powierzchnia

1. 10 najdziwniejszych księżyców Układu Słonecznego

   Nasz Układ Słoneczny to Słońce i jego 8 planet. Wszyscy wiemy, jak wyglądają: Jowisz jest olbrzymi, Mars czerwony, a Saturn ma pierścienie… Często zapomina się jednak, że oprócz planet są także ich księżyce. Podobno „nie ma ciemnej strony księżyca, to rzeczywistość jest ciemna”. Spróbuję jednak trochę ją rozjaśnić i przybliżyć sylwetki najbardziej charakterystycznych satelitów.

   
   
   Największy księżyc największej planety Układu Słonecznego – Jowisza, a zarazem największy księżyc samego układu – rozmiarami przewyższa Merkurego. Zalicza się go do księżyców galileuszowych (odkryte przez Galileusza już w 1610 roku; obok Europy, Io i Kallisto) widocznych z Ziemi nawet za pomocą lornetki. Nazwa ma swoje korzenie w mitologii greckiej: Ganimedes był sługą, posłańcem i kochankiem boga Zeusa (Jowisza).

   Co ciekawe – mimo dużych, jak na satelitę, rozmiarów, jego średnia gęstość jest bardzo niska, przez co jego masa stanowi zaledwie połowę masy Merkurego. To jedyny księżyc w Układzie Słonecznym mający własne dipolowe pole magnetyczne. Wszystko, co wiemy o Ganimedesie, zawdzięczamy sondom Voyager i Galileo, zajmującym się układem Jowisza. W przyszłości lodowy księżyc ma być przedmiotem badań projektowanej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej, nazwanej Jupiter Icy Moon Explorer (JUICE).

   Europa – abstrakcja podlodowego oceanu

   
   Europa jest czwartym co do wielkości księżycem Jowisza. Jej charakterystyczną cechą jest podlodowy ocean – pod zmrożoną skorupą planety płynie woda. Jej powierzchnia jest stosunkowo regularna – brak w niej dużych wzniesień, kraterów pouderzeniowych jest niewiele, za to nie brak pęknięć i rys skorupy, co świadczy o młodym wieku księżyca (powierzchnia ma ok. 50 mln lat).

   Spośród innych satelitów wyróżnia się nietypowymi czerwonawymi, abstrakcyjnymi mazami, przypominającymi coś pomiędzy ludzkim układem krwionośnym a efektem fantazji szalonego malarza. To skutek wynoszenia materiału z wnętrza księżyca przez cieplejszy lód unoszący się ku powierzchni. Obecność wody sprawia, że Europa stanowi potencjalnie jedno z najbardziej obiecujących miejsc Układu Słonecznego pod względem poszukiwania życia pozaziemskiego.
   

   
   
   Pokiereszowany, wybrakowany, by nie powiedzieć – brzydki… Ten księżyc to Miranda, najmniejszy z pięciu głównych satelitów Urana. Jego skomplikowana struktura wciąż nie została poznana. Powierzchnię Mirandy może pokrywać lód z małą ilością skał tworzonych przez krzemiany oraz związki organiczne zawierające metan. Licznie występują tu kaniony o głębokości dochodzącej do 20 kilometrów oraz regiony świadczące o wzmożonej w przeszłości aktywności geologicznej. Rozległe wyżłobione struktury mogą być wynikiem ogrzewania się lodu. Jedyne zdjęcia księżyca zawdzięczamy sondzie Voyager II, która przeleciała obok księżyca w 1986 roku, o mało nie zderzając się z nim.

   Pierwszy lot dragona spalił na panewce

   Kallisto – dziurawy

   
   Kallisto to kolejny z księżyców galileuszowych. Został nazwany na cześć nimfy leśnej, mitologicznej kochanki Zeusa. Ten lodowy księżyc obraca się synchronicznie i zawsze jest zwrócony do Jowisza tą samą stroną. Jego powierzchnia usiana jest setkami kraterów powstałych na skutek uderzeń obiektów kosmicznych. Jest ich tak dużo, że czasami jedne powstają wewnątrz innych. Satelitę badały cztery sondy kosmiczne: Pioneer 10 i 11 oraz Galileo i Cassini. Kwestią sporną jest istnienie oceanu pod powierzchnią planety. W rezultacie badań NASA z 2003 roku o nazwie HOPE (Human Outer Planets Exploration) Kallisto, głównie za sprawą niskiego promieniowania, uznana została za najbardziej dogodne miejsce na założenie bazy do eksploracji Jowisza.
   
   

   
   
   Daktyl to pierwszy odkryty satelita planetoidy. W 1993 roku sfotografowała go sonda Galileo, zmierzając w stronę Jowisza. Ma średnicę 1,4 km, a Idę, swoją planetoidę (to większe ciało widoczne na zdjęciu), okrąża w czasie 37 godzin. Co ciekawe – uważa się, że Daktyl zawiera większe ilości żelaza niż użyte w historii ludzkości, co w dalekiej przyszłości czyni go potencjalnym źródłem tego surowca.

   Epimeteusz i Janus – szał niebieskich ciał

   
   Epimeteusz, księżyc Saturna, odkryty został w 1966 roku przez Amerykanina Richarda Walkera. W tym samym roku, zaledwie kilka dni wcześniej, Audouin Dollfus zaobserwował innego satelitę planety z pierścieniami, który również dostał nazwę o genezie mitologicznej – Janusa. No właśnie – innego czy tego samego? Nie wiedziano tego przez 12 lat, dopiero zdjęcia sondy Voyager, zinterpretowane przez zespół astronomów: J. Fountain, S. Larson, H. Reitsema i B. Smith, rozwiały wątpliwości (to ich uważa się za odkrywców Janusa).

   Dlaczego? Sprawa jest skomplikowana. Oba księżyce dzielą w pewien szczególny sposób… orbitę. Promienie ich orbit różnią się zaledwie o 50 km, a ponieważ promień zarówno Epimeteusza, jak i Janusa przekracza 50 km, wydawałoby się, że musi to nieuchronnie doprowadzić do zderzenia… Nic bardziej mylnego, fizyczny mechanizm współistnienia tych ciał jest fascynujący. Podczas zbliżenia, wskutek oddziaływania grawitacyjnego między nimi, dochodzi do wymiany momentu pędu. Księżyc szybszy (o mniejszej orbicie) staje się księżycem wolniejszym (o większej orbicie), zanim dogoni współorbitalnego towarzysza. W ten sposób, paradoksalnie, przyciągające oddziaływanie grawitacyjne powoduje odepchnięcie się księżyców. W wyniku tej wymiany orbit, te dwa księżyce wcale się nie mijają. Największe zbliżenie wynosi ok. 10 tys. km i zachodzi co ok. 4 lata.
   

   
   
   Kolejny z księżyców Saturna, jedno z najjaśniejszych ciał w Układzie Słonecznym – odbija prawie 100% słonecznego światła. Odkrył go w 1789 roku niejaki William Herschel, słynny odkrywca Urana. Tak jak we wcześniejszych przypadkach, jego nazwa także ma korzenie mitologiczne – pochodzi od Enkeladosa, jednego z gigantów, który został przygnieciony przez Zeusa wyspą Sycylia.

   Średnica satelity jest niewielka, wynosi około 500 kilometrów, czyli siedem razy mniej niż średnica ziemskiego Księżyca (jego powierzchnia całkowita jest jedynie dwukrotnie większa od Polski). Badaniem tego lodowego księżyca zajmowała się sonda Cassini, która zarejestrowała dziwną aktywność satelity, który wyrzuca ze swej powierzchni parę i kryształki lodu, na zasadzie podobnej jak w przypadku ziemskich gejzerów. Naukowcy upatrują w tym pewną szansę na zaistnienie życia. Woda wyrzucana z powierzchni księżyca tworzy olbrzymi pierścień pary wokół Saturna.
   
   

   Tryton – przechwycony

   
   Tryton to największy księżyc Neptuna. Został odkryty przez Williama Lassella 10 października 1846 roku. Porusza się po orbicie wokół planety ruchem wstecznym, a jego budowa (duże metaliczne jądro, powierzchnia pokryta zestalonym azotem) i wielkość bardzo przypominają Plutona. Dlatego naukowcy uważają, że nie był księżycem Neptuna od początku istnienia planety – to obiekt przechwycony prawdopodobnie z Pasa Kuipera.

   Obecnie jego orbita jest idealnie kołowa, ale przypuszcza się, że za kilka miliardów lat zmieni się na tyle, że dojdzie do kolizji z planetą. Tryton jest ciekawy także ze względu na swoją aktywność wulkaniczną – ma liczne lodowe wulkany (zamiast lawy następuje w nich erupcja wody, która w kontakcie z atmosferą ulega zamarznięciu).
   

   
   
   Kolejny z księżyców Jowisza – w końcu jest ich aż 66 – charakteryzuje wyjątkowo silna aktywność wulkaniczna. To najaktywniejsze pod tym względem ciało Układu Słonecznego. Wulkany w jednym miejscu wygasają, a pojawiają się w innym, wyrzucając płynną siarkę i dwutlenek siarki i barwiąc powierzchnię księżyca. Jeśli gdzieś jest realny Mordor z „Władcy Pierścieni”, to właśnie tam.

   Niewielkie przyciąganie grawitacyjne Io sprawia, że erupcje mogą sięgać na wysokość nawet 300 km ponad powierzchnię. Powodem silnej aktywności są siły pływowe Jowisza, potęgowane oddziaływaniem dwóch innych masywnych satelitów – Europy i Ganimedesa, z którymi Io pozostaje w rezonansie.

   Do kogo należy Księżyc

   Tytan – drugi dom

   
   Tytan to chyba najdziwniejsze z opisywanych tu ciał. To największy księżyc Saturna i drugi pod względem wielkości księżyc Układu Słonecznego – przy swoich rozmiarach jest większy także od Merkurego. Od wielkości ważniejsza jest jednak jego specyfika. Tytan pod wieloma względami przypomina Ziemię, zdaniem amerykańskich naukowców, znacznie bardziej od innych ciał niebieskich. Zwłaszcza charakterystyka warstwowej atmosfery i powierzchnia przypominają ziemskie: jeziora, rzeki, wydmy, łańcuchy górskie… Do tego wszystkiego dochodzi cykl dobowy. Różnice jednak są dość znaczne. Jezior nie wypełnia woda, ale ciekłe węglowodory. Do możliwości życia naukowcy podchodzą dość sceptycznie z uwagi na ekstremalnie niskie temperatury.

2. MIT tworzy zupełnie nowe szkło! [wideo]

   [...] z MIT, ich nowe szkło praktycznie w ogóle nie odbija światła, a jego powierzchnia ma właściwości[...]
   

3. Oficjalny koniec budowy siedziby CCTV w Pekinie [wideo]

   [...] ( wieżowiec Jin Mao Tower 420,5 m), 54 piętra (niższa wieża 44 piętra), łączna powierzchnia użytkowa to 473[...]
   

4. Po raz pierwszy zobaczyliśmy światło Super-Ziemi

   [...], jej powierzchnia ma temperaturę przekraczającą 2000 stopni K - wystarczającą do stopienia metalu.W poprzednich[...]
   

5. Zasilany energią słoneczną statek Tûranor PlanetSolar zakończył rejs dookoła świata

   [...] powierzchnia wynosi 537 metrów kwadratowych.Produkowany przez nie prąd zasila cztery silniki elektryczne[...]
   

6. Dziś otwarcie pawilonu One Ocean. Jutro początek Expo 2012 [wideo]

   [...] ma długość 140 m i wysokość od 3 do 13 m. Jej powierzchnia składa się ze 108 ruchomych paneli, nazwanych[...]
   

7. Disney prezentuje niesamowity prototyp dotykowej technologii [wideo]

   Wiedzieliście o tym, że Disney posiada oddział zajmujący się pracą nad rozwojem najnowszych technologii? I nie ma tu żadnej pomyłki – chodzi o tego samego Disneya, który odmienił nasze dzieciństwo m.in. Królem Lwem i Kaczorem Donaldem. Znany producent filmowy sprawia, że niektóre koncerny technologiczne i ośrodki naukowe powinny się wstydzić.
   

8. 10 niesamowitych podziemnych laboratoriów

   [...] lodu. Na samej powierzchni znajduje się kopuła zbudowana z ponad 280 modułów optycznych. Powierzchnia[.] zmarzlinie wydrążono ogromny tunel (powierzchnia ok. 1000 m ), gdzie w temperaturze -18 stopni Celsjusza[.] się 2070 metrów pod ziemią (6010 m pod poziomem wody). Łączna powierzchnia ośrodka wynosi ponad 7000[...]
   

9. 5 największych kasyn na świecie

   [...]. pod względem rozmiarów na świecie. Powierzchnia grywalna to aż 51,000 m kwadratowych ! Znajduje się tu 3400[.] 7200 sztuk – roczne przychody stanu z tego tytułu wynoszą ok. 200 mln dolarów. Powierzchnia grywalna[.] powierzchnia grywalna to 35 tys. metrów kwadratowych. Atrakcją obiektu jest wystawiona na sprzedaż rękawiczka[.]. Powierzchnia grywalna wynosi 1425 metrów kwadratowych. [...]
   

10. Breathebook - tak mógłby wyglądać elastyczny tablet przyszłości

    [...] powierzchnia jest giętka, tak że bez trudu można z niego zrobić mniejszy ekran z podpórką albo złożyć[...]
    

11. 5 najdziwniejszych miejsc w Korei Północnej

    [...] go przez 6 lat (1987-1993). Wysokość 330 metrów (najwyższy budynek w kraju) i powierzchnia użytkowa 360 000[...]
    

12. Stół Astrolab sam rozsunie swój blat. I zrobi to w wielkim stylu!

    [...] na porządny mebel tego typu, ma klasyczny blat i cztery nogi, jednak powierzchnia stołu nie bez powodu[...]
    

13. Lodowce w Karakorum przyrastają - na złość globalnemu ociepleniu

    [...] klimatologów i nie topnieją. Przeciwnie. Nowe dane satelitarne ujawniły, że ich powierzchnia nieco zwiększyła[...]
    

14. Bądź eko nawet w biurze! Gadżety eco-friendly

    [...] . Wygodna i duża powierzchnia chroni również biurko. Dostępna w wielu kolorach, więc wcale nie sugerujemy[...]
    

15. Na Merkurym odkryto zamarzniętą wodę

    [...]? Powierzchnia Merkurego poznaczona jest dużą liczbą kraterów. Część z nich, dzięki pozycji planety względem[...]
    

16. Optical Disc Archive - Sony ogłasza wprowadzenie nowego nośnika danych

    [...] kasetach.Po włożeniu kasety do napędu powierzchnia dostępna na wszystkich dyskach będzie traktowana[...]
    

17. Wiecie, co to takiego?

    [...]. Skrzydło motyla 2. Komórki nowotworowe 3. Powierzchnia koralowca 4. Płatek śniegu 5. Głowa[.] 15. Rdza 16. Wygładzona powierzchnia meksykańskiego agatu ognistego 17. Kryształki[...]
    

18. Niesamowite zdjęcia kosmosu z teleskopu Hubble'a

    [...] Antena. Powierzchnia Marsa na 11 godzin przed tym, jak znalazł się najbliżej Ziemi (26 sierpnia 2003 roku[...]
    

19. Mieszkaj jak grecki filozof! Nietypowa oferta meksykańskiego hotelu

    [...] powierzchnia nie jest duża, w rurach z powodzeniem mieści się spore łóżko z umieszczonym pod nim schowkiem[...]
    

20. Ivy Bridge – procesory Intel Core 3. generacji już są!

    [...] procesie litograficznym. Dzięki temu zmniejszeniu uległa nie tylko powierzchnia rdzenia, lecz także pobór[...]
    

21. Piękny pływający dom ze Szwecji

    [...] mieszkanie. Powierzchnia cumującej w Sztokholmie barki wynosi blisko 150 metrów kwadratowych[...]
    

22. Krótka historia życia Księżyca uchwycona na filmie [wideo]

    [...] magmy - pozostałości po 4,5 miliarda lat kolizji i bombardowań. Niegdyś gładka powierzchnia Księżyca[...]
    

23. Wacom Intuos 5 Touch M – niezbędnik kreatywnego profesjonalisty [minitest]

    [...] opór, przypominająca fakturą kartkę (dobrego) papieru powierzchnia robocza zapewnia wysoką precyzję[.]. Piórko jest lekkie i świetnie leży w dłoni . Gumowa powierzchnia na obszarze chwytu sprawia[...]
    

24. Korea Północna kończy budowę Hotelu Zagłady. Kiedy udostępnią Ryugyong Hotel?

    [...] nieruchomych, wieńczących budynek. Powierzchnia użytkowa miała wynosić 360 tys. metrów kwadratowych (dla[...]
    

25. Asus N56VM – multimedialna piętnastka z Ivy Bridge [test]

    [...]) clickpad Elan Smart-Pad odznacza się niezłą precyzją i czułością. Niestety, jego powierzchnia pokryta[...]
    

26. Asus N56VM - test piętnastki z Ivy Bridge

    [...]) clickpad Elan Smart-Pad odznacza się niezłą precyzją i czułością. Niestety, jego powierzchnia pokryta[...]
    

27. Windows 8 na tablecie, laptopie i... na ramieniu? [wideo]

    [...]Naukowcy i inżynierowie próbują nas przekonać, że każda powierzchnia może być dotykowym[...]
    

28. Odręczne wiadomości do znajomych z Sieci

    [...] za pomocą diody). Później wystarczy tylko kartka papieru lub płaska powierzchnia.Notka z treścią wiadomości[...]
    

29. Nowe odkrycie: na księżycu Saturna, Dione, jest tlen

    [...]. Jego powierzchnia, zwłaszcza od strony północnej półkuli, zwróconej w kierunku Saturna, pokryta jest kraterami[...]
    

30. Zgadniecie, co to takiego?

    [...]Zwykłe obiekty pod mikroskopem mogą wyglądać jak powierzchnia obcej planety. W dzisiejszej galerii[.] mikroskopu elektronowego. 2. Powierzchnia płyty DVD 3. Głowa mrówki (przód i tył) 4. Skrzep[.]. Dmuchawiec 9. Emotikona uśmiechu na ekranie telefonu komórkowego 10. Powierzchnia papieru używanego[.] Plemniki na powierzchni komórki jajowej 14. Powierzchnia języka 15. Plemniki w jądrach 16[.] pokrzywy 20. Ludzki ząb 21. Nanodrucik na tle ludzkiego włosa 22. Powierzchnia skóry rekina[...]
    

31. Szukając życia pozaziemskiego, warto obserwować księżyce planet

    [...] to już na przykładzie Ziemi, traktując ją dokładnie tak, jakby była planetą spoza Układu Słonecznego. Jej powierzchnia[...]
    

32. LightBeam - każda powierzchnia może być ekranem, a każdy przedmiot pilotem [wideo]

    Zazwyczaj pikoprojektory nie różnią się niczym od swoich większych braci, poza oczywiście rozmiarami. To świetna alternatywa dla stacjonarnych projektorów, ich rynek ciągle się rozwija. Czy niespodziewany mariaż z Kinectem sprawi, że takie gadżety zyskają na popularności?
    

33. Dwupłaty: reaktywacja. Samoloty z dwoma płatami nośnymi przekroczą barierę dźwięku?

    [...] , usytuowanych tak, by szczyty trójkątów skierowane były do siebie, a płaska powierzchnia skrzydeł na zewnątrz[...]
    

34. iiyama XB2472HD - monitor dla grafika za niewielkie pieniądze [test]

    [...]) Panel VA, LED-Backlit Maks. powierzchnia robocza (wys. x szer.): 298,9 x 531,4 mm; 11.8" x 20.9" Czas[...]
    

35. Acer Aspire Timeline Ultra M3-581TG – ultrabook z Keplerem na pokładzie [test]

    [...].Całkiem nieźle spisuje się tabliczka Elan Smart-Pad. Ogromna powierzchnia aktywna (102 x 79 mm) ułatwia[...]
    

36. Jak działa przezroczysty, laserowy wyświetlacz? [CES 2012]

    [...] przezroczysty, a przynajmniej nie dla promienia laserowego. Powierzchnia wyświetlacza została tak skonstruowana[...]
    

37. 12 najciekawszych skarbonek

    [...] Ceramiczna bomba to dzieło artystów z rosyjskiego studia artlebedev. Matowa powierzchnia skarbonki świetnie[...]
    

38. Procesory Intel Core trzeciej generacji – co wnoszą?

    [...] energooszczędne) i być bardziej rozbudowane (nowy rdzeń graficzny jest dużo większy, a i tak powierzchnia chipu[...]
    

39. Gigantyczne stalowe krety - jak działają te cuda techniki? [wideo]

    [...] geologiczne. Trzeba również zadbać o zniwelowanie tarcia podczas wiercenia, dlatego powierzchnia dysku[...]
    

40. Dlaczego hostel nie miałby wyglądać jak góra?

    [...] jako powierzchnia do wspinaczki dla zaawansowanych alpinistów. Co więcej, prawdziwi maniacy tego sportu będą mogli[...]
    

41. Nietypowa stacja pogodowa Cryoscope. Poczujesz temperaturę na własnej skórze

    [...],8 – 37,8 stopni Celsjusza). Obojętny stan stacji pogodowej to powierzchnia nagrzana do około 29 stopni[...]
    

42. Śrubki nie służą tylko do majsterkowania

    [...], w którą można się wkręcić. Na początku artysta wkręca śruby na różną głębokość. Niejednolita powierzchnia[...]
    

43. Jak wyglądałby Microsoft Surface zrobiony przez Apple?

    [...]Desk , która miałby stanowić hipotetyczną odpowiedź Apple na Microsoft Surface. Cała powierzchnia biurka stanowiłaby[...]
    

44. Termochromatyczna poduszka pokazuje, czy ktoś na niej siadał

    [...] znacie to uczucie, gdy siadacie na kanapie i okazuje się, że powierzchnia, na której spoczęła Wasza[...]
    

45. Blade Arrow – Izrael szykuje się na wojnę precyzyjną [wideo]

    [...] jest jednocześnie targami zbrojeniowymi obejmującymi także sprzęt lądowy. Blade Arrow jako pocisk powierzchnia-powierzchnia[...]
    

46. Cuissential SlickBoil - czajnik z możliwością kompresji

    [...] temperatury silikon jest palny.Aby można było postawić czajnik na palniku, dolna powierzchnia naczynia[...]
    

47. Znudzony płaskim TV? To może kulisty będzie ciekawszy?

    [...] jest przez projektor zamontowany wewnątrz urządzenia. Powierzchnia aktywna ma 120 cm średnicy , panel dotykowy[...]
    

48. 10 niecodziennych przedmiotów wykonanych za pomocą nanotechnologii

    [...], gdy powierzchnia wyschła, wylano na nią wodę, aby zmyć niepotrzebny barwnik. Te zaskakująco uporządkowane węglowe[...]
    

49. HP TopShot LaserJet Pro M275, czyli drukarka ze skanerem 3D [test]

    [...] ich czarną taśmą. Jednak wtedy cała biała powierzchnia podstawki pod obiekty jest szara[...]
    

50. T-1000 powraca! Tym razem niegroźny

    [...] Prezentowana rzeźba to nic innego, jak piękna, futurystyczna fontanna. Lustrzana powierzchnia[...]