underground

10 niesamowitych podziemnych laboratoriów
Pod ziemią i pod wodą roi się od nowoczesnych technologii. Olbrzymie wielkopowierzchniowe kompleksy naukowe, naszpikowane najnowocześniejszymi rozwiązaniami technicznymi to w dzisiejszych czasach największe ośrodki badawcze. Przyjrzyjmy się tym największym z największych.

Tego ośrodka badawczego nie sposób pominąć, po prostu nie da się. Wspominaliśmy o nim wielokrotnie (choćby tu). Słynne CERN (fr. Conseil Européen pour la Recherche Nucléaireto) to istniejąca od 1954 roku Europejska Organizacja Badań Jądrowych. Jej ośrodek naukowo-badawczy, w którym badane są przede wszystkim cząstki elementarne, położony jest na północno-zachodnich przedmieściach Genewy, na granicy Szwajcarii i Francji, pomiędzy Jeziorem Genewskim a górskim pasmem Jury. CERN zatrudnia 2600 stałych pracowników oraz około 8000 naukowców i inżynierów reprezentujących ponad 500 instytucji naukowych z całego świata. Rozmiary tego monstrum ledwo mieszczą się w granicach wyobraźni. Największe narzędzie badawcze – Wielki Zderzacz Hadronów, akcelerator cząsteczek – uważany jest za największą maszynę na świecie. Jego tunel, położony na średniej głębokości ok. 100 m, ma długość 27 km i leży na terenie dwóch krajów.

Ice Cube to po polsku ‘kostka lodu’. Tak nazwano detektor neutrin znajdujący się przy stacji Amundsen-Scott South Pole Stadion na Antarktydzie. Zbudowano go głęboko pod lodem Antarktydy poprzez wprowadzenie tysięcy sferycznych czujników optycznych. Dlaczego właśnie tutaj? Naukowcy twierdzą, że skuteczny detektor musi mieć odpowiednie rozmiary, a przy tym nic nie powinno zakłócać jego działania… Antarktyda okazała się idealna. Co najmniej 4200 modułów optycznych zawieszonych jest na 70 pionowych linach, umieszczonych na głębokości od 1450 do 2450 metrów pod powierzchnią lodu. Na samej powierzchni znajduje się kopuła zbudowana z ponad 280 modułów optycznych. Powierzchnia Ice Cube wynosi około 1 kilometra kwadratowego, a objętość tego instrumentu naukowego to około 2,5 kilometra sześciennego.

Laboratorium Narodowe Gran Sasso to ośrodek badania cząstek elementarnych położony u stóp szczytu Gran Sasso, w okolicach miast L’Aquila i Teramo, 120 km od Rzymu. Hale laboratoryjne ukryte są niemal 1500 metrów pod powierzchnią skalną, co ma zapobiec niekorzystnemu, wypaczającemu doświadczenia, wpływowi promieniowania kosmicznego. Gran Sasso bierze udział w projekcie OPERA (Oscylacyjny Projekt z użyciem Emulsyjnego Rejestrującego Aparatu), wraz z genewskim CERN, badając zjawisko oscylacji neutrin (to właśnie w wyniku tego projektu wstępnie podważono teorię Einsteina o prędkości światła – neutrina okazały się nieznacznie szybsze).

Super Kamiokande to japoński wodny detektor promieniowania Czernkowa. Znajduje się pod Górą Kamiokako (1100 metrów pod poziomem gruntu) i waży 50000 ton. Początkowo służył on do poszukiwań rozpadu protonu, od 1986 roku wykorzystywany jest do rejestracji neutrin słonecznych. Do użytku oddano go w 1996 roku.

Nazwa „Wostok”, z rosyjskiego ‘wschód’, ma wiele znaczeń. To nazwa radzieckiego programu lotów załogowych, firmy produkującej zegarki, ale też – a dla nas tutaj jest to znaczenie najważniejsze – największego antarktydzkiego podlodowego jeziora, odkrytego w 1996 roku. Znajduje się ok. 4000 m pod powierzchnią lodu. Woda ma temperaturę -3 stopnia Celsjusza, nie zamarza w wyniku ciśnienia, jakie wywiera gruba warstwa lodu, izolując jezioro od niskich temperatur na powierzchni, a także w wyniku geotermalnego „ogrzewania” od spodu. Przez świat naukowy jezioro to traktowane jest jako żywe laboratorium. Do jego wód dowiercono się w bieżącym roku, pobierając próbki zawierające ślady życia w postaci mikroorganizmów. Jezioro, którego wiek szacuje się na 500 000-1 000 000 lat, stanowi unikalny ekosystem, mimo trudnych warunków sukcesywnie badany przez zafascynowanych biologów.

Na norweskim archipelagu Svalbard, na wyspie Spitsbergen, niedaleko Longyearbyen znajduje się współczesna wersja swego rodzaju Arki Noego. W celu bezpiecznego przechowywania nasion roślin jadalnych z całego świata, za 9 mln dolarów w wiecznej zmarzlinie wydrążono ogromny tunel (powierzchnia ok. 1000 m ), gdzie w temperaturze -18 stopni Celsjusza przechowywane są nasiona. Norweski bank nasion odgrywać ma nie tylko rolę „backupu” w razie nieoczekiwanej katastrofy. Prowadzone też są tam badania nad udoskonaleniem genetycznym przechowywanych roślin.

W Rosji, w obwodzie murmańskim na Półwyspie Kolskim, 10 km od miasta Zapolarnyj, znajduje się odwiert SG-3, uważany za najgłębszy na świecie. Jego głębokość sięga 12 262 m. Wiercenie rozpoczęto 24 maja 1970 roku. Początkowym celem było 15 000 metrów, jednak z przeszkody, jakie stawiała natura, okazały się nie do pokonania (przede wszystkim wyższa niż przypuszczano temperatura skał na osiągniętej głębokości -190 stopni Celsjusza zamiast 100). Odwiert ten przyczynił się znacznie do badań struktury skorupy ziemskiej.

NOAA to amerykański odpowiednik naszego Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Baza Aquarius Reef to zaś prowadzona przez tę organizację jedyna na świecie podwodna stacja badawcza. 20 metrów pod powierzchnią wody, w sztucznie napowietrzonej bazie, naukowcy zajmujący się eksploracją dna oceanu odbywają swoje 10-dniowe misje.

DUSEL (Deep Underground Science and Engineering Laboratory) to ogromny amerykański projekt naukowy, będący wciąż w stadium realizacji. Finalnie w Homestake w południowej Dakocie powstać ma ogromne interdyscyplinarne (biologia, geologia, astrofizyka) laboratorium podziemne. Zgodnie z planami znajdować ma się ponad 7 km pod poziomem morza (dokładnie 2400 m pod powierzchnią gruntu). Głębokość jest ważna, ponieważ skały będą izolować promieniowanie kosmiczne, którego ładunek zakłóca przebieg badań.

SNOLAB (Sudbury Neutrino Observatory) to laboratorium umieszczone w dawnej kopalni niklu, stworzone przede wszystkim w celu zgłębienia fizycznych tajemnic neutrin słonecznych, a także czarnych dziur. Hale badawcze znajdują się 2070 metrów pod ziemią (6010 m pod poziomem wody). Łączna powierzchnia ośrodka wynosi ponad 7000 metrów kwadratowych.
Niesamowite znaleziska odkryte przypadkowo
[...], uważając, że nie będzie rozważać ofert niższych niż 50 mln. Krytycy i fani uważają Velvet underground[.]. Okazało się bowiem, że Hill nabył demo zespołu Velvet Underground, wydane rok przed długogrającym debiutem[...]
System tuneli od Szkocji do Turcji
[...] w swojej książce "Secrets Of The Underground Door To An Ancient World" twierdzi, że choć przetrwały ponad[...]
Gry Need For Speed - najlepsze w historii [ranking]
[...] bez tej gry na pokładzie. Need for Speed: Underground 2 (2004) Jakiś czas po premierze filmu "Szybcy[.] i Wściekli" na rynku zadebiutowały gry Need for Speed z logo Underground . Zarówno grę, jak i film łączyła[.] część Underground , która nie tylko pozwalała się ścigać, ale także umożliwiała nam swobodne „bujanie[...]
Amerykanie znaleźli sposób na Bin-Ladena?
[...] właśnie budowę urządzenia noszącego nazwę Robotic Underground Munition - "mobilnego sprzętu dostarczanego drogą[...]
Nieco mniej znane gry konsolowe na rok 2011
[...] Underground Nasz ranking obejmuje także gry na Wii, a takie właśnie jest de Blob 2 (gra pojawi[...]
Lista gier i filmów 3D na PlayStation 3
[...] w sukces 3D Gry nadchodzące w 2011 roku z potwierdzonym 3D: Crysis 2 de Blob 2: Underground[...]
NFS Undercover - możliwości tuningowe
[...] się również odpowiednia możliwość dopieszczania ich wedle życzenia gracza. Wszystko zaczęło się wraz z NFS Underground[...]
Twórca drogowego potwora aresztowany
Trzeba mieć fantazję, że by zbudować takiego stwora. Bez wątpienia nie zabrakło jej Josephowi Carnevaleowi. Nie/stety amerykańska policja nie zna się na żartach i twórca potwora widocznego na zdjęciu został aresztowany.
Need for Speed: Out of the Law - pierwsze detale! - AKTUALIZACJA
[...] i swoim klimatem powróci do czasów Most Wanted czy Underground. [ Aktualizacja ] Studio Criterion[...]
Recenzja nVidia GeForce 3D Vision
[...] Speed: Underground. Początkowe kilka sekund spędziłem na przystosowaniu się do niecodziennego widoku[...]
Recenzja nVidia GeForce 3D Vision
[...] Speed: Underground. Początkowe kilka sekund spędziłem na przystosowaniu się do niecodziennego widoku[...]
nVidia GeForce 3D Vision - pierwsze wrażenia
[...] sprawdziłem na razie w kilku grach: Modern Warfare 2 , Resident Evil 5 , Need For Speed: Underground[...]
nVidia GeForce 3D Vision - pierwsze wrażenia
[...] sprawdziłem na razie w kilku grach: Modern Warfare 2 , Resident Evil 5 , Need For Speed: Underground[...]
nVidia GeForce 3D Vision - pierwsze wrażenia
[...] sprawdziłem na razie w kilku grach: Modern Warfare 2 , Resident Evil 5 , Need For Speed: Underground[...]
GRRRecenzje: Need For Speed Shift
[...] nielegalnych wyścigów po miejskich ulicach. Nadal jestem zdania, że najlepszy jest pierwszy Underground! Plusy[...]
Recenzja nVidia GeForce 3D Vision
[...] Speed: Underground. Początkowe kilka sekund spędziłem na przystosowaniu się do niecodziennego widoku[...]
Konferencja Microsoftu - relacja live
[...] ogłosiło, że wiosną 2011 roku otrzymamy de Blob 2: the Underground . W grę będzie można zagrać na Xboxie[...]
PSP Go wchodzi na rynek: lista gier
[...] * The Sims 2 ($14.99)* The Sims 2 Castaway ($9.99)* The Sims 2 Pets ($9.99)* Need For Speed Underground[...]
GRRRecenzja: Need for Speed Undercover
[...] najlepszy z Need for Speed'ów od czasu Underground). Jednak studio EA zdawało się zaprzeczać temu - według[...]