mechanika kwantowa

Komputer kwantowy IBM - mamy przełom!
To ten sam kot w układzie 0-1 (Fot. Flickr/CC)
Koty na zdjęciu są z dwóch powodów. Po pierwsze – kocham koty. Po drugie – to jest z perspektywy kwantowej jeden kot, tyle że w układzie 0-1. Pamiętacie słynny eksperyment z kotem Schrödingera? IBM zrobił to samo z bitem informacji. Taki bit z perspektywy kwantowej przyjmuje jednocześnie wartość 0 i 1. Magia? Jeżeli tak, to IBM skonstruował czarodziejski układ scalony.
Kot Schrödingera był jednocześnie żywy i martwy. Z perspektywy fizyki kwantowej nasze zdziwienie nie powinno mieć miejsca (albo powinniśmy być jednocześnie zdziwieni i wcale nie zdziwieni…). Taka sytuacja może zaistnieć, mimo że logicznie jest niemożliwa. A skoro kot może być jednocześnie żywy i martwy, to czemu bit nie może być jednocześnie zerem i jedynką. No i czemu by nie skonstruować komputera kwantowego, który na takich wartościach operuje.
Nieznany sprzęt Apple’a znaleziony na eBayu
qubit na sterydach
Bit jest passe. Na potrzeby nowego chipa wprowadźmy pojęcie qubit, czyli hmm… bit Schrödingera – jednocześnie 0 i 1. Układy oparte na takich jednostkach informacji już powstały, potrafią nawet wykonywać podstawowe algorytmy. Nie o to jednak chodzi, by szalenie zaawansowana technologia potrafiła dodawać 2 do 2. Chodzi o coś zupełnie innego, znacznie szybszego – qubit oparty na nadprzewodniku.
qubity w pełnej krasie (Fot. IBM)
Naukowcy z Watson Research Center w Nowym Jorku (grupa wchodząca w skład Big Blue, zajmująca się zastosowaniami kwantowymi w IT) ogłosili, że wydajność układów opartych na qubitach wzrosła kilkukrotnie, co umożliwia lepszą korekcję błędów oraz konstrukcję znacznie bardziej złożonych struktur obliczeniowych. Można myśleć o niezwykle skomplikowanych obliczeniach i realnym, konkurencyjnym zastosowaniu mechaniki kwantowej w IT.
No dobrze, ale jak wygląda tranzystor Schrödingera?!
No bo kociak w skrzyni był jedynie ideą, czymś niematerialnym, ćwiczeniem umysłowym. Tranzystor z kolei jest rzeczą fizyczną, która ma określony stan (zgodnie z fizyką, jaką znamy z podstawówki). Nic to – dzięki zasadzie superpozycji w mechanice kwantowej tranzystor może jednocześnie przyjąć wartość 1 i 0. Można to osiągnąć dzięki elektronowi i jego spinom. Spin to moment własny pędu cząstki. Elektron może mieć spin górny (1 w układzie binarnym) albo spin dolny (0 w układzie binarnym), no i jak się pewnie domyślacie, może mieć spin, który jest jednocześnie górny i dolny!
Jaśniej nie potrafię tego wyjaśnić, tym bardziej że problemy ma z tym sam Matthias Steffen, szef zespołu:
Nie ma praktycznie żadnej sytuacji/analogu w naszym świecie, która by odzwierciedlała ten stan. To tak, jakbym powiedział, że jestem jednocześnie tu i tam.
Nadchodzi iPad 3. Premiera już 7 marca
Na czym polega siła takiego układu? Jeżeli zestawi się dwa qubity, to można przechowywać jednocześnie cztery wartości: 00, 01, 10, 11. Co to oznacza w praktyce? Układ 250-qubitowy zawierałby więcej bitów niż jest cząstek we wszechświecie!
Problem z konstrukcją takiego komputera leży w spójności qubita. Trudno jest utrzymać jego kwantowy stan i bardzo szybko staje się on zwykłym bitem. Naukowcy planują rozwiązać ten problem właśnie za pomocą nadprzewodności. Istnieją pewne substancje, które po schłodzeniu cechują się zerową rezystancją. Dzięki temu tworzy się coś w rodzaju pętli – prąd płynie jednocześnie w dwóch kierunkach – zgodnie z ruchem wskazówek zegara (1) i przeciwnie (0). Prawda, że proste? IBM chwali się właśnie takim rozwiązaniem – dwie nadprzewodnie elektrody umieszczono w izolatorze z tlenku glinu. Układ jest całkiem stabilny (koherentny) i, co najważniejsze, działa!
Pamiętacie wpis o biochemii kwantowej? Tak mi właśnie przyszło do głowy – a może doświadczenie bycia poza ciałem jest właśnie doświadczeniem kwantowym? Jesteśmy jednocześnie w dwóch różnych miejscach. Co więcej, możemy obserwować sami siebie! Parapsychologia to prostu psychologia kwantowa! ;-)
Gdy ludzkie ciało łamie prawa fizyki
[...].Laikom mechanika kwantowa kojarzy się z fantastycznymi rozważaniami i nierealnymi rozwiązaniami. Do tej pory[...]
Zbudowano generator losowości doskonałej
[...] dodatnia, a czasami ujemna.Mechanika kwantowa gwarantuje, że można jedynie podać prawdopodobieństwo[...]
Mechaniką kwantową uderzymy w grypę
Najnowszym pomysłem naukowców na walkę z grypą jest wykorzystanie mechaniki kwantowej. Wiem, że brzmi to dziwacznie, ale epidemiolodzy i fizycy podchodzą do tematu śmiertelnie poważnie.
Nowy rekord teleportacji - 10 mil
[...] piwach, jednak mechanika kwantowa rządzi się swoimi prawami. Jej coraz lepsza znajomość pozwoliła[...]
Namagnesowany Wszechświat
[...] strug wysokoenergetycznych protonów, elektronów i fotonów (tzw. dżetów ).Mechanika kwantowa przewiduje[...]
Najważniejsze odkrycia A.D. 2010
[...], że mechanika kwantowa opisuje stany cząstek elementarnych w sposób sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem[...]
Laser, który "urzeczywistnia" cząstki wirtualne
Stara filozoficzna maksyma mówi, że coś nie może powstać z niczego. Na poziomie kwantowym dzieje się to jednak non stop – cząstki materii i antymaterii bezustannie wyłaniają się z nicości, by po chwili na powrót obrócić się w niebyt. Teraz fizycy za pomocą supersilnych laserów chcą pochwycić te cząstki duchy…
Foton w trzech miejscach naraz. Teoria kwantów zdała kolejny test.
Znane ze szkół doświadczenie Younga z dwoma szczelinami doczekało się wreszcie swojego rozszerzenia. Kanadyjskim fizykom udało się zbadać zachowanie pojedynczego fotonu po równoczesnym (sic!) przejściu przez trzy szczeliny. Wynik: kolejny punkt dla mechaniki kwantowej w starciu ze zdrowym rozsądkiem…
Problem z protonem. Czy uznana teoria kwantowa jest błędna?
Jak duży jest proton? Fizykom udało się ostatnio zmierzyć jego promień nową metodą, jednak wynik znacznie odstaje od dotychczasowych ustaleń. Jeśli uczeni nie popełnili błędu, to najlepszą obecną teorię elektromagnetyzmu czekają spore kłopoty…