mechanika

1. Wynalazki, które wyprzedziły swój czas [cz. 2.]. Bateria i turbina parowa

   

   Bania Herona (Fot. Recenze.Okamzite.eu)

   Niektóre wynalazki pojawiły się na tyle dawno, że – aby zostać wykorzystane na większą skalę – musiały zostać wynalezione ponownie. Stara wiedza nie zawsze była jednak zapominana. Czasem po prostu stosowano ją od pokoleń do jednego tylko celu, nie dostrzegając, mimo upływu wieków, potencjału tkwiącego w jakimś rozwiązaniu. Przykładem takiej historii jest m.in. bateria. Co się z nią stało?

   Bateria

   Historię baterii nietrudno sprawdzić – zazwyczaj jej opis zaczyna się od doświadczeń, które Luigi Galvani przeprowadzał z żabimi udkami. Podłączenie ich do maszyny elektrostatycznej skutkowało skurczami, co zdaniem Galvaniego było dowodem na istnienie elektryczności zwierzęcej. Teza ta została kilkanaście lat później obalona – Alessandro Volta wpadł na pomysł, że przyczyną skurczu były reakcje zachodzące pomiędzy metalami zanurzonymi w elektrolicie.

   Obaj panowie zapisali się w dziejach – na cześć tego drugiego pierwszą baterię nazywa się ogniwem Volty, a nazwiskiem pierwszego nazwano proces wykorzystujący odkrytą przez niego zasadę. Choć nazwa galwanizacji pochodzi od nazwiska XVIII-wiecznego badacza, okazuje się, że z powodzeniem stosowano ją tysiące lat wcześniej. W jaki sposób?

   Teraz już nikt nie włamie się do Twojej sieci Wi-Fi?

   Przed drugą wojną światową w pobliżu Bagdadu Wilhelm König odnalazł dziwne naczynie. Było wykonane z gliny, a w środku umieszczono miedziany walec. W wyniku działań wojennych znalezisko zostało zniszczone, ale kolejny, podobny obiekt udało się odkryć w latach 60.

   

   Bateria z Bagdadu (Fot. Gajitz.com)

   Rekonstrukcja urządzenia podsunęła badaczom pomysł, by sprawdzić hipotezę Königa sprzed kilkudziesięciu lat – niemiecki naukowiec stwierdził, że znaleziony sprzęt może być starożytnym ogniwem galwanicznym.

   Hipoteza okazała się słuszna. Po napełnieniu naczynia kwasem (ocet lub sok z cytryny) bateria zaczęła działać (w tym artykule sprawdzicie, jak działa najnowszy wynalazek IBM-u – bateria, która oddycha). Po co jednak starożytnym Persom baterie? Okazało się, że używali ich złotnicy, którzy dzięki nim galwanizowali różne ozdoby, pokrywając je bardzo cienką warstwą złota. Działanie urządzenia zostało potwierdzone m.in. przez „Pogromców Mitów”, a wykonanie modelu w domowych warunkach możecie zobaczyć na poniższym filmie:

   Co istotne, technologia ta, wynaleziona w starożytności, przetrwała wiele wieków, a złotnicy z tamtego rejonu świata przekazywali z pokolenia na pokolenie informacje, jak w praktyce stosować tę prymitywną baterię. Przez setki lat żadnemu z nich nie przyszło do głowy, by wykorzystać to narzędzie do innego celu niż pozłacanie biżuterii.

   Przełom nastąpił dopiero wówczas, gdy bateria została wynaleziona na nowo w innym miejscu i czasie.

   Turbina parowa

   Silnik parowy wydaje się wynalazkiem stosunkowo nowym. Informacje o jego zastosowaniu datują go na pierwszą połowę XVIII wieku, gdy pierwsze, parowe silniki zaczęto wykorzystywać w różnych maszynach – początkowo do wypompowywania wody z kopalni, a w końcu, w 1771 roku, do poruszania pierwszego pojazdu parowego Nicolasa-Josepha Cugnota (w tym artykule zobaczycie, jak wygląda najstarszy, jeżdżący samochód świata).

   

   Pojazd parowy Nicolasa-Josepha Cugnota (Fot. Wikimedia Commons)

   W rzeczywistości silnik parowy wymyślono nie u zarania rewolucji przemysłowej, ale znacznie wcześniej. Na pomysł, by wykorzystać parę wodną do napędu urządzenia, wpadli jeszcze starożytni Grecy, a przynajmniej jeden z nich, Heron z Aleksandrii.

   Gdyby Heron urodził się kilkanaście wieków później, niewykluczone, że zmaterializowałby się jako Leonardo da Vinci. Urodził się jednak w egipskiej Aleksandrii, a jego doniosłe osiągnięcia wydają się współcześnie nieco zapomniane.

   Pomysłów i talentu Heronowi nie brakowało – poza geometrią i matematyką jego zainteresowania znalazły wyraz w dziełach o wymownych tytułach – „Automaty”, „Mechanika”, „Metryka”, „Pneumatyka” i „Zwierciadła”, a starożytni Rzymianie powinni być mu dozgonnie wdzięczni za prawdopodobne wynalezienie trebusza – machiny oblężniczej, którą, po uwzględnieniu starożytnych i współczesnych realiów, można uznać za połączenie haubicy i karabinu snajperskiego (trebusz pozwala na stromotorowy ostrzał z dość dużą precyzją).

   Heron opracował również inne urządzenia – zasilane wiatrem organy czy hodometr, starożytny licznik pozwalający, dzięki połączeniu z kołami pojazdu, na określenie przebytego dystansu. Heronowi przypisuje się również wynalezienie pierwszego ulicznego automatu (w tym artykule sprawdzicie, jakie produkty oferują nietypowe maszyny vendingowe). Zamiast wydawać wysokokaloryczne napoje, urządzenie po wrzuceniu do niego monety wylewało z siebie odmierzoną porcję wody, potrzebną do świątynnych ablucji.

   Heronowi przypisuje się jeszcze jeden, istotny wynalazek. Jest nim tzw. bania Herona, czyli pierwsza turbina parowa. Bania Herona, znana również pod łacińską nazwą aeolipile, to kula z wyprowadzonymi na jej obwodzie dyszami. Pod nią znajdował się zbiornik z wodą, połączony z kulą dwiema rurkami w taki sposób, by tworzyły oś, na której kula mogła się obracać.

   

   Bania Herona (Fot. Recenze.Okamzite.eu)

   Po rozpaleniu ognia pod zbiornikiem powstająca w nim para wodna przemieszczała się rurkami do kuli i wydobywała z niej przez dysze. Dzięki odrzutowi wydostającej się pary, kula zaczynała wirować. Jak funkcjonowało to w praktyce, możecie zobaczyć na poniższym filmie, gdzie pokazano uproszczony model bani Herona.

   HP t410 – all-in-one, który nie potrzebuje wtyczki do prądu

   Jak widać, urządzenie działało. Dlaczego zatem starożytni nie zrobili swojej własnej rewolucji przemysłowej i kazali nam na nią czekać przez kolejne 1700 lat? Prawdopodobnie po prostu nie było takiej potrzeby. Dominujący wówczas w basenie Morza Śródziemnego Rzymianie nie musieli martwić się takimi detalami jak wydajność produkcji – zamiast udoskonalać technologię, dużo prościej było po prostu zatrudnić więcej niewolników czy nawet, jak Wespazjan sabotujący hydrauliczne dźwigi, bezrobotnych obywateli.

   Poparciem tej tezy jest między innymi fakt, że znano przecież wówczas koło wodne, ale wiedza ta – podobnie jak w przypadku bani Herona – nie spowodowała rewolucji technicznej. Aby do niej dojrzeć i dostrzec potrzebę poprawy wydajności, potrzebowaliśmy jeszcze kilkunastu wieków.

2. Macie dwa dni, żeby wyciąć komuś numer z papierem toaletowym [wideo]

   [...] to idealny kompromis pomiędzy projektem dla młodego mechanika i klozetowym humorem[...]
   

3. Stół Astrolab sam rozsunie swój blat. I zrobi to w wielkim stylu!

   Stoły z rozsuwanymi blatami to błogosławieństwo dla wszystkich, którzy nie narzekają na nadmiar miejsca. Możliwość powiększenia blatu oferuje również stół Astrolab, jednak robi to w niebanalny sposób – za pomocą skomplikowanego, automatycznego mechanizmu. Rozsuwanie stołu to prawdziwa uczta dla oczu. Przekonajcie się dlaczego?
   

4. Jak działa największy korkociąg świata?

   Korkociągi nie są zazwyczaj przesadnie skomplikowanymi urządzeniami. Szczytem technologii jest stosowana niekiedy dźwignia pozwalająca na łatwe otwarcie butelki bez konieczności siłowania się z korkiem. Na szczęście nie wszyscy lubią prostotę. Dzięki temu powstają takie urządzenia jak największy na świecie korkociąg.
   

5. Legendy RPG: Chrono Trigger

   [...] mechanika-dziewczyny, księżniczki uciekinierki oraz głównego bohatera niemowy pochodzących z teraźniejszości[...]
   

6. DiRT Showdown – zobaczmy rozgrywkę

   [...] Showdown. Bardzo arcade’owa mechanika i masa widowiskowej rozwałki samochodów większych i mniejszych[...]
   

7. Jak uczesać idealny koński ogon? Zapytaj fizyka

   Chcesz zapuścić włosy i upleść z nich warkocz albo uczesać idealny koński ogon? I martwisz się, bo nie wiesz, jak będzie wyglądał. Od dzisiaj nie ma powodów do zmartwień. Zapytaj fizyków, właśnie opracowali nowy wzór, na podstawie którego sporządzisz model swojego warkocza.
   

8. Płyny, które przeczą grawitacji [wideo]

   [...] gotowania to nie jedyny przykład na to, jak ciekawa może być mechanika płynów.W serwisie You[...]
   

9. Komputer kwantowy IBM - mamy przełom!

   Koty na zdjęciu są z dwóch powodów. Po pierwsze – kocham koty. Po drugie – to jest z perspektywy kwantowej jeden kot, tyle że w układzie 0-1. Pamiętacie słynny eksperyment z kotem Schrödingera? IBM zrobił to samo z bitem informacji. Taki bit z perspektywy kwantowej przyjmuje jednocześnie wartość 0 i 1. Magia? Jeżeli tak, to IBM skonstruował czarodziejski układ scalony.
   

10. Gdy ludzkie ciało łamie prawa fizyki

    [...].Laikom mechanika kwantowa kojarzy się z fantastycznymi rozważaniami i nierealnymi rozwiązaniami. Do tej pory[...]
    

11. Japończycy skonstruowali egzoszkielet napędzany siłą mięśni

    Naukowcy z Nagoya Institute of Technology opracowali nietypowy egzoszkielet. W przeciwieństwie do większości tego typu konstrukcji sprzęt ten nie potrzebuje źródła prądu. Porusza się wyłącznie dzięki sile ludzkich mięśni. Czy znajdzie praktyczne zastosowanie?
    

12. Garriott wróci do Ultimy?

    [...] świata i mechanika. Trudno się nie zgodzić. Świat powstającej gry to kraina fantasy[...]
    

13. Rower + koło zamachowe = rower z dopalaczem [wideo]

    Według wyliczeń naukowców rower jest pojazdem o najwyższej efektywności energetycznej. Zużywając tyle samo energii ile pieszy, rowerzysta porusza się znacznie szybciej. Czy można wycisnąć coś więcej z tej optymalnej konstrukcji? Pewien student inżynierii mechanicznej postanowił podjąć wyzwanie.
    

14. Nowy wariant MBT-2000, czyli czołg na eksport z Chin [wideo]

    [...] wizualnie przypominała najnowsze konstrukcje zagraniczne. Stanowisko kierowcy-mechanika . Czołg[...]
    

15. 5 urządzeń z przeszłości wyprzedzających swoją epokę

    [...] przez mistrza rysunek projektu wyglądał na całkiem skończony, mechanika najwyraźniej nie była do końca[...]
    

16. Niezwykle elastyczny sensor - do czego może się przydać?

    [...]. Wytrzymałość materiałów na naprężenia jest szczególnie istotna w dziedzinach takich jak mechanika, awionika[...]
    

17. Układanka ze śmiercionośną niespodzianką w środku

    [...] nie próbować jej przenieść przez kontrolę na lotnisku. Układanka jest dziełem GarE Maxtona – mechanika[...]
    

18. Rusza beta Medal Of Honor na Xboxa 360... jeśli to kogoś jeszcze interesuje

    [...] face palma. Problemem tego tytułu nie są przecież niedoróbki, ale fakt, że podstawowa mechanika gry[...]
    

19. Zbudowano generator losowości doskonałej

    [...] dodatnia, a czasami ujemna.Mechanika kwantowa gwarantuje, że można jedynie podać prawdopodobieństwo[...]
    

20. Niezwykłe zegarki dla niezwykłych facetów

    [...] umieszczone w bransolecie. Sprzęt idealny dla mechanika ;).Zegarek można kupić za 305 zł . Po nabyciu[...]
    

21. Niezwykłe chodzące stoły [wideo]

    Mechaniczne wynalazki mogą robić równie duże wrażenie co gadżety wykorzystujące najnowsze technologie. Doskonałym przykładem jest ten stół, który łączy w sobie zarówno funkcjonalność jak i ciekawy wygląd.
    

22. Bieżnia - najlepszy symulator gier Nintendo!

    [...] jednak na co się zdecydujemy, to mechanika rozgrywki będzie taka sama. Wirtualna postać zacznie po prostu odzwierciedlać[...]
    

23. Rower o wielu pozach

    [...] narzędzi, tylko czysta mechanika.[...]
    

24. Bądź jak Wielki Brat w wideoserwisie Audi

    Chyba większość kierowców dla pewności chciałaby patrzeć mechanikowi na dłonie, kiedy ten reperuje samochód. Audi postanowiło zaoferować takie rozwiązanie swoim klientom w postaci wideokonferencji.
    

25. Mechaniką kwantową uderzymy w grypę

    Najnowszym pomysłem naukowców na walkę z grypą jest wykorzystanie mechaniki kwantowej. Wiem, że brzmi to dziwacznie, ale epidemiolodzy i fizycy podchodzą do tematu śmiertelnie poważnie.
    

26. Nowy rekord teleportacji - 10 mil

    [...] piwach, jednak mechanika kwantowa rządzi się swoimi prawami. Jej coraz lepsza znajomość pozwoliła[...]
    

27. Dzisiaj perpetuum mobile serwuje Leonardo da Vinci (wideo)

    W dzisiejszych czasach napęd doskonały, czyli perpetuum mobile, jest obiektem pożądania wielu naukowców.  Nie tak dawno była mowa o silnikach magnetycznych i elektromagnetycznych. Te z kolei mają całą rzeszę zwolenników jak i przeciwników. A gdyby tak cofnąć się w czasie i wykorzystać projekty Leonarda da Vinci?
    

28. Do broni! Gadżety dla fanów Dragon Age'a II od Razera!

    [...] klawiatur na rynku. Jej mechanika zapewnia niesamowity komfort, podczas gdy 5-poziomowe podświetlenie[...]
    

29. Namagnesowany Wszechświat

    [...] strug wysokoenergetycznych protonów, elektronów i fotonów (tzw. dżetów ).Mechanika kwantowa przewiduje[...]
    

30. Gramy za darmo - Doodle God, Morningstar i Monster's Den

    [...] akcję z perspektywy pierwszej osoby, a sama mechanika rozgrywki to point and click. Gra ma świetny[...]
    

31. Najważniejsze odkrycia A.D. 2010

    [...], że mechanika kwantowa opisuje stany cząstek elementarnych w sposób sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem[...]
    

32. Dragon Age 2 - uszczęśliwianie na siłę [recenzja]

    [...] przez twórców kontynuowana, to w trzeciej części pojawi się mechanika na poziomie tamagotchi. Drogie Bioware[...]

33. Laser, który "urzeczywistnia" cząstki wirtualne

    Stara filozoficzna maksyma mówi, że coś nie może powstać z niczego. Na poziomie kwantowym dzieje się to jednak non stop – cząstki materii i antymaterii bezustannie wyłaniają się z nicości, by po chwili na powrót obrócić się w niebyt. Teraz fizycy za pomocą supersilnych laserów chcą pochwycić te cząstki duchy…
    

34. Foton w trzech miejscach naraz. Teoria kwantów zdała kolejny test.

    Znane ze szkół doświadczenie Younga z dwoma szczelinami doczekało się wreszcie swojego rozszerzenia. Kanadyjskim fizykom udało się zbadać zachowanie pojedynczego fotonu po równoczesnym (sic!) przejściu przez trzy szczeliny. Wynik: kolejny punkt dla mechaniki kwantowej w starciu ze zdrowym rozsądkiem…
    

35. Problem z protonem. Czy uznana teoria kwantowa jest błędna?

    Jak duży jest proton? Fizykom udało się ostatnio zmierzyć jego promień nową metodą, jednak wynik znacznie odstaje od dotychczasowych ustaleń. Jeśli uczeni nie popełnili błędu, to najlepszą obecną teorię elektromagnetyzmu czekają spore kłopoty…
    

36. CES 2009: Street Fighter IV - challenge mode

    [...] dopracowana mechanika walki.[...]
    

37. Team Fortress 2- Poznajcie szpiega kobieciarza

    [...]) bohaterów starszych filmików z 2007/2008 r.:scout'a:heavy:żołnierza:mechanika[...]
    

38. Co to jest steampunk? - rzecz o świecie napędzanym parą

    [...] nie rozwinęły się do formy, którą znamy. Rządzą mosiądz i stal zamiast silikonu i plastiku, mechanika zamiast[.] których oparciem są: mechanika, para, metal, szkło, drewno i skóra. Z najbardziej znanych warto wymienić „Miasto[...]
    

39. Medal of Honor - wrażenia z wersji beta [wideo]

    [...] Każda ze stron ma do wyboru trzy typy wojaka: szturmowiec, spec ops (odpowiednik mechanika z BC2[...]
    

40. Wanted: Weapons of Fate - pierwsze wrażenia z wersji demo

    [...]. Czujesz, że jesteś mordercą, który nie bardzo przejmuje się konwenansami. Masz kogoś zabić- to do roboty.Mechanika[.]. Zabawę urozmaicają skrypty (rozpadający się samolot robi wrażenie) i wspomaga świetna mechanika walki[...]
    

41. Wideomania - rozszerzona rzeczywistośc w praktyce dziś i jutro

    [...] wyświetlanych przed oczami mechanika nie zrobi z niego wybitnego fachowca. Podejrzewam jednak, że sposób taki[...]
    

42. Pełna automtyzacja

    [...]. Mechanika sterowana jest radiowo za pomocą prostego pilota. Producent zadbał również o doprowadzenie[...]
    

43. Puzzle Quest za 20 złotych

    [...], że z pozoru bardzo prosta gra wciąga bardziej niż niejeden duży RPG! Mechanika walki jest prosta jak budowa[...]
    

44. TOP 10: najlepsze rakietowe pojazdy

    [...] jest dziełem mechanika Ron’a Patric’a. Mimo instalacji silnika o mocy 1350 koni mechanicznych , samochód[...]
    

45. 10 najlepszych polskich gier na iPhone’a

    [...] gier dla Chillingo. Efektem tego porozumienia jest właśnie Pirate’s Treasure , którego mechanika gry[...]
    

46. Growy Epic Fail - TOP 10 wpadek z grami

    [...] za wszelką cenę! Nadto sama mechanika gry jest koszmarna – poczynając od fizyki i systemu obrażeń, na SI[...]

47. GRRRecenzja: Mirror's Edge – hop, hop, siup, SPLAT!

    [...], to przykład na to jak idealnie dobrać muzykę do klimatu rozgrywki.Niestety sama mechanika gry, a konstrukcja[...]
    

48. Wynalazki, które wyprzedziły swój czas [cz. 1-2]

    [...] o wymownych tytułach – „Automaty”, „Mechanika”, „Metryka”, „Pneumatyka” i „Zwierciadła”, a starożytni[...]