teorie

1. Neurolingwistyczne programowanie (... naszego portfela)

   

   Sieć neuronowa (Fot. Flickr/CC)

   Wpis gościnny z mitynauki.pl. Jedną z cech pseudonauki jest to, że jej tezy opierają się na autorytecie – wypowiedzi jakiejś osoby. Inną cechą jest to, że potwierdzenie jej hipotez widzi się  tylko wtedy, gdy się w nie wierzy. Jeszcze inną, że ogólnie opisują całość cech zjawiska i możliwych stanów badanego obiektu, przez co zawsze, jak się zdaje, są słuszne…

   Wszystkie te warunki, i wiele innych, których teraz nie wymieniłem, spełnia pseudonauka zdobywająca coraz większą w Polsce popularność, zwana neurolingwistycznym programowaniem, czyli NLP. Sprzedaje się książki na ten temat, tworzy się teorie marketingowe, a przede wszystkim sprzedaje się kursy oraz oparte na niej terapie i szkolenia. (Jest to też jedna z cech pseudonauki: wszystko ma tu trademark (TM) i wiedzę czerpie się od autoryzowanych źródeł.) Przeszukanie dwóch internetowych księgarni hasłem „NLP” przynosi setki pozycji, m.in „NLP w negocjacjach handlowych” oraz „Zdrowie w zasięgu myśli: Wykorzystaj potęgę NLP i afirmacji w kształtowaniu zdrowego stylu życia!”.

   Fotogadżet bez nazwy, czyli Lens Shifter albo Focus Shifter [wideo]

   W opublikowanym w 2009 roku w „Journal of Applied Research in Higher Education” artykule (uwaga, link do PDF) Gareth Roderique-Davies nazywa NLP „psychologią kultu cargo”.

   Nazwa NLP składa się z trzech elementów:

   • neuro – neurony to komórki mózgowe, neurologia to nauka o ich chorobach – ten przedrostek sugeruje, że mówi się tu o mózgu i myśleniu
   • lingwistyczne – lingwistyka to nauka o języku
   • programowanie – nagle przeskakuje się w świat elektroniki i informatyki…

   

   NLP, czyli auto-pranie mózgu :) (Fot. Flickr/CC)

   Najwyraźniej powinniśmy odnieść wrażenie, że za pomocą języka można programować swoje neurony. I dokładnie o to chodziło. Jest tutaj niejasna sugestia, że to normalna, szanowana nauka, skoro w nazwie są odnośniki do innych szanowanych nauk.

   Zasilany energią słoneczną statek Turanor PlanetSolar zakończył rejs dookoła świata

   NLP wywodzi się spośród programów „rozwoju osobistego”, których wiele pojawiło się w latach 70. Twórcy NLP to Richard Bandler oraz John Grinder, sformułowali oni podstawowe tezy po obejrzeniu dużej liczby nagranych sesji terapeutycznych i zauważyli zależność pomiędzy zachowaniem osoby poddanej terapii oraz językiem, jakiego ona używa. Uznali, że to nie sposób wypowiadania się jest wynikiem sytuacji czy charakteru osoby, ale że istnieje zależność odwrotna i za pomocą języka można wpływać na cechy osobiste.

   

   NLP w praktyce... (Fot. Flickr/CC)

   Jest to cecha wspólna dla wielu takich technik „rozwoju osobistego” – świetnie opisanych w książce Steve’a Salerno „Sham”. Dają poczucie posiadania władzy i siły – oczywiście bez prawdziwej władzy i siły. Jest to więc efekt placebo. Salerno twierdzi, że jest to niebezpieczne i przeszkadza ludziom w poszukiwaniu prawdziwej pomocy psychologicznej.

   „Teorie” NLP są pełne sprzeczności – i pseudonaukowego paplania. NLP nie ma żadnych metod mierzenia swoich wyników oprócz anegdotycznych. (Choć były takie próby, są opisane w linkowanym powyżej artykule w formacie PDF.) Jak mogłyby powstać takie metody, skoro NLP w swoich postawach opiera się na subiektywnych doznaniach. I jako trening osobisty, w którym zmienia się swoje spojrzenie na różne sprawy, być może jest skuteczny. Jednak nie ma co udawać, że metoda ma podstawy naukowe ani że może działać cuda. Nie wystarczy rzucić paru słów i zwrotów typu „uwalnianie własnego potencjału”, „potęga podświadomości” czy „metamodeling”, by powstała teoria naukowa.

2. Jak rozpoznać pseudonaukę

   [...] w nazwie -logia? (Scjentologia, parapsychologia…) Oto kilka cech, proszę o zastanowienie się jakie teorie[.] pasują do poszczególnych punktów, a jakie nie. Teorie naukowe powinny być oparte na obserwacji[.] dogmat, zamiast pozwalać na swobodną ewolucję teorii. Powoduje to że teorie pseudonaukowe są statyczne[.] i wieczne – nie można obalić teorii pseudonaukowej. Teorie pseudonaukowe często opisują coś czego[.] energii między czakramami. Z drugiej strony, pseudonaukowe teorie często opisują wszystkie możliwe stany[.] wystarczająco”. Teorie pseudonaukowe często są tak ogólne, że udaje się je zastosować do każdego możliwego[...]
   

3. Soniczny śrubokręt z "Doktora Who" przestaje być fikcją!

   [...] for Medical Science and Technology (IMSAT): Eksperyment nie tylko potwierdza podstawowe teorie[...]
   

4. Niezwykłe konstrukcje [cz. 1.]. Oko Moskwy

   [...] teorie, jednak – choć w przypadku strategicznych projektów niemal nigdy nie ma pewności, czy poznaliśmy[...]
   

5. W Sieci udostępniono niezwykłe nagranie. Co sfilmowano na rosyjskim niebie?

   Niektórzy zwolennicy teorii spiskowych uważają, że jesteśmy regularnie podtruwani za sprawą chemtrailsów. Ciekawe, co powiedzieliby, widząc na niebie nietypowe, kuliste kształty, na dodatek świecące dziwnym światłem. Inwazja UFO? Koniec świata? A może kolejna tajna broń rządu Jaszczurów?
   

6. 10 przewidywanych końców świata

   [...] oznaczać to będzie koniec. Jeśli poprzednie teorie okażą się wadliwe, do ostatecznego końca[...]
   

7. Dlaczego Mars sprawia nam tyle problemów?

   [...] można zaleźć rozmaite teorie, łącznie z tymi, które mówią o istnieniu Marsjan celowo zakłócających nasze[.] urządzenia badawcze i nie pozwalających poznać dokładnie planety. Są to oczywiście bardzo daleko idące teorie[...]
   

8. Technologie fantastycznych światów [cz. 2.]: Magia i blaster

   [...] w dawnych wiekach charakteryzował niesamowity synkretyzm – uczeni, by uzasadnić czy podbudować swoje teorie[...]
   

9. Mamuty powrócą już za pięć lat?

   [...] z drugiej strony istnieją teorie, które winią człowieka za wymarcie mamutów. Ludzkość jest coś winna[...]
   

10. Wolny wybór czy przymus? Czy producenci zmuszają nas do kupowania?

    [...]-bootem do Argentyny, a szczepionki to efekt lobbingu firm farmaceutycznych? Spiskowe teorie dziejów cieszą[...]
    

11. Opinie: Dlaczego warto czekać na Alana na PC?

    [...] od poprzednich dokonań Remedy – każdy, kto analizował mocno Maxa Payne'a, wie, że istniały świetne teorie[...]
    

12. Udało się złapać słynną chupacabrę?

    Owiane złą sławą stworzenie znane pod nazwą La Chupacabra było bohaterem wielu spiskowych teorii i programów związanych z niewyjaśnionymi zjawiskami. Czy słynny „wysysacz kóz” został wreszcie pojmany? Pracownicy szpitala Prince George’s Hospital Center w Waszyngtonie podejrzewają, że tak.
    

13. Tak maleńki desktop nie może działać... [wideo]

    [...] własne teorie na ten temat, to dajcie znać w komentarzach . Zresztą jakkolwiek by nie było, to autorowi[...]
    

14. Gigantyczna dziura ozonowa nad półkulą północną

    [...] za prawdopodobnego – choć istnieją liczne, przeczące tej tezie teorie - sprawcę powstania dziury ozonowej[...]
    

15. Fermilab: Mamy miesiąc na znalezienie bozonu Higgsa

    [...] Higgsa, albo nawet zupełnie zmieniać obowiązujące w nauce teorie. Jeśli jednak uda się znaleźć ślady[...]
    

16. Niezwykłe urządzenia [cz. 1]. Największe maszyny świata

    [...] służy do produkcji antymaterii  mającej zniszczyć Watykan.Spiskowe teorie amerykańskiego pisarza[...]
    

17. System tuneli od Szkocji do Turcji

    [...] także wykopane jamy, służące składowaniu skarbów i zapasów pożywienia.Eksperci wysuwają dwie teorie na ten temat[...]
    

18. Teoria kwantowa w 6 minut

    [...] Teoria kwantowa , a właściwie "kwantowe teorie" to szczegółowe modele fizyczne, które za podstawę[...]
    

19. Na co pozwoli 70 bilionów zderzeń cząstek?

    [...]", czyli bozon Higgsa istnieje. Jest to o tyle istotne, że jak dotąd jej istnienie potwierdzają tylko teorie[...]
    

20. Teorie spiskowe lepiej traktować z dystansem...

    [...]. Dobrze, że chociaż kosz na śmieci jest już oryginalnie aluminiowy. Niestety pewne uprzedzenia lub teorie[...]
    

21. Używanie telefonu komórkowego ma jednak wpływ na mózg

    [...] się przez telefon. Teorie są różne. Jedna ociera się o wpływ hormonów uwalnianych podczas rozmowy, w myśl innej[...]
    

22. Kostkę Rubika zawsze da się rozwiązać w maksymalnie 20 ruchach

    [...] obliczeniowej wielu komputerów można było udowodnić tę teorie. Nigdy wcześniej bowiem nikt nie przebił[...]
    

23. TOP 5 nieetycznych eksperymentów wykonanych w imię nauki

    [...] się szerokim echem w mediach, po których wytoczono wiele spraw sądowych, a teorie spiskowe związane[...]
    

24. W serwisie Amazon kupisz radioaktywny Uran w puszce [wideo]

    [...] materiały radioaktywne? Teraz możecie nabywać takie same rzeczy wprost z serwisu Amazon. Teorie spiskowe[...]
    

25. Niezwykłe znalezisko obok ruin WTC

    [...] Uspokoję od razu co wrażliwszych czytelników - nie chodzi o żadne teorie spiskowe, UFO czy tajne[...]
    

26. Zajrzeliśmy w atmosferę odległej planety

    [...]? Są na ten temat dwie teorie. Pierwsza zakłada, że występuje tam woda w formie pary wodnej , druga, że to skalista[...]
    

27. Zdjęcia indyjskiej sondy położą kres "księżycowej" teorii spiskowej?

    [...] podkreślona czerwoną linią. Przypuszczam, że większości osób uwielbiających teorie spiskowe nie przekonałaby[...]
    

28. iPhone 4 rozstrzelany (wideo)

    [...] w tej dziedzinie, więc jeżeli macie jakieś teorie na temat broni i amunicji wykorzystanej w nagraniu to dajcie znać[...]
    

29. Podróżnik w czasie uwieczniony na filmie z 1928 roku? [wideo]

    Prezentowane zdjęcie to kadr z filmu Charliego Chaplina – “The Circus”. Obok „zebry” możecie zobaczyć kobietę, która skłoniła pewnego internautę oraz kilkanaście znanych blogów do rozważań na temat podróżujących w czasie użytkowników komórek.
    

30. Czy NASA coś ukrywa? Oto najnowsza teoria spiskowa

    Pewien ciekawski człowiek – podpisujący się jako DominatorPS3 – zbadał fotografię dwóch księżyców Saturna: Diony i Tytana, które ujawniła NASA. Wykonane zostało przez sondę Cassini. Co zaniepokoiło tego pana, to fakt, że po podkręceniu kontrastu widać ślady usunięcia jakiegoś bliżej niezidentyfikowanego obiektu, który znajdował się na oryginalnej fotce! Czy NASA coś ukrywa?
    

31. Jetpack to pomysł Hitlera?

    [...] teorie na temat przeróżnych niespotykanych broni czy podziemnych tunelach łączących miasta oddalone[...]
    

32. Lodówka chłodząca do zera absolutnego - możliwe!

    [...] Jak porządnie zamrozić żywność? Jaka jest najlepsza temperatura do tego? Teorie są różne[...]
    

33. Czarna dziura + ciemna materia = światło?

    [...] przyjął, że ta tajemnicza substancja to przewidywane przez niektóre teorie tzw. cząstki supersymetryczne[...]
    

34. Heavy Rain zakazane w Emiratach Arabskich!

    [...] z drugą pokrzywdzoną konsolą. Wyklucza to również ewentualne teorie spiskowe o wpływach Xbox w Emiratach... :) [...]
    

35. Polska teoria o powstaniu Wszechświata

    Naukowcy przyjęli już pół wieku temu, że kosmos narodził się w wyniku Wielkiego Wybuchu, a potwierdziły to liczne symulacje i testy. Jednak czwórka polskich naukowców twierdzi, że Wszechświat mógł istnieć wcześniej. Czy to w ogóle możliwe?
    

36. TOP 5 niezwykłych koncepcji naukowych

    [...] obalone, fałszywe teorie, a także dwie, które to mogą mieć rację bytu, ale jeszcze za nisko[.] inne prawa fizyki niż u nas.Inne zaś teorie głoszą, że dzieje się tak na skutek pojawiających[...]
    

37. TOP 10 najobrzydliwszych drinków na świecie

    [...] ta nazwa? Istnieją dwie teorie na ten temat. Albo drink jest tak obrzydliwy jak kaszel palacza[...]
    

38. Pulsar, który nie powinien istnieć

    [...] wspomnianą w pierwszym akapicie krytyczną wartość masy. Współczesne teorie budowy gwiazd neutronowych[...]
    

39. Jowisz sprowadził kosmologię na manowce?

    [...] kosmologiczny w obecnym kształcie trzeba by wyrzucić do kosza . Z kolei odrzucone dziś teorie zawierające np. 1[...]
    

40. Pioruny kuliste – halucynacje wywołane polem elektromagnetycznym?

    [...] stopni Celsjusza powietrza. Są również teorie, w myśl których piorun kulisty to część antymaterii, plazmy[...]
    

41. Kataklizm Blizzarda

    [...] najciekawsze teorie: nowa nazwa serwisu battle.net 2.0, wielkie wydarzenie w World of Warcraft (może[...]
    

42. Japońska legenda miejska - mechanizm niszczący elektronikę tuż po upływie gwarancji

    [...] przez eksplodujące krzesło biurowe Takie teorie mają jednak to do siebie, że nie tracą na popularności[...]
    

43. Spadający kondensat sprawdzi teorię względności

    [...] i wciąż próbują połączyć te dwie zwaśnione teorie w jedną spójną strukturę teoretyczną. Jak dotąd[...]
    

44. Gry komputerowe - lekarstwo XXI wieku?

    [...] anglojęzycznym. Calvert (2005) opisuje dwie teorie pomocne w wytłumaczeniu możliwości rozwoju poprzez granie[...]

45. Chodzimy po Księżycu

    [...] czy prawdziwe lądowanie było tak proste? Duke Nukem prawdę ci powie... Teorie spiskowe mówiące o tym[...]
    

46. Chodzimy po Księżycu

    [...] czy prawdziwe lądowanie było tak proste? Duke Nukem prawdę ci powie... Teorie spiskowe mówiące o tym[...]
    

47. Wideomania - rozszerzona rzeczywistośc w praktyce dziś i jutro

    [...] przyborników. Po obejrzeniu tego filmu poczułem się jak tajny agent tropiący teorie spiskowe. Może zabrzmiało[...]
    

48. Miniaturowy model Ziemi do badań pola magnetycznego

    [...] jest już od ponad 800 lat, ale jak powstaje pole magnetyczne ziemi tak do końca nie wiadomo. Najnowsze teorie[...]
    

49. Red Dead Redemption - Xbox 360 kontra PS3 [aktualizacja]

    [...] wynikają z tego, że Microsoft opłaca serwisy robiące takie materiały. Spiskowe teorie dziejów[...]
    

50. TOP 5 "naukowych" legend miejskich

    [...] z Ziemi. Jednak poza zdjęciami krążącymi po sieci, planety Nibiru nigdzie nie widać.Inne teorie mówią[...]