maszyny do odśnieżania rosja

1. Niezwykłe konstrukcje [cz. 5.]. Car tank - największy czołg, jaki kiedykolwiek zbudowano

   

   Car tank (Fot. Missing-Lynx.com)

   Czołgi po raz pierwszy pojawiły się na polach bitew niemal 100 lat temu. Zanim jednak wypracowano pewien kanon, zakładający gąsienicowy napęd i uzbrojenie umieszczane zazwyczaj w obrotowej wieży, powstawały bardzo niecodzienne konstrukcje. Wśród różnych ślepych zaułków rozwoju broni pancernej niezwykłym wyglądem i rozmiarami wyróżnia się jeden z nich, znany jako Car tank.

   

   Car tank (Fot. Missing-Lynx.com)

   Czołgi po raz pierwszy pojawiły się na polach bitew niemal 100 lat temu. Zanim jednak wypracowano pewien kanon, zakładający gąsienicowy napęd i uzbrojenie umieszczane zazwyczaj w obrotowej wieży, powstawały bardzo niecodzienne konstrukcje. Wśród różnych ślepych zaułków rozwoju broni pancernej niezwykłym wyglądem i rozmiarami wyróżnia się jeden z nich, znany jako Car tank.

   Za bojowy debiut czołgów uznaje się bitwę nad Sommą, gdy 15 września 1916 roku Brytyjczycy po raz pierwszy w historii użyli tego rodzaju broni. Były to czołgi Mark I – niezdarne i wielkie bunkry na gąsienicach. Ich pojawienie się oznaczało jednak istotną zmianę w sposobie prowadzenia wojen i przerwało bezsens ciągnącej się latami wojny pozycyjnej.

   

   Czołg Mark I (Fot. Wikimedia Commons)

   Choć Mark I przeszedł do historii jako pierwszy czołg użyty bojowo, a opracowany kilka miesięcy później francuski Renault FT-17 miał już wszelkie cechy czołgu w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, prace nad opancerzonym, bojowym pojazdem prowadzono znacznie wcześniej.

   

   FT-17 z 1917 pod względem układu konstrukcyjnego nie różni się od współczesnych czołgów (Fot. Wikimedia Commons)

   Wprawdzie projekty pierwszych, opancerzonych pojazdów kreślił już Leonardo da Vinci, ale udokumentowane próby zastosowania ich w praktyce są znacznie późniejsze. Jedną z pierwszych był projekt amerykańskiego pułkownika Davidsona, który w 1895 roku wpadł na pomysł, by na trzykołowym samochodzie Dureya postawić płytę pancerną, a za nią umieścić karabin maszynowy.

   Wiele nowości w dziedzinie wyrządzania bliźniemu krzywdy przyniosła późniejsza o kilka lat, II wojna burska. Mieszkający na południu Afryki Burowie – potomkowie holenderskich i niemieckich osadników – mieli wielkiego pecha. Na terenach, gdzie próbowali stworzyć własne, niezależne państwo, odkryto pod koniec XIX wieku bogate złoża diamentów.

   W roli argumentów w dyskusji na temat eksploatacji złóż monarchia brytyjska użyła wówczas kilku ważnych nowinek z dziedziny wojskowości – komandosów, obozów koncentracyjnych i opancerzonych, uzbrojonych samochodów.

   

   Model czołgu Günthera Burstyna z 1911 roku (Fot. Wikimedia Commons)

   Mogłoby się wydawać, że od opancerzonego samochodu do czołgu wiedzie krótka droga. Już w 1911 roku austriacki inżynier, Günther Burstyn, przedstawił projekt pojazdu, który był bardzo podobny do czołgów znanych współcześnie. Jak wielu innowatorów został jednak uznany za dziwaka, tracącego czas na bezsensowne, nikomu niepotrzebne projekty, a monarchia austro-węgierska pogrzebała tym samym szanse, by stać się pierwszym, pancernym mocarstwem świata.

   Prace nad pojazdami pancernymi prowadzono również w carskiej Rosji. To właśnie tam powstał projekt, który swoimi rozmiarami i niekonwencjonalnym podejściem do tematu przyćmił wszystkie inne, militarne dziwactwa tamtej epoki.

   Pojazd o nazwie Car tank (Nietoperz, Tsar Tank, znany również jako czołg Lebiedienki) został zaprojektowany przez Nikołaja Lebiedienkę, zatrudnionego w jednej z prywatnych firm pracujących na rzecz Departamentu Wojny. Kształt swojego czołgu konstruktor zapożyczył od ówczesnych dział. Lebiediew wykonał najpierw drewniany, niewielki model napędzany mechanizmem gramofonu.

   Model został zaprezentowany carowi Mikołajowi II, a władca z entuzjazmem podszedł do przedstawionego mu pomysłu, dając zielone światło do rozpoczęcia konstruowania prototypu.

   Niezwykła maszyna składała się z dwóch ogromnych kół o wielkości jednorodzinnego domu – każde z nich miało po 9 metrów średnicy. Koła były napędzane niezależnie przez silniki Maybacha o mocy około 240 koni mechanicznych, które najprawdopodobniej pozyskano z… zestrzelonego Zeppelina.

   Data Killer – zabójca Twoich danych! [wideo]

   

   Car tank - schemat

   Zasadnicza cześć kadłuba czołgu znajdowała się około 5 metrów nad ziemią. Po jej bokach zaprojektowano stanowiska ogniowe, a w centralnej części znalazła się obrotowa wieża z dwoma działami i dwoma karabinami maszynowymi. Planowano uzbroić również dolną wieżę, umieszczoną pod kadłubem, jednak widoczny na wielu wizualizacjach pojazd, najeżony lufami wystającymi z każdego zakamarka nigdy nie istniał.

   Kaliber przewidywanych dla tej maszyny dział pozostaje nieznany – podczas testów nie było ich w wieży, bo Centralny Departament Artylerii przyznawał prawdziwą broń tylko dla projektów, które uznał za gotowe do praktycznego wykorzystania.

   W tylnej części pojazdu kadłub opadał, kończąc się niewielkim – w skali całego czołgu – trzecim kołem. Pojazd mierzył 17 metrów długości i 12 szerokości, a z góry przypominał wiszącego nietoperza, czemu zawdzięczał swoją nieoficjalną nazwę.

   Obliczeniowe osiągi czołgu były niezłe – przewidywano, że rozpędzi się do prędkości 17 kilometrów na godzinę, a wizja monstrualnie wielkich kół, miażdżących przeszkody i pokonujących umocnienia wroga musiała oddziaływać na wyobraźnię. Kompletny czołg ważył około 60 ton i obsługiwała go 10-osobowa załoga.

   Lebiedienko był pełen entuzjazmu. Jak wspomina przydzielony mu do pomocy inżynier Aleksander Mikulin, konstruktor przekonywał, że zaprojektowana przez niego broń jest w stanie przebić się przez pozycje wroga i doprowadzić do zwycięstwa nad Niemcami w ciągu jednej nocy.

   W 1917 roku przystąpiono do testów tego monstrum. Gigantyczny czołg ruszył do przodu, złamał drzewo i utknął, zarywszy się w ziemi swoim trzecim, tylnym kołem. Okazało się, że dwa 240-konne silniki mają za małą moc, by napędzać takiego kolosa.

   Powstały wówczas fantastyczne koncepcje użycia go do przełamania decydującego fragmentu frontu w taki sposób, że na krótkim, kluczowym odcinku przed nacierającym czołgiem zostałyby rozwinięte metalowe arkusze pozwalające mu na przejazd.

   Absurdalność takiego pomysłu dorównuje chyba jedynie problemom technicznym, z którymi trzeba byłoby się zmierzyć podczas jego realizacji, ale jak widać, Lebiedienko próbował ratować swoją koncepcję wszelkimi sposobami.

   

   Car tank

   Podjęto prace nad przebudową Nietoperza, polegającą na zastosowaniu mocniejszych silników. Było to jednak po udanym debiucie czołgów Mark I i FT-17 i stawało się jasne, że imponujący projekt jest ślepą uliczką rozwoju broni pancernej. Nawet gdyby był w stanie jeździć, prawdopodobnie nie przetrwałby długo na polu walki, stając się doskonałym celem dla artylerii wroga z całej okolicy, a problem mobilności w trudnym terenie rozwiązano, stosując zamiast wielkich kół znane współcześnie gąsienice. Prototyp w 1923 roku został zezłomowany.

   Nie wiadomo, co stało się z konstruktorem – ślad po Nikołaju Lebiedience urywa się w czasie rewolucji październikowej. Jego współpracownik, Aleksander Mikulin, zrobił w kolejnych latach karierę jako ceniony konstruktor silników lotniczych.

   Warto pamiętać, że choć z dzisiejszej perspektywy pomysł Lebiedienki wydaje się zupełnie nietrafiony, w jego czasach był po prostu jedną z wielu koncepcji stworzenia nadającej się do użycia broni pancernej. Podobny projekt powstał również w Wielkiej Brytanii, gdzie rozważano budowę pojazdu wspartego na trzech 15-metrowych kołach. Jego budową miały zajmować się stocznie marynarki wojennej, jednak pomysł nie został nigdy zrealizowany.

   Do koncepcji monstrualnie wielkich czołgów wrócili również Niemcy w czasie drugiej wojny światowej, jednak Car tank pozostaje jedynym tej wielkości projektem, który zaistniał nie tylko na deskach kreślarskich, ale również w postaci działającego egzemplarza.

   

   Car tank

   

   Car tank (Fot. Missing-Lynx.com)

   

   Car tank

   

   Car tank - paskudna jakość jednego z nielicznych, zachowanych zdjęć

   

   Car tank

   AMD Trinity – lepsze od Intela pod każdym względem?

   

   Car tank

   

   Car tank

   

   Car tank

   

   Car tank - widoczna dolna, nieumieszczona w prototypie wieża (Fot. Missing-Lynx.com)

   

   Car tank - model

2. Wojskowe sterowce będą szpiegować afgańskie niebo

   [...] tak długi jak boisko do piłki nożnej, a nośność powietrznej maszyny to 20 ton. To nie jest dużo w porównaniu[.] z początku poprzedniego wieku. Być może nie ma już problemu z łatwopalnym wodorem, jednak te maszyny wciąż[...]
   

3. 40 niesamowitych kościołów i kaplic

   [...] - Brazylia Cerkiew Wasyla Błogosławionego w Moskwie - Rosja Bazylika de Nuestra la Altagracia[...]
   

4. Pożar Wieży Federacji, czyli walka z ogniem z powietrza [wideo]

   [...]1 -  specjalistyczne maszyny pożarnicze wywodzące się od wielozadaniowych Ka-27. Powstały[...]
   

5. T-800 znów w akcji. Animatroniczne popiersie legendy [wideo]

   [...] odwzorowane na podstawie zdjęć Arnolda Schwarzeneggera.Oczy maszyny żarzą się piekielnym blaskiem, a całość[...]
   

6. Maker Faire 2012 - festiwal dziwacznych wynalazków

   [...] się też mnóstwo kreatywnych konstrukcji w rodzaju maszyny do prażenia popcornu promieniami słonecznymi[...]
   

7. 10 niezwykłych eksperymentalnych samolotów wojskowych USA

   [...] roku, po kilku latach testów bezzałogowej wersji, opracowano model załogowy. Na dziobie maszyny[.] jednoosobowej latającej maszyny zwiadowczej. Prace ruszyły w połowie lat 50. DH-4 Heli-Vector (tak początkowo[.] poza fazę prototypu. Pierwszy lot maszyny odbył się w 1953 roku. W 1954 roku miał miejsce śmiertelny wypadek[.] z udziałem maszyny, podczas pokazu dla mediów (zginął pilot). Prace nad projektem przerwano jednak dopiero 3[.] (VTOL), działający na zasadzie efektu Coandy (powietrze wydmuchiwane wokół zewnętrznej części maszyny[.] znajdującym się na jednym z wierzchołków. W skład osprzętu maszyny wchodzić miały cztery rakiety (po dwie AIM[.] roku. Powstało aż 12 sztuk tej maszyny, a testy zaowocowały śmiercią porucznika „Puga” Wallace[...]
   

8. 9 industrialnych potworów

   [...] kompaktowa służąca do pracy w tunelach. Tego typu maszyny rzadko wyjeżdżają na światło dzienne. Bomag BW 332[...]
   

9. Niezwykłe konstrukcje [cz. 6.]. Metro-2. Tajny system komunikacji pod Moskwą

   Moskiewskie metro słynie ze swojej wielkości i przepychu. 12 podziemnych linii o długości przekraczającej 300 kilometrów jest krwiobiegiem wielkiego miasta, przewożąc każdego dnia ponad 6,5 mln pasażerów. Poza znanymi liniami metra pod Moskwą istnieje jeszcze jedna, niezależna od nich sieć komunikacji, znana jako Metro-2 lub D-6 (Д-6 – nazwa pierwszej zbudowanej linii). Co o niej wiadomo?
   

10. Rosja potwierdza - pracujemy nad bronią pozwalającą sterować ludźmi

    I to nie w dotychczasowym sensie tego zdania – rób, co każemy, bo popełnisz samobójstwo. Rosyjscy naukowcy pracują nad bronią, która poza wywoływaniem dużego bólu będzie umożliwiała uzyskanie częściowej kontroli bezpośrednio nad ludzkimi zachowaniami i myślami.
    

11. 23 najbardziej niebezpieczne drogi na świecie

    [...] do Jakucka, Rosja 12. Lysebotn, Norwegia 13. Wulkaniczna droga Cotopaxi, Ekwador 14. Autostrada[...]
    

12. Nowe zdjęcia Chengdu J-20. Chińczycy pokazują swój supermyśliwiec

    [...] niż poprzednio egzemplarz tej maszyny.[...]
    

13. Stompy - poznajcie pająka, który zastąpi samochód

    [...] . W planach jest stworzenie gotowej, w pełni funkcjonalnej maszyny w ciągu 4 miesięcy. Gigantyczny[...]
    

14. Tym sterowcem nie polecicie. Do czego więc przyda się taki gadżet?

    [...]Pierwsze duże maszyny latające stworzone przez człowieka nie miały zbyt chlubnej historii[...]
    

15. 2 Sojuzy, 1 Proton oraz H-IIA, czyli pracowity tydzień w kosmosie [wideo]

    Fiasko rakiety Falcon 9 medialnie zepchnęło w cień inne starty rakiet kosmicznych w tym tygodniu. Starty udane i interesujące, czyli 31. załogowy lot Sojuza-FG na MSK, ostatni start Sojuza-U oraz komercyjne starty rakiet H-IIA z Japonii i rosyjskiego Protona-M.
    

16. G.I.A. - interaktywny robot z sennego koszmaru [wideo]

    [...] Wielu inżynierów, artystów i wizjonerów zastanawia się, w jaki sposób inteligentne maszyny będą[...]
    

17. Pływa i strzela – morskie maszyny i gadżety roku 2011 [wideo]

    [...] wpłynąć w nowy rok, na pierwszy ogień idą maszyny pływające i ciekawostki z nimi związane. Pomyślnie próby[.] skonfigurowano przeciw okrętom podwodnym, a Carlo Bergamini celom lądowym (m.in. system Vulcano ). W maju Rosja[.] Rosja. Shi Lang nakręcił spiralę regionalnych zbrojeń . Holenderski oddział koncernu Thales zakończył[...]
    

18. Niezwykłe zimowe hotele

    [...] do odśnieżania z entuzjazmem, to śnieg może mieć również swoje dobre strony. Jedną z nich jest możliwość[...]
    

19. Zasilany energią słoneczną statek Tûranor PlanetSolar zakończył rejs dookoła świata

    [...]Maszyny zasilane energią słoneczną przestają być jedynie proekologicznymi ciekawostkami. Katamaran[...]
    

20. Wynalazki, które wyprzedziły swój czas [cz. 2.]. Bateria i turbina parowa

    [...] przeprowadzał z żabimi udkami . Podłączenie ich do maszyny elektrostatycznej skutkowało skurczami, co zdaniem[.] maszyny vendingowe ). Zamiast wydawać wysokokaloryczne napoje, urządzenie po wrzuceniu do niego monety[...]
    

21. Yuka - najlepiej zachowany mamut na świecie

    Gadżetomaniacy – Yuka, Yuka – Gadżetomaniacy. Przed Wami najlepiej zachowane mamucie szczątki, jakie do tej pory odnaleziono. Mamut wygląda co prawda jakby spuszczono z niego powietrze, ale i tak prezentuje się nadspodziewanie dobrze. Yuka nie zginęła z głodu lub starości. Zanim wyzionęła ducha, stoczyła wyczerpującą walkę o życie.
    

22. Drive a tank powraca z nowymi atrakcjami. Tym razem zajmują się branżą budowlaną [wideo]

    [...] nie zastąpią siedzenia za sterami prawdziwej bojowej maszyny. Okazuje się jednak, że na oferowaniu przejażdżek[...]
    

23. Kolejny Grand Challenge będzie się skupiał na humanoidalnych robotach

    [...]DARPA organizowała kilku lat temu wyścigi autonomicznych pojazdów, w których zmagały się maszyny[.] pokonać maszyny. Przykładowo, robot będzie musiał wsiąść do otwartego pojazdu i przejechać nim w określone[.], że zobaczymy bardzo ciekawe maszyny, w tym wspomnianego już robożołnierza z Boston Dynamics. Nie wiem jak Wy[...]
    

24. Czy człowiek może polecieć, machając skrzydłami? [wideo]

    [...]Nie sądziłem, że skonstruowanie tego typu maszyny latającej, zdolnej unieść człowieka jest w ogóle[.] silnika poruszającego skrzydłami maszyny.Skonstruowanie latającej maszyny zajęło Holendrowi 8 miesięcy[...]
    

25. Wörthersee - elektryczny rower od Audi imponuje osiągami i wyposażeniem

    [...] przypadku prędkość maksymalna roweru sięga 50 km/h. Połączony wysiłek człowieka i maszyny daje lepsze efekty[...]
    

26. Pierwsza zagraniczna wizyta czołgu T-90MS [wideo]

    [...]Expo 2012. Indie to wielki importer broni. Głównym beneficjentem jest Rosja, w mniejszej skali Polska[...]
    

27. Najbardziej skomplikowana maszyna Rube Goldberga na świecie [wideo]

    [...], to liczba kroków konieczna do osiągnięcia celu. W przypadku maszyny, którą zobaczycie, było ich aż 300[...]
    

28. Duma Ameryki rozebrana na części

    [...] te niesamowite maszyny. Na Gadżetomanii bacznie obserwowaliśmy ostatnie miesiące programu lotów kosmicznych[.] turystycznymi, które trafią do kilku amerykańskich muzeów. Nim jednak wspaniałe maszyny będzie można zobaczyć[...]
    

29. 44 zagadki – minimalistyczne plakaty z samochodami z kultowych filmów

    [...] do rozwiązania. Te maszyny znają wszyscy. A więc co to za auta i z jakich filmów pochodzą? Do dzieła! [...]
    

30. Ostatnia podróż promu kosmicznego Discovery [wideo]

    [...] się temu, jak cenne elementy skomplikowanej maszyny zostają z niej wymontowane i zastąpione atrapami[...]
    

31. Volta Volare GT4 - pierwszy samolot elektryczny gotowy do produkcji seryjnej

    [...] Volare, Paul Peterson, skonstruowanie tej niezwykłej maszyny stało się możliwe dzięki postępowi, jaki[...]
    

32. Symulator, jakiego jeszcze nie widzieliście [wideo]

    [...] po maszyny edukujące przyszłych rolników z Korei Połnocnej . CaveSim to projekt zupełnie nowatorski[...]
    

33. Mają rozmach. Ogromna miniaturowa Rosja się rozrasta [wideo]

    [...]Niektórzy twierdzą, że Rosja to stan umysłu. Co trzeba mieć w głowie, by pokusić[.] próba wcale nie jest porywaniem się z motyką na słońce. Jak wygląda Rosja w miniaturze? Ogromna makieta[...]
    

34. ExoHand - niezwykle realistyczna i precyzyjna roboręka przyszłości [wideo]

    [...] pojawiają się nowi gracze i pozostaje jedynie czekać, aż ktoś zacznie produkować takie maszyny komercyjnie[...]
    

35. Stany odcinają się od ataków na rosyjską sondę

    [...] zasugerował, że sprzęt został zniszczony przez siły z zewnątrz. Później Rosja otwarcie oświadczyła, że stoją[...]
    

36. Konopie wolne jak nigdy wcześniej. Moneta za blanta?

    [...], nietypowe maszyny vendingowe ).Pierwszy automat tego typu jest już używany w Kalifornii . Ciekawe[...]
    

37. Przyszli odkrywcy Kosmosu - ludzie czy droidy?

    [...] się w znane z filmów SF inteligentne i świadome maszyny, ich ruchami i misją kierować będziemy my[...]
    

38. Nadchodzi śmierć z przestworzy. Jak wygląda prototyp militarnego quadrocoptera? [wideo]

    [...].Znany wszystkim rusek z kanału FPS Russia dostał w swoje ręce prototyp maszyny i wykorzystał ją jak zwykle[...]
    

39. Ktoś strzela do rosyjskich rakiet kosmicznych?

    [...] . Niestety, podbój Kosmosu w wykonaniu przyjaciół zza wschodniej granicy nie wypalił. Teraz Rosja szuka[.] dyplomatycznie Popovkin. Jak za starych, "dobrych" czasów  Rosja szuka winnych wszędzie, tylko nie u siebie[...]
    

40. Motocykl z Akiry, czyli być jak Shôtarô Kaneda [wideo]

    [...] na wysokolitrażowym skuterze ). Motocykl odtwarza (przynajmniej wizualnie) rozwiązania techniczne maszyny z kadrów[.] zeszłorocznego trzęsienia ziemi .W kontekście tej maszyny i mangi warto wspomnieć o jeszcze jednym. Oryginalną[...]
    

41. Gigantyczne stalowe krety - jak działają te cuda techniki? [wideo]

    [...] przestrzeń jest gotowa do przeprowadzenia dalszych prac budowlanych.Na samym przodzie maszyny znajduje[.] stosuje się różne maszyny. O wyborze odpowiedniej decydują wykonane wcześniej szczegółowe badania[.] przez przednią część maszyny zostaje przetransportowany taśmowo na drugi koniec kreta. Tam już za pomocą bardziej[.] się firma S3 Tunnel Constructors. To właśni do niej należą maszyny, które widzicie na poniższych zdjęciach[...]
    

42. Czy współczynnik HLY był brany pod uwagę przy reformie emerytalnej?

    [...], że jest to problem globalny . Nieważne, czy to kraje afrykańskie, USA, Rosja czy Chiny, wszędzie wygląda tak samo[...]
    

43. Jak wygląda symulator traktora w Korei Północnej?

    [...] techniki. Jeśli słyszy się hasło symulator,  przed oczami stają skomplikowane maszyny, które mają[...]
    

44. Najdziwniejsze smaki chipsów z całego świata

    [...] - Wielka Brytania Czerwony kawior - Rosja Krab z zatoki Chesapeake - USA Piwo i czedar - USA[...]
    

45. Rosjanie znaleźli powód porażki swojej sondy. To USA?

    [...], co z nich zostało, spadło do oceanu. Jak widać, Rosja wciąż nie potrafi się pogodzić z porażką swojej misji[...]
    

46. Jeździ i strzela – lądowe maszyny i gadżety roku 2011 [wideo]

    Powtarzając ewolucyjną ścieżkę rozwoju, dzisiaj, niczym prehistoryczny tetrapod z Zachełmia, wyłazimy z wody na ląd. W 2011 dominowały trendy z lat ubiegłych. Pojawiły się kolejne MRAP-y, ale nie zabrakło też kilku premier cięższej wagi. W tym naszych, krajowych.
    

47. Rewelacyjny koncept roweru Opla

    [...]Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że zanim Opel zajął się produkcją samochodów, sprzedawał maszyny[...]
    

48. Rosjanie chcą wprowadzić się na Księżyc. Zbudują tam bazę

    [...] zastanawiają się nad rozpoczęciem kolejnego etapu kosmicznych podbojów. Rosja chce otwarcia załogowej bazy[...]
    

49. Nowa zimna wojna? Rosja oskarża Stany Zjednoczone o zestrzelenie sondy

    Klęska sondy Phobos-Grunt dość mocno odbiła się na wizerunku naszych wschodnich sąsiadów. Już jakiś czas temu szef rosyjskiej agencji kosmicznej sugerował, że sprzęt mógł zostać zniszczony w wyniku sabotażu lub działania obcych sił. Teraz Rosjanie poszli o krok dalej. Wskazują winnych.
    

50. Anatomia mechanicznych kalkulatorów, czyli pradziadek komputera od środka

    [...]Dziś maszyny pomagające w liczeniu są praktycznie cały czas pod ręką. Każdy telefon potrafi[.] , który pokazuje, jak maszyny działają w praktyce - to koniecznie trzeba zobaczyć![...]