubią takie ekshibicjonistyczne klimaty bo do innej piosenki[...]
Prosta metoda na piękny pasek do aparatu [DIY]
[...] do aparatu.Mamo, gdzie schowałaś swoją starą maszynę do szycia? ZOBACZ: Photojojo - How to Make[...]
iPhone i Wiimote połączone przez Bluetooth
[...] na wzór Wiimote'a. Collin Cunningham zamieścił na stronie Make film przedstawiający połączenie między i[...]
[+18] Życie seksualne robotów, czyli industrialna Kamasutra
[...], ale w końcu ich twórca i reżyser zdecydował to make love, not war . Choć niekoniecznie tak jak on wyobrażam[...]
Remastering 3D?
[...] do 3D można znaleźć międzyinnymi na stronie projektu Make3D . [...]
Netbooki dla kobiet i tylko dla nich
[...] Pani znajdzie coś dla siebie. HP Make-Up , którego widać na powyższym zdjęciu jest zadedykowanym[...]
TOP 13 przykładów geekowskiej sztuki ulicznej
[...]] Jeden z czytelników Make Magazine podczas spaceru po Mill Avenue w Temp zobaczył niecodziennie[...]
Nowy Segway
[...].Poniżej jest krótki film przedstawiający jego możliwości. MAKE @ RobotBusiness 2008 Segway RMP[...]
Twórcy Shadow Complex mogą dostać po portfelu
[...]; exploit a bug, or make an unauthorized modification, to any software or data to gain unfair advantage in[...]
O co zawalczymy w Fallout: New Vegas?
[...]. Outstanding Orator (15) Make 50 Speech challenges. Desert Survivalist (15) Heal 10,000 points of damage[...]
Broń się przed paparazzi... spray'em
[...].: we-make-money-not-art [...]
Odjazdowe niesamowitości z eBay'a [część I - motoryzacja]
[...] nie znajdziecie nigdzie poza eBay'em. Australijski piosenkarz, Josh Pyke, w swoim teledysku do utworu “Make You[...]
Fotoopa, czyli foto-dziadek z kosmicznym systemem do makro fotografii
[...] magazyn MAKE określił urządzenie footopy, jako „matkę wszystkich wyzwalaczy fotograficznych”. To bardzo[...]
Przerażające, dziwaczne, zabawne - maski dla geeka [TOP 10]
[...] za pomocą odpowiedniego make-upu. Terminator (jak zapewne wiecie) narodził się w umyśle genialnego reżysera[...]
Lustro przyszłości? Raczej nie
[...] ze śmieci czy chromowanych kulek. Oto sztuka XXI wieku w pełnej krasie.Źródło i fot.: we-make[...]
Nie kradnij... szczególnie od zapaśnika
[...] gościa na planecie Clinta Eastwooda powiedział: Do you feel lucky, punk? Go ahead, make my day! Chyba[...]
Poprawka do Assassin's Creed II uwolni Was z pułapki
[...] An extremely rare issue could make the game freeze while Ezio is fighting the guards. Sequence 07[...]
Zrób sobie Bluetooth w kształcie banana
[...] do stworzenia bananowej słuchawki był z jednej strony DIY Banana Phone z Make Magazine , a z drugiej piosenka[...]
Smakowity pendrive na Walentynki
[...] LED i programy MakeBootable, Lock oraz Carry It Easy.Ceny zaczynają się od 23 złotych .Źródło i fot[...]
GoodDrive Fresh – pachnący pendrive
[...] anonimowego sufrowanie po intenecie), Make Bootable (umożliwia bootowanie z dysku przenośnego) oraz Lock[...]
Left 4 Dead 2 - achievementy odkrywają sekrety
[...] the enemy team from collecting any gas cans during a Scavenge round. FUEL CRISIS - 15 Make a Survivor[.]. FUEL CRISIS - 15 Make a Survivor drop a gas can during overtime. GAS SHORTAGE - 30 Cause 25 gas can[...]
GRRRecenzja - Grand Theft Auto IV
[...]'t make me kill you again, mommy! Deweloper wreszcie zaimplementował coś, czego brakowało w poprzednich[...]