orbita

1. 10 najdziwniejszych księżyców Układu Słonecznego

   Nasz Układ Słoneczny to Słońce i jego 8 planet. Wszyscy wiemy, jak wyglądają: Jowisz jest olbrzymi, Mars czerwony, a Saturn ma pierścienie… Często zapomina się jednak, że oprócz planet są także ich księżyce. Podobno „nie ma ciemnej strony księżyca, to rzeczywistość jest ciemna”. Spróbuję jednak trochę ją rozjaśnić i przybliżyć sylwetki najbardziej charakterystycznych satelitów.

   
   
   Największy księżyc największej planety Układu Słonecznego – Jowisza, a zarazem największy księżyc samego układu – rozmiarami przewyższa Merkurego. Zalicza się go do księżyców galileuszowych (odkryte przez Galileusza już w 1610 roku; obok Europy, Io i Kallisto) widocznych z Ziemi nawet za pomocą lornetki. Nazwa ma swoje korzenie w mitologii greckiej: Ganimedes był sługą, posłańcem i kochankiem boga Zeusa (Jowisza).

   Co ciekawe – mimo dużych, jak na satelitę, rozmiarów, jego średnia gęstość jest bardzo niska, przez co jego masa stanowi zaledwie połowę masy Merkurego. To jedyny księżyc w Układzie Słonecznym mający własne dipolowe pole magnetyczne. Wszystko, co wiemy o Ganimedesie, zawdzięczamy sondom Voyager i Galileo, zajmującym się układem Jowisza. W przyszłości lodowy księżyc ma być przedmiotem badań projektowanej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej, nazwanej Jupiter Icy Moon Explorer (JUICE).

   Europa – abstrakcja podlodowego oceanu

   
   Europa jest czwartym co do wielkości księżycem Jowisza. Jej charakterystyczną cechą jest podlodowy ocean – pod zmrożoną skorupą planety płynie woda. Jej powierzchnia jest stosunkowo regularna – brak w niej dużych wzniesień, kraterów pouderzeniowych jest niewiele, za to nie brak pęknięć i rys skorupy, co świadczy o młodym wieku księżyca (powierzchnia ma ok. 50 mln lat).

   Spośród innych satelitów wyróżnia się nietypowymi czerwonawymi, abstrakcyjnymi mazami, przypominającymi coś pomiędzy ludzkim układem krwionośnym a efektem fantazji szalonego malarza. To skutek wynoszenia materiału z wnętrza księżyca przez cieplejszy lód unoszący się ku powierzchni. Obecność wody sprawia, że Europa stanowi potencjalnie jedno z najbardziej obiecujących miejsc Układu Słonecznego pod względem poszukiwania życia pozaziemskiego.
   

   
   
   Pokiereszowany, wybrakowany, by nie powiedzieć – brzydki… Ten księżyc to Miranda, najmniejszy z pięciu głównych satelitów Urana. Jego skomplikowana struktura wciąż nie została poznana. Powierzchnię Mirandy może pokrywać lód z małą ilością skał tworzonych przez krzemiany oraz związki organiczne zawierające metan. Licznie występują tu kaniony o głębokości dochodzącej do 20 kilometrów oraz regiony świadczące o wzmożonej w przeszłości aktywności geologicznej. Rozległe wyżłobione struktury mogą być wynikiem ogrzewania się lodu. Jedyne zdjęcia księżyca zawdzięczamy sondzie Voyager II, która przeleciała obok księżyca w 1986 roku, o mało nie zderzając się z nim.

   Pierwszy lot dragona spalił na panewce

   Kallisto – dziurawy

   
   Kallisto to kolejny z księżyców galileuszowych. Został nazwany na cześć nimfy leśnej, mitologicznej kochanki Zeusa. Ten lodowy księżyc obraca się synchronicznie i zawsze jest zwrócony do Jowisza tą samą stroną. Jego powierzchnia usiana jest setkami kraterów powstałych na skutek uderzeń obiektów kosmicznych. Jest ich tak dużo, że czasami jedne powstają wewnątrz innych. Satelitę badały cztery sondy kosmiczne: Pioneer 10 i 11 oraz Galileo i Cassini. Kwestią sporną jest istnienie oceanu pod powierzchnią planety. W rezultacie badań NASA z 2003 roku o nazwie HOPE (Human Outer Planets Exploration) Kallisto, głównie za sprawą niskiego promieniowania, uznana została za najbardziej dogodne miejsce na założenie bazy do eksploracji Jowisza.
   
   

   
   
   Daktyl to pierwszy odkryty satelita planetoidy. W 1993 roku sfotografowała go sonda Galileo, zmierzając w stronę Jowisza. Ma średnicę 1,4 km, a Idę, swoją planetoidę (to większe ciało widoczne na zdjęciu), okrąża w czasie 37 godzin. Co ciekawe – uważa się, że Daktyl zawiera większe ilości żelaza niż użyte w historii ludzkości, co w dalekiej przyszłości czyni go potencjalnym źródłem tego surowca.

   Epimeteusz i Janus – szał niebieskich ciał

   
   Epimeteusz, księżyc Saturna, odkryty został w 1966 roku przez Amerykanina Richarda Walkera. W tym samym roku, zaledwie kilka dni wcześniej, Audouin Dollfus zaobserwował innego satelitę planety z pierścieniami, który również dostał nazwę o genezie mitologicznej – Janusa. No właśnie – innego czy tego samego? Nie wiedziano tego przez 12 lat, dopiero zdjęcia sondy Voyager, zinterpretowane przez zespół astronomów: J. Fountain, S. Larson, H. Reitsema i B. Smith, rozwiały wątpliwości (to ich uważa się za odkrywców Janusa).

   Dlaczego? Sprawa jest skomplikowana. Oba księżyce dzielą w pewien szczególny sposób… orbitę. Promienie ich orbit różnią się zaledwie o 50 km, a ponieważ promień zarówno Epimeteusza, jak i Janusa przekracza 50 km, wydawałoby się, że musi to nieuchronnie doprowadzić do zderzenia… Nic bardziej mylnego, fizyczny mechanizm współistnienia tych ciał jest fascynujący. Podczas zbliżenia, wskutek oddziaływania grawitacyjnego między nimi, dochodzi do wymiany momentu pędu. Księżyc szybszy (o mniejszej orbicie) staje się księżycem wolniejszym (o większej orbicie), zanim dogoni współorbitalnego towarzysza. W ten sposób, paradoksalnie, przyciągające oddziaływanie grawitacyjne powoduje odepchnięcie się księżyców. W wyniku tej wymiany orbit, te dwa księżyce wcale się nie mijają. Największe zbliżenie wynosi ok. 10 tys. km i zachodzi co ok. 4 lata.
   

   
   
   Kolejny z księżyców Saturna, jedno z najjaśniejszych ciał w Układzie Słonecznym – odbija prawie 100% słonecznego światła. Odkrył go w 1789 roku niejaki William Herschel, słynny odkrywca Urana. Tak jak we wcześniejszych przypadkach, jego nazwa także ma korzenie mitologiczne – pochodzi od Enkeladosa, jednego z gigantów, który został przygnieciony przez Zeusa wyspą Sycylia.

   Średnica satelity jest niewielka, wynosi około 500 kilometrów, czyli siedem razy mniej niż średnica ziemskiego Księżyca (jego powierzchnia całkowita jest jedynie dwukrotnie większa od Polski). Badaniem tego lodowego księżyca zajmowała się sonda Cassini, która zarejestrowała dziwną aktywność satelity, który wyrzuca ze swej powierzchni parę i kryształki lodu, na zasadzie podobnej jak w przypadku ziemskich gejzerów. Naukowcy upatrują w tym pewną szansę na zaistnienie życia. Woda wyrzucana z powierzchni księżyca tworzy olbrzymi pierścień pary wokół Saturna.
   
   

   Tryton – przechwycony

   
   Tryton to największy księżyc Neptuna. Został odkryty przez Williama Lassella 10 października 1846 roku. Porusza się po orbicie wokół planety ruchem wstecznym, a jego budowa (duże metaliczne jądro, powierzchnia pokryta zestalonym azotem) i wielkość bardzo przypominają Plutona. Dlatego naukowcy uważają, że nie był księżycem Neptuna od początku istnienia planety – to obiekt przechwycony prawdopodobnie z Pasa Kuipera.

   Obecnie jego orbita jest idealnie kołowa, ale przypuszcza się, że za kilka miliardów lat zmieni się na tyle, że dojdzie do kolizji z planetą. Tryton jest ciekawy także ze względu na swoją aktywność wulkaniczną – ma liczne lodowe wulkany (zamiast lawy następuje w nich erupcja wody, która w kontakcie z atmosferą ulega zamarznięciu).
   

   
   
   Kolejny z księżyców Jowisza – w końcu jest ich aż 66 – charakteryzuje wyjątkowo silna aktywność wulkaniczna. To najaktywniejsze pod tym względem ciało Układu Słonecznego. Wulkany w jednym miejscu wygasają, a pojawiają się w innym, wyrzucając płynną siarkę i dwutlenek siarki i barwiąc powierzchnię księżyca. Jeśli gdzieś jest realny Mordor z „Władcy Pierścieni”, to właśnie tam.

   Niewielkie przyciąganie grawitacyjne Io sprawia, że erupcje mogą sięgać na wysokość nawet 300 km ponad powierzchnię. Powodem silnej aktywności są siły pływowe Jowisza, potęgowane oddziaływaniem dwóch innych masywnych satelitów – Europy i Ganimedesa, z którymi Io pozostaje w rezonansie.

   Do kogo należy Księżyc

   Tytan – drugi dom

   
   Tytan to chyba najdziwniejsze z opisywanych tu ciał. To największy księżyc Saturna i drugi pod względem wielkości księżyc Układu Słonecznego – przy swoich rozmiarach jest większy także od Merkurego. Od wielkości ważniejsza jest jednak jego specyfika. Tytan pod wieloma względami przypomina Ziemię, zdaniem amerykańskich naukowców, znacznie bardziej od innych ciał niebieskich. Zwłaszcza charakterystyka warstwowej atmosfery i powierzchnia przypominają ziemskie: jeziora, rzeki, wydmy, łańcuchy górskie… Do tego wszystkiego dochodzi cykl dobowy. Różnice jednak są dość znaczne. Jezior nie wypełnia woda, ale ciekłe węglowodory. Do możliwości życia naukowcy podchodzą dość sceptycznie z uwagi na ekstremalnie niskie temperatury.

2. W sobotę na niebie Superksiężyc - nie przegapcie!

   [...]. Orbita Księżyca nie jest całkiem okrągła, w wyniku czego znajduje się on raz dalej od Ziemi, a raz[...]
   

3. Pozostałe księżyce Ziemi

   [...] się wokół Słońca, które wpadły w pole grawitacyjne Ziemi, nie mają eliptycznej orbity. Ich orbita[...]
   

4. Przed startem MetOp-B, czyli prognozy pogody będą dokładne jak nigdy [wideo]

   [...] jest orbita okołobiegunowa Ziemi, na którą wyniesie go rosyjski statek kosmiczny. Satelity MetOp to nowa[...]
   

5. Za rok o włos od katastrofy, a co później?

   [...]Trochę ponad tydzień temu Hiszpanie odkryli asteroidę o średnicy 45 metrów , której orbita[.] przypominała orbitę ziemską. Orbita oznaczona kodową nazwą 2012 DA14 raz na pół roku przecina trasę wędrówki[...]
   

6. Astronomiczna wiosna już jest, kalendarzowa jutro

   Mimo że według kalendarza wiosna zaczyna się dopiero jutro, 21 marca, to z astronomicznego punktu widzenia trwa już w najlepsze od dzisiaj. Dokładnie od 6:14 rano. Skąd taka duża różnica między dwoma początkami wiosny? Przyczyną jest nieco skomplikowany sposób poruszania się Ziemi na orbicie okołosłonecznej.
   

7. Uwaga! Dzisiaj w nocy będziemy najbliżej Słońca!

   [...]Orbita naszej planety nie jest dokładnie okrągła, toteż Ziemia czasami jest nieco dalej, a czasami[...]
   

8. Sprzątanie kosmosu ze szwajcarską precyzją [wideo]

   Przy okazji kolejnych fascynujących planów eksploracji kosmosu i spektakularnych startów rakiet coraz częściej mówi się o tym, co człowiek pozostawia po sobie w przestrzeni. Oczywiście kosmiczne śmieci nie tylko psują estetykę naszej orbity, ale stanowią również zagrożenie dla wciąż działających satelitów i stacji kosmicznej. Szwajcarzy mają pomysł, co z tym fantem zrobić.
   

9. 7 odpowiedzi na to, czym jest UFO

   [...], że orbita Wenus jest krótsza od ziemskiej, w związku z czym planeta porusza się po mapie nieba dość[...]
   

10. Wyjątkowo mały układ planetarny - prawie jak Jowisz i jego księżyce

    [...] w odległości nieco mniejszej niż Callisto od Jowisza; KOI-961.02 - ma średnicę 9,28 tys. km, a jej orbita[...]
    

11. W co może walnąć rosyjska sonda? Dowiemy się dopiero w ostatniej chwili

    [...] upadku nie są łatwe, bo orbita nie jest dokładnie znana i podlega ciągłym modyfikacjom w wyniku między[...]
    

12. Chiny otwierają placówkę pocztową. Na orbicie okołoziemskiej...

    [...] już szczęśliwie umieszczony w kosmosie . Orbita, po jakiej krąży kosmiczna poczta, otrzymała nawet kod pocztowy[...]
    

13. Kolejna planetoida przeleci tuż obok Ziemi

    [...] średnicy, a jej orbita prawie przecina się z orbitą Ziemi. Właśnie dzięki temu już za kilka dni 2005 YU55[...]
    

14. Eris - siostra bliźniaczka Plutona

    [...]. Tak jednak nie jest. Orbita Eris bardziej przypomina orbity komet, niż innych planet, a na dodatek jest bardzo mocno[...]
    

15. Zaklepuję! - Odkryto planetę składająca się z diamentów

    [...] zajmuje diamentowej planecie okrążenie swojej neutronowej gwiazdy wynosi jedyni 2 godziny. Jej orbita[...]
    

16. Pierwszy polski satelita - LEM

    Przyzwyczailiśmy się, że kiedy mowa o sztucznych satelitach – zazwyczaj dotyczy to na przykład Stanów Zjednoczonych czy Rosji. Inne kraje jednak także są obecne na orbicie okołoziemskiej. Pod koniec tego roku trafić ma na nią pierwszy polski satelita. O nazwie – Lem – zadecydowali internauci, najwyraźniej w większości miłośnicy twórczości tego świetnego pisarza.
    

17. Ziemia ma planetoidę trojańską

    [...], na jakim krąży wokół Ziemi, wynosi 80 milionów kilometrów. Jej orbita jest dość skomplikowana[...]
    

18. Układ Słoneczny zyskał nowego członka

    [...] niewielkim hakiem). Jego orbita umieszczona jest pomiędzy orbitami innych satelitów, czyli Nix i Hydrą[...]
    

19. Ostateczny dowód pobytu człowieka na Księżycu?

    [...] niż orbita okołoziemska. Ostatnio wystartowała misja GRAIL , która ma zbadać pole grawitacyjne[...]
    

20. Już jutro początek księżycowej misji NASA

    [...]) rozpocznie się już jutro, orbita Księżyca zostanie osiągnięta dopiero 12 stycznia . Dlaczego lot[...]
    

21. Pomachajmy asteroidzie 2011 MD - z bardzo bliska

    [...] zaobserwowano. Co ciekawe orbita asteroidy przypomina ziemską - oba obiekty krążą wokół Słońca mniej więcej[...]
    

22. Nowe odkrycie - planeta łudząco podobna do Ziemi

    [...] planety się nie kończą. Orbita jest niemal dokładnym okręgiem, a HD85512b krąży stabilnie, co chroni[...]
    

23. Chińczycy chcą ściągać asteroidy w pobliże Ziemi

    [...]. Orbita nie byłaby w pełni stabilna i po kilku latach asteroida odleciałaby z powrotem w kosmos[...]
    

24. TVP nadaje dla osób niewidomych

    [...] są po części wymagane przez nową ustawę medialną z 23 maja.- pisze o sprawie Mr. Orbita z Sat Kuriera, dodając[...]
    

25. Stacja kosmiczna nareszcie oficjalnie ukończona

    Trwało to dosyć długo i pochłonęło mnóstwo pieniędzy, ale wreszcie NASA ogłosiła radosną nowinę. Co to właściwie oznacza dla dalszych badań kosmicznych i jakie są kolejne plany amerykańskiej agencji?
    

26. Niesamowicie szybkie wirowanie Ziemi widziane z orbity

    Satelita Ziemi pędzi z prędkością 7,7 kilometra na sekundę, jest to więc 27 720 kilometrów na godzinę. Szybkość zabójcza, prawda? A jak wówczas wygląda Ziemia? Zobaczcie!
    

27. Poznaj urządzenie, które umożliwi eksplorację kosmosu. Jak działa winda kosmiczna?

    Śmiałe wizje kolonizacji przestrzeni kosmicznej sprzed kilkudziesięciu lat się nie spełniły. Jedną z barier utrudniających eksplorację kosmosu jest kwestia napędu. Aby uciec ziemskiej grawitacji, potrzebne są ogromne ilości paliwa. Powstało jednak – na razie w postaci planów – urządzenie, które pozwoli pokonać tę barierę. Jak działa winda kosmiczna?
    

28. Starożytny „komputer” wciąż zaskakuje

    [...] , co nie jest tak łatwe, jak może się wydawać w XXI wieku.Trudność polega na tym, że orbita ziemska ma kształt elipsy[...]
    

29. Laser na biegunie zamiast kosmicznej śmieciarki?

    Odpadków i śmieci krążących na orbicie okołoziemskiej jest coraz więcej. To nierozwiązany problem, który stanowi zagrożenie dla misji kosmicznych i Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Naukowcy z NASA mają jednak nowy pomysł, jak poradzić sobie ze śmieciami.
    

30. Kosmiczna elektrownia słoneczna rozwiąże światowy problem energetyczny

    [...] to nas do cywilizacji I typu według skali Kardaszewa. Na razie podobno jesteśmy na poziomie 0,714 . *Orbita[.] geostacjonarna - to orbita wokółziemska – szczególny przypadek orbity geosynchronicznej, która zapewnia[.] krążącemu po niej satelicie zachowanie stałej pozycji nad wybranym punktem równika Ziemi. Orbita[...]
    

31. Przewijanie bez końca. Rewolucyjna okrągła myszka Cyber E Sport Orbita

    [...] Rewolucja w przewijaniu? Okrągła myszka Cyber E Sport Orbita Mouse wprowadza zupełnie nowy[...]
    

32. Wszystkie saltelity poruszające się po orbicie ziemskiej - brak Polski

    Pierwszy sztuczny satelita został wystrzelony przez Związek Radziecki w 1957 roku. Do tego czasu liczba tego typu urządzeń wędrujących po orbicie ziemskiej drastycznie się zwiększyła. Mówić krótko – wokół naszej planety stworzył się jeden, wielki śmietnik. Michael Paukner stworzył specjalną infografikę, która dokładnie prezentuje zaistniałą sytuację.
    

33. Na orbitę wyniesiono największego, komercyjnego satelitę (wideo)

    Wczoraj z kosmodromu Kourou w Gujanie Francuskiej wystrzelono największego, komercyjnego satelitę komunikacyjnego – TerreStar-1. Waży on prawie 7 ton (6910kg) i będzie służył Ameryce Północnej.
    

34. Kolizja satelitów zagroziła wszystkim przyszłym startom w kosmos

    [...].Nie jest dobrze choć orbita wciąż pozostaje zdecydowanie czystsza od naszej rodzimej planety. Wszystko przed nami[...]
    

35. Kolejne planety pozasłoneczne odkryte!

    [...] "gorące Jowisze". Tak zwie się gazowe olbrzymy, których orbita przebiega bardzo blisko macierzystej[...]
    

36. Zderzenie dwóch satelitów nad Syberią

    [...] jeszcze wielkości chmurę odłamków, bo jej orbita znajduje się 435 km poniżej tej, na której doszło do wypadku[...]
    

37. NASA odkryła pięć nowych planet poza Układem Słonecznym

    [...] są planety, których orbita znajduje się w bardzo bliskiej odległości od macierzystej gwiazdy. Określenie[...]
    

38. Stacja benzynowa na orbicie?!

    Jak powszechnie wiadomo, aby wynieść wahadłowiec w kosmos potrzebne są potężne rakiety i tony paliwa. Jednak panel ekspertów powołany przez Biały Dom wpadł na bardzo innowacyjny pomysł – umieszczenie na orbicie kosmicznej stacji benzynowej!
    

39. Kosmiczna elektrownia już w 2016 roku!

    Firma energetyczna PG&E podpisała umowę z firmą Solaren Corp., która dostarczyć ma tej pierwszej 200 MWh energii elektrycznej. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że energia ta będzie pochodziła z kosmosu!
    

40. Psi los Plutona

    [...] niepokoiła również orbita Plutona – wydłużona i nachylona pod znacznym kątem do płaszczyzny ekliptyki[...]