tytan

1. 10 najdziwniejszych księżyców Układu Słonecznego

   Nasz Układ Słoneczny to Słońce i jego 8 planet. Wszyscy wiemy, jak wyglądają: Jowisz jest olbrzymi, Mars czerwony, a Saturn ma pierścienie… Często zapomina się jednak, że oprócz planet są także ich księżyce. Podobno „nie ma ciemnej strony księżyca, to rzeczywistość jest ciemna”. Spróbuję jednak trochę ją rozjaśnić i przybliżyć sylwetki najbardziej charakterystycznych satelitów.

   
   
   Największy księżyc największej planety Układu Słonecznego – Jowisza, a zarazem największy księżyc samego układu – rozmiarami przewyższa Merkurego. Zalicza się go do księżyców galileuszowych (odkryte przez Galileusza już w 1610 roku; obok Europy, Io i Kallisto) widocznych z Ziemi nawet za pomocą lornetki. Nazwa ma swoje korzenie w mitologii greckiej: Ganimedes był sługą, posłańcem i kochankiem boga Zeusa (Jowisza).

   Co ciekawe – mimo dużych, jak na satelitę, rozmiarów, jego średnia gęstość jest bardzo niska, przez co jego masa stanowi zaledwie połowę masy Merkurego. To jedyny księżyc w Układzie Słonecznym mający własne dipolowe pole magnetyczne. Wszystko, co wiemy o Ganimedesie, zawdzięczamy sondom Voyager i Galileo, zajmującym się układem Jowisza. W przyszłości lodowy księżyc ma być przedmiotem badań projektowanej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej, nazwanej Jupiter Icy Moon Explorer (JUICE).

   Europa – abstrakcja podlodowego oceanu

   
   Europa jest czwartym co do wielkości księżycem Jowisza. Jej charakterystyczną cechą jest podlodowy ocean – pod zmrożoną skorupą planety płynie woda. Jej powierzchnia jest stosunkowo regularna – brak w niej dużych wzniesień, kraterów pouderzeniowych jest niewiele, za to nie brak pęknięć i rys skorupy, co świadczy o młodym wieku księżyca (powierzchnia ma ok. 50 mln lat).

   Spośród innych satelitów wyróżnia się nietypowymi czerwonawymi, abstrakcyjnymi mazami, przypominającymi coś pomiędzy ludzkim układem krwionośnym a efektem fantazji szalonego malarza. To skutek wynoszenia materiału z wnętrza księżyca przez cieplejszy lód unoszący się ku powierzchni. Obecność wody sprawia, że Europa stanowi potencjalnie jedno z najbardziej obiecujących miejsc Układu Słonecznego pod względem poszukiwania życia pozaziemskiego.
   

   
   
   Pokiereszowany, wybrakowany, by nie powiedzieć – brzydki… Ten księżyc to Miranda, najmniejszy z pięciu głównych satelitów Urana. Jego skomplikowana struktura wciąż nie została poznana. Powierzchnię Mirandy może pokrywać lód z małą ilością skał tworzonych przez krzemiany oraz związki organiczne zawierające metan. Licznie występują tu kaniony o głębokości dochodzącej do 20 kilometrów oraz regiony świadczące o wzmożonej w przeszłości aktywności geologicznej. Rozległe wyżłobione struktury mogą być wynikiem ogrzewania się lodu. Jedyne zdjęcia księżyca zawdzięczamy sondzie Voyager II, która przeleciała obok księżyca w 1986 roku, o mało nie zderzając się z nim.

   Pierwszy lot dragona spalił na panewce

   Kallisto – dziurawy

   
   Kallisto to kolejny z księżyców galileuszowych. Został nazwany na cześć nimfy leśnej, mitologicznej kochanki Zeusa. Ten lodowy księżyc obraca się synchronicznie i zawsze jest zwrócony do Jowisza tą samą stroną. Jego powierzchnia usiana jest setkami kraterów powstałych na skutek uderzeń obiektów kosmicznych. Jest ich tak dużo, że czasami jedne powstają wewnątrz innych. Satelitę badały cztery sondy kosmiczne: Pioneer 10 i 11 oraz Galileo i Cassini. Kwestią sporną jest istnienie oceanu pod powierzchnią planety. W rezultacie badań NASA z 2003 roku o nazwie HOPE (Human Outer Planets Exploration) Kallisto, głównie za sprawą niskiego promieniowania, uznana została za najbardziej dogodne miejsce na założenie bazy do eksploracji Jowisza.
   
   

   
   
   Daktyl to pierwszy odkryty satelita planetoidy. W 1993 roku sfotografowała go sonda Galileo, zmierzając w stronę Jowisza. Ma średnicę 1,4 km, a Idę, swoją planetoidę (to większe ciało widoczne na zdjęciu), okrąża w czasie 37 godzin. Co ciekawe – uważa się, że Daktyl zawiera większe ilości żelaza niż użyte w historii ludzkości, co w dalekiej przyszłości czyni go potencjalnym źródłem tego surowca.

   Epimeteusz i Janus – szał niebieskich ciał

   
   Epimeteusz, księżyc Saturna, odkryty został w 1966 roku przez Amerykanina Richarda Walkera. W tym samym roku, zaledwie kilka dni wcześniej, Audouin Dollfus zaobserwował innego satelitę planety z pierścieniami, który również dostał nazwę o genezie mitologicznej – Janusa. No właśnie – innego czy tego samego? Nie wiedziano tego przez 12 lat, dopiero zdjęcia sondy Voyager, zinterpretowane przez zespół astronomów: J. Fountain, S. Larson, H. Reitsema i B. Smith, rozwiały wątpliwości (to ich uważa się za odkrywców Janusa).

   Dlaczego? Sprawa jest skomplikowana. Oba księżyce dzielą w pewien szczególny sposób… orbitę. Promienie ich orbit różnią się zaledwie o 50 km, a ponieważ promień zarówno Epimeteusza, jak i Janusa przekracza 50 km, wydawałoby się, że musi to nieuchronnie doprowadzić do zderzenia… Nic bardziej mylnego, fizyczny mechanizm współistnienia tych ciał jest fascynujący. Podczas zbliżenia, wskutek oddziaływania grawitacyjnego między nimi, dochodzi do wymiany momentu pędu. Księżyc szybszy (o mniejszej orbicie) staje się księżycem wolniejszym (o większej orbicie), zanim dogoni współorbitalnego towarzysza. W ten sposób, paradoksalnie, przyciągające oddziaływanie grawitacyjne powoduje odepchnięcie się księżyców. W wyniku tej wymiany orbit, te dwa księżyce wcale się nie mijają. Największe zbliżenie wynosi ok. 10 tys. km i zachodzi co ok. 4 lata.
   

   
   
   Kolejny z księżyców Saturna, jedno z najjaśniejszych ciał w Układzie Słonecznym – odbija prawie 100% słonecznego światła. Odkrył go w 1789 roku niejaki William Herschel, słynny odkrywca Urana. Tak jak we wcześniejszych przypadkach, jego nazwa także ma korzenie mitologiczne – pochodzi od Enkeladosa, jednego z gigantów, który został przygnieciony przez Zeusa wyspą Sycylia.

   Średnica satelity jest niewielka, wynosi około 500 kilometrów, czyli siedem razy mniej niż średnica ziemskiego Księżyca (jego powierzchnia całkowita jest jedynie dwukrotnie większa od Polski). Badaniem tego lodowego księżyca zajmowała się sonda Cassini, która zarejestrowała dziwną aktywność satelity, który wyrzuca ze swej powierzchni parę i kryształki lodu, na zasadzie podobnej jak w przypadku ziemskich gejzerów. Naukowcy upatrują w tym pewną szansę na zaistnienie życia. Woda wyrzucana z powierzchni księżyca tworzy olbrzymi pierścień pary wokół Saturna.
   
   

   Tryton – przechwycony

   
   Tryton to największy księżyc Neptuna. Został odkryty przez Williama Lassella 10 października 1846 roku. Porusza się po orbicie wokół planety ruchem wstecznym, a jego budowa (duże metaliczne jądro, powierzchnia pokryta zestalonym azotem) i wielkość bardzo przypominają Plutona. Dlatego naukowcy uważają, że nie był księżycem Neptuna od początku istnienia planety – to obiekt przechwycony prawdopodobnie z Pasa Kuipera.

   Obecnie jego orbita jest idealnie kołowa, ale przypuszcza się, że za kilka miliardów lat zmieni się na tyle, że dojdzie do kolizji z planetą. Tryton jest ciekawy także ze względu na swoją aktywność wulkaniczną – ma liczne lodowe wulkany (zamiast lawy następuje w nich erupcja wody, która w kontakcie z atmosferą ulega zamarznięciu).
   

   
   
   Kolejny z księżyców Jowisza – w końcu jest ich aż 66 – charakteryzuje wyjątkowo silna aktywność wulkaniczna. To najaktywniejsze pod tym względem ciało Układu Słonecznego. Wulkany w jednym miejscu wygasają, a pojawiają się w innym, wyrzucając płynną siarkę i dwutlenek siarki i barwiąc powierzchnię księżyca. Jeśli gdzieś jest realny Mordor z „Władcy Pierścieni”, to właśnie tam.

   Niewielkie przyciąganie grawitacyjne Io sprawia, że erupcje mogą sięgać na wysokość nawet 300 km ponad powierzchnię. Powodem silnej aktywności są siły pływowe Jowisza, potęgowane oddziaływaniem dwóch innych masywnych satelitów – Europy i Ganimedesa, z którymi Io pozostaje w rezonansie.

   Do kogo należy Księżyc

   Tytan – drugi dom

   
   Tytan to chyba najdziwniejsze z opisywanych tu ciał. To największy księżyc Saturna i drugi pod względem wielkości księżyc Układu Słonecznego – przy swoich rozmiarach jest większy także od Merkurego. Od wielkości ważniejsza jest jednak jego specyfika. Tytan pod wieloma względami przypomina Ziemię, zdaniem amerykańskich naukowców, znacznie bardziej od innych ciał niebieskich. Zwłaszcza charakterystyka warstwowej atmosfery i powierzchnia przypominają ziemskie: jeziora, rzeki, wydmy, łańcuchy górskie… Do tego wszystkiego dochodzi cykl dobowy. Różnice jednak są dość znaczne. Jezior nie wypełnia woda, ale ciekłe węglowodory. Do możliwości życia naukowcy podchodzą dość sceptycznie z uwagi na ekstremalnie niskie temperatury.

2. Kosmiczny złom nieznanego pochodzenia. Co tym razem spadło w syberyjskie śniegi?

   Obcy, którzy w hollywoodzkich hitach odwiedzają Ziemię, dysponują zazwyczaj zaawansowaną technologią. Wygląda jednak na to, że nawet ona czasem zawodzi, a statki ufoków rozsypują się na orbicie naszej planety. Na Syberii spadł kosmiczny złom, do którego nikt nie chce się przyznać. Skąd się tam wziął?
   

3. Nowe odkrycie: na księżycu Saturna, Dione, jest tlen

   [...] i Saturna.Niektóre z ich księżyców mają zadatki na to, aby rozwinęło się na nich życie. Przykładowo Tytan[...]
   

4. Pierwsza prawdziwa sztuczna szczęka już wszczepiona

   Dotychczas druk 3D nadawał się przede wszystkim dla gadżeciarzy. Trudno znaleźć takie jego zastosowanie, które ułatwiałoby życie zwykłych zjadaczy chleba. Teraz będzie inaczej. Naukowcy wszczepili właśnie pierwszą prawdziwą sztuczną szczękę stworzoną dzięki drukowi 3D. Kto jest szczęśliwcem?
   

5. Olbrzymie złoża tytanu odkryte na Księżycu!

   [...] teraz, kiedy okazuje się, że nasz satelita zawiera ogromne złoża cennego tytanu. Tytan jest szarym[.] medycznych, do budowy samolotów czy nawet promów kosmicznych. Tytan dawno trafił już jednak także w ręce[.] naturalnym satelicie , nikt jednak nie podejrzewał, że w aż tak dużych ilościach. Tytan na Księżycu Pierwsze[.] miejscu" w kosmosie, niż je tam dostarczać z Ziemi. Tytan zaś jest najwyraźniej na Księżycu łatwo dostępny[...]
   

6. 4 stare technologie militarne w nowym wydaniu

   [...] detonacji . Nie potrafię zweryfikować, ile w tym prawdy, ale… brzmi logicznie. Tytan Choć tytan jest znany[.] nad nowym stopem, wykorzystującym tytan, który zdaniem naukowców będzie lepiej integrował się z kośćmi[...]
   

7. NASA chce odnaleźć ukryty ocean Plutona

   [...], Ganimedes, Callisto) oraz Saturna (Tytan). Czy do tej listy dołączy niedługo także Pluton? [...]
   

8. Niezwykłe urządzenia [cz. 2.]. Najszybsze maszyny świata

   [...] zdecydowali się na tytan, z którego zbudowano wewnętrzny, sztywny kadłub okrętu.Zalety tego materiału[...]
   

9. Najfajniejszy gadżeciarski naszyjnik na świecie [wideo]

   Ten 7,5-centymetrowy wisiorek, to miniaturowa, ale w pełni funkcjonalna turbina. W dalszej części wpisu możecie zobaczyć nagranie pokazujące naszyjnik w akcji.
   

10. Myszka, która kosztuje "skromne" 1200$

    [...] wykonana, czyli tytan! Co więcej, tytan pierwszej klasy. Nie dużo mniejsze znaczenie miała[...]
    

11. Tytan zakrywa gwiezdny układ podwójny [wideo]

    W grudniu 2001 roku doszło do rzadkiego astronomicznego wydarzenia: okultacji (zakrycia) dwóch gwiazd przez największy księżyc Saturna – Tytana. Udostępniono właśnie oryginalne nagranie z obserwacji tego majestatycznego zjawiska.
    

12. Słuchawki za 8 tysięcy złotych! Szczyt głupoty?

    [...] komponentami do budowy Edition 10 są tytan i kewlar . Jako miły dodatek dla wszystkich ekoterrorystów firma[...]
    

13. Najlżejszy rower na świecie

    [...]. Podczas konstruowania roweru nie żałowano drogich i lekkich materiałów, takich jak tytan i włókna węglowe[...]
    

14. Dowody na istnienie życia na Tytanie?

    [...] tego wernisażu był Tytan – spowity gęstą, pomarańczowo-błękitną atmosferą glob wielkości Merkurego[...]
    

15. Powstaną produkty Apple’a z ciekłego metalu? [wideo]

    [...] jest zdecydowanie bardziej sprężysty niż tytan czy stal nierdzewna. Czy gigant z Cupertino ma zamiar zmienić[...]
    

16. Luksusowe okulary Maybach w sprzedaży!

    [...] lakierem piano black), skórę , naturalny róg , tytan , włókna węglowe a także osiemnastokaratowe[...]
    

17. Symulacje życia na Tytanie

    Pisaliśmy na początku czerwca o hipotetycznych dowodach na istnienie życia na Tytanie i jak widać naukowcom sprawa nie daje spokoju. Postanowili dokonać symulacji ewentualnego życia na satelicie Saturna.
    

18. Czy NASA coś ukrywa? Oto najnowsza teoria spiskowa

    Pewien ciekawski człowiek – podpisujący się jako DominatorPS3 – zbadał fotografię dwóch księżyców Saturna: Diony i Tytana, które ujawniła NASA. Wykonane zostało przez sondę Cassini. Co zaniepokoiło tego pana, to fakt, że po podkręceniu kontrastu widać ślady usunięcia jakiegoś bliżej niezidentyfikowanego obiektu, który znajdował się na oryginalnej fotce! Czy NASA coś ukrywa?
    

19. Kolczyk, którego nie chcielibyście zobaczyć u swojej dziewczyny [+18]

    [...] "sztywnego kolczyka" to przygotujcie 12 USD za wersję ze stali chirurgicznej i 2 dolary więcej za tytan.[...]
    

20. Demon szybkości wśród rowerów elektrycznych!

    [...] (aluminium, włókna szklane, tytan), rower waży niecałe 20kg. We wstępie wspomniałem, że bicykl Blacktail[...]
    

21. Głośniki w głowie... Optimusa

    [...] tego nie wytrzymały! 100 wybuchów na minutę rozsadzi każdy głośnik zamknięty w czymś słabszym niż tytan[...]

22. Głośniki w głowie… Optimusa

    [...] tego nie wytrzymały! 100 wybuchów na minutę rozsadzi każdy głośnik zamknięty w czymś słabszym niż tytan[...]
    

23. Tytanowa, kompaktowa Leica

    Jak widać koniec roku sprzyja wydawaniu specjalnych edycji aparatów, jak np. biała wersji Pentaxa K2000. Tym razem Leica prezentuje limitowany model D-LUX 4 Titanium. Aparat został zamknięty w tytanowej obudowie. Aby nie psuć specjalnego wyglądu pozbawiono go także charakterystycznej czerownej kropki z logo producenta. Poza tym nie różni się niczym od standardowego modelu. Zaawansowany kompakt Leici będzie sprzedawany [...]
    

24. Koncepcyjna, tytanowa myszka Fortune

    Na Gadżetomanii w ostatnim czasie ukazało się sporo postów na temat różnego rodzaju myszy do komputerów: były te najbardziej ekologiczne, myszki z Multitouch, te z wyższej półki, z lekko wygórowaną ceną, trafiły się nawet okazy wyposażone w osiemnaście przycisków czy też wyścielone trawą. Jak widać kreatywność projektantów nie jest uśpiona, i całe szczęście. Dziś do tego zróżnicowanego grona dołączy myszka Fortune o niezwykle minimalistycznym [...]
    

25. Tytanowy trzykołowiec – rower dziecioodporny?

    Wreszcie rower, którego twoje dziecko nie zniszczy? Całkiem możliwe, ale za 2,500 USD.
    

26. Antygrawitacyjny zegarek dla bardzo bogatych gadżetomaniaków

    [...]. Niestety, specyfikacja zegarka ( tytan, białe złoto, 42 kamienie, 511 oddzielnych części oraz mechanizm[...]
    

27. Niezwykłe urządzenia [cz. 1-4]

    [...] odpowiednich materiałów. Rosjanie zdecydowali się na tytan, z którego zbudowano wewnętrzny, sztywny kadłub[...]