związki

  1. 10 najdziwniejszych księżyców Układu Słonecznego

    Nasz Układ Słoneczny to Słońce i jego 8 planet. Wszyscy wiemy, jak wyglądają: Jowisz jest olbrzymi, Mars czerwony, a Saturn ma pierścienie… Często zapomina się jednak, że oprócz planet są także ich księżyce. Podobno „nie ma ciemnej strony księżyca, to rzeczywistość jest ciemna”. Spróbuję jednak trochę ją rozjaśnić i przybliżyć sylwetki najbardziej charakterystycznych satelitów.



    Największy księżyc największej planety Układu Słonecznego – Jowisza, a zarazem największy księżyc samego układu – rozmiarami przewyższa Merkurego. Zalicza się go do księżyców galileuszowych (odkryte przez Galileusza już w 1610 roku; obok Europy, Io i Kallisto) widocznych z Ziemi nawet za pomocą lornetki. Nazwa ma swoje korzenie w mitologii greckiej: Ganimedes był sługą, posłańcem i kochankiem boga Zeusa (Jowisza).

    Co ciekawe – mimo dużych, jak na satelitę, rozmiarów, jego średnia gęstość jest bardzo niska, przez co jego masa stanowi zaledwie połowę masy Merkurego. To jedyny księżyc w Układzie Słonecznym mający własne dipolowe pole magnetyczne. Wszystko, co wiemy o Ganimedesie, zawdzięczamy sondom Voyager i Galileo, zajmującym się układem Jowisza. W przyszłości lodowy księżyc ma być przedmiotem badań projektowanej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej, nazwanej Jupiter Icy Moon Explorer (JUICE).

    Europa – abstrakcja podlodowego oceanu


    Europa jest czwartym co do wielkości księżycem Jowisza. Jej charakterystyczną cechą jest podlodowy ocean – pod zmrożoną skorupą planety płynie woda. Jej powierzchnia jest stosunkowo regularna – brak w niej dużych wzniesień, kraterów pouderzeniowych jest niewiele, za to nie brak pęknięć i rys skorupy, co świadczy o młodym wieku księżyca (powierzchnia ma ok. 50 mln lat).

    Spośród innych satelitów wyróżnia się nietypowymi czerwonawymi, abstrakcyjnymi mazami, przypominającymi coś pomiędzy ludzkim układem krwionośnym a efektem fantazji szalonego malarza. To skutek wynoszenia materiału z wnętrza księżyca przez cieplejszy lód unoszący się ku powierzchni. Obecność wody sprawia, że Europa stanowi potencjalnie jedno z najbardziej obiecujących miejsc Układu Słonecznego pod względem poszukiwania życia pozaziemskiego.



    Pokiereszowany, wybrakowany, by nie powiedzieć – brzydki… Ten księżyc to Miranda, najmniejszy z pięciu głównych satelitów Urana. Jego skomplikowana struktura wciąż nie została poznana. Powierzchnię Mirandy może pokrywać lód z małą ilością skał tworzonych przez krzemiany oraz związki organiczne zawierające metan. Licznie występują tu kaniony o głębokości dochodzącej do 20 kilometrów oraz regiony świadczące o wzmożonej w przeszłości aktywności geologicznej. Rozległe wyżłobione struktury mogą być wynikiem ogrzewania się lodu. Jedyne zdjęcia księżyca zawdzięczamy sondzie Voyager II, która przeleciała obok księżyca w 1986 roku, o mało nie zderzając się z nim.

    Pierwszy lot dragona spalił na panewce

    Kallisto – dziurawy


    Kallisto to kolejny z księżyców galileuszowych. Został nazwany na cześć nimfy leśnej, mitologicznej kochanki Zeusa. Ten lodowy księżyc obraca się synchronicznie i zawsze jest zwrócony do Jowisza tą samą stroną. Jego powierzchnia usiana jest setkami kraterów powstałych na skutek uderzeń obiektów kosmicznych. Jest ich tak dużo, że czasami jedne powstają wewnątrz innych. Satelitę badały cztery sondy kosmiczne: Pioneer 10 i 11 oraz Galileo i Cassini. Kwestią sporną jest istnienie oceanu pod powierzchnią planety. W rezultacie badań NASA z 2003 roku o nazwie HOPE (Human Outer Planets Exploration) Kallisto, głównie za sprawą niskiego promieniowania, uznana została za najbardziej dogodne miejsce na założenie bazy do eksploracji Jowisza.



    Daktyl to pierwszy odkryty satelita planetoidy. W 1993 roku sfotografowała go sonda Galileo, zmierzając w stronę Jowisza. Ma średnicę 1,4 km, a Idę, swoją planetoidę (to większe ciało widoczne na zdjęciu), okrąża w czasie 37 godzin. Co ciekawe – uważa się, że Daktyl zawiera większe ilości żelaza niż użyte w historii ludzkości, co w dalekiej przyszłości czyni go potencjalnym źródłem tego surowca.

    Epimeteusz i Janus – szał niebieskich ciał


    Epimeteusz, księżyc Saturna, odkryty został w 1966 roku przez Amerykanina Richarda Walkera. W tym samym roku, zaledwie kilka dni wcześniej, Audouin Dollfus zaobserwował innego satelitę planety z pierścieniami, który również dostał nazwę o genezie mitologicznej – Janusa. No właśnie – innego czy tego samego? Nie wiedziano tego przez 12 lat, dopiero zdjęcia sondy Voyager, zinterpretowane przez zespół astronomów: J. Fountain, S. Larson, H. Reitsema i B. Smith, rozwiały wątpliwości (to ich uważa się za odkrywców Janusa).

    Dlaczego? Sprawa jest skomplikowana. Oba księżyce dzielą w pewien szczególny sposób… orbitę. Promienie ich orbit różnią się zaledwie o 50 km, a ponieważ promień zarówno Epimeteusza, jak i Janusa przekracza 50 km, wydawałoby się, że musi to nieuchronnie doprowadzić do zderzenia… Nic bardziej mylnego, fizyczny mechanizm współistnienia tych ciał jest fascynujący. Podczas zbliżenia, wskutek oddziaływania grawitacyjnego między nimi, dochodzi do wymiany momentu pędu. Księżyc szybszy (o mniejszej orbicie) staje się księżycem wolniejszym (o większej orbicie), zanim dogoni współorbitalnego towarzysza. W ten sposób, paradoksalnie, przyciągające oddziaływanie grawitacyjne powoduje odepchnięcie się księżyców. W wyniku tej wymiany orbit, te dwa księżyce wcale się nie mijają. Największe zbliżenie wynosi ok. 10 tys. km i zachodzi co ok. 4 lata.



    Kolejny z księżyców Saturna, jedno z najjaśniejszych ciał w Układzie Słonecznym – odbija prawie 100% słonecznego światła. Odkrył go w 1789 roku niejaki William Herschel, słynny odkrywca Urana. Tak jak we wcześniejszych przypadkach, jego nazwa także ma korzenie mitologiczne – pochodzi od Enkeladosa, jednego z gigantów, który został przygnieciony przez Zeusa wyspą Sycylia.

    Średnica satelity jest niewielka, wynosi około 500 kilometrów, czyli siedem razy mniej niż średnica ziemskiego Księżyca (jego powierzchnia całkowita jest jedynie dwukrotnie większa od Polski). Badaniem tego lodowego księżyca zajmowała się sonda Cassini, która zarejestrowała dziwną aktywność satelity, który wyrzuca ze swej powierzchni parę i kryształki lodu, na zasadzie podobnej jak w przypadku ziemskich gejzerów. Naukowcy upatrują w tym pewną szansę na zaistnienie życia. Woda wyrzucana z powierzchni księżyca tworzy olbrzymi pierścień pary wokół Saturna.

    Tryton – przechwycony


    Tryton to największy księżyc Neptuna. Został odkryty przez Williama Lassella 10 października 1846 roku. Porusza się po orbicie wokół planety ruchem wstecznym, a jego budowa (duże metaliczne jądro, powierzchnia pokryta zestalonym azotem) i wielkość bardzo przypominają Plutona. Dlatego naukowcy uważają, że nie był księżycem Neptuna od początku istnienia planety – to obiekt przechwycony prawdopodobnie z Pasa Kuipera.

    Obecnie jego orbita jest idealnie kołowa, ale przypuszcza się, że za kilka miliardów lat zmieni się na tyle, że dojdzie do kolizji z planetą. Tryton jest ciekawy także ze względu na swoją aktywność wulkaniczną – ma liczne lodowe wulkany (zamiast lawy następuje w nich erupcja wody, która w kontakcie z atmosferą ulega zamarznięciu).



    Kolejny z księżyców Jowisza – w końcu jest ich aż 66 – charakteryzuje wyjątkowo silna aktywność wulkaniczna. To najaktywniejsze pod tym względem ciało Układu Słonecznego. Wulkany w jednym miejscu wygasają, a pojawiają się w innym, wyrzucając płynną siarkę i dwutlenek siarki i barwiąc powierzchnię księżyca. Jeśli gdzieś jest realny Mordor z „Władcy Pierścieni”, to właśnie tam.

    Niewielkie przyciąganie grawitacyjne Io sprawia, że erupcje mogą sięgać na wysokość nawet 300 km ponad powierzchnię. Powodem silnej aktywności są siły pływowe Jowisza, potęgowane oddziaływaniem dwóch innych masywnych satelitów – Europy i Ganimedesa, z którymi Io pozostaje w rezonansie.

    Do kogo należy Księżyc

    Tytan – drugi dom


    Tytan to chyba najdziwniejsze z opisywanych tu ciał. To największy księżyc Saturna i drugi pod względem wielkości księżyc Układu Słonecznego – przy swoich rozmiarach jest większy także od Merkurego. Od wielkości ważniejsza jest jednak jego specyfika. Tytan pod wieloma względami przypomina Ziemię, zdaniem amerykańskich naukowców, znacznie bardziej od innych ciał niebieskich. Zwłaszcza charakterystyka warstwowej atmosfery i powierzchnia przypominają ziemskie: jeziora, rzeki, wydmy, łańcuchy górskie… Do tego wszystkiego dochodzi cykl dobowy. Różnice jednak są dość znaczne. Jezior nie wypełnia woda, ale ciekłe węglowodory. Do możliwości życia naukowcy podchodzą dość sceptycznie z uwagi na ekstremalnie niskie temperatury.

  2. Barwniki roślin pomagają w terapii nowotworów - twierdzą polscy naukowcy

    [...], które prowadzą do zniszczenia nowotworu.Związki obecnie stosowane w terapii fotodynamicznej nowotworów obarczone[...]

    Barwniki roślin pomagają w terapii nowotworów – twierdzą polscy naukowcy
  3. 10 największych szaleństw naukowców

    [...]. To trujące, mocno toksyczne (arszenik), wybuchowe, łatwopalne w kontakcie z tlenem związki metaloorganiczne[.] związki gazów pobierane z wulkanów i palenisk pieców hutniczych. XVI-wieczny włoski lekarz, przyjaciel[...]

    10 największych szaleństw naukowców
  4. Technologie fantastycznych światów [cz. 2.]: Magia i blaster

    [...] Torchlight .Związki nauki i technologii z dziełami fantastycznymi to bez wątpienia rzecz skomplikowana[...]

    Technologie fantastycznych światów [cz. 2.]: Magia i blaster
  5. Prawie 30 tysięcy złotych kary za jednego SMS-a

    [...]W dzisiejszych czasach nikogo nie dziwią już związki zrywane za pośrednictwem serwisów[...]

    Prawie 30 tysięcy złotych kary za jednego SMS-a
  6. Wkrótce kupimy samoczyszczące się majtki?

    [...] bakterie i drobnoustroje, a także rozkłada związki organiczne, którymi zabrudzono odzież.W przeciwieństwie[...]

    Wkrótce kupimy samoczyszczące się majtki?
  7. Kłopotliwy kod i balistyczne interfejsy, czyli wielki spisek

    [...] komunikacji.Friedrich Kittler, badając etymologiczne związki łacińskiego codex i współczesnego kodu, doszedł[...]

    Kłopotliwy kod i balistyczne interfejsy, czyli wielki spisek
  8. Gigantyczna dziura ozonowa nad półkulą północną

    [...] warstwa ozonowa jest niszczona szczególnie intensywnie m.in. przez związki chloru.[...]

    Gigantyczna dziura ozonowa nad półkulą północną
  9. Czym zrobiono zdjęcie najbardziej przerażającego zwierzęcia świata?

    [...] potrafią przetwarzać różne związki chemiczne do formy związków węgla, która jest bezpośrednio przyswajalna[...]

    Czym zrobiono zdjęcie najbardziej przerażającego zwierzęcia świata?
  10. Koniec ery wahadłowców. Czas posprzątać

    [...] substancji - palne związki chemiczne, nikiel, arszenik i różne rozpuszczalniki. NASA opracowuje nową metodę[...]

    Koniec ery wahadłowców. Czas posprzątać
  11. Każdy z nas ma w sobie coś z neandertalczyka

    [...] . Dowody na te prehistoryczne związki znajdują się nawet pośród mieszkańców tak odległych od Europy miejsc[...]

    Każdy z nas ma w sobie coś z neandertalczyka
  12. Curosity szykuje się na Marsa - garść zdjęć i informacji

    [...] się w poszukiwaniu H2O w stanie ciekłym, źródeł energii i gleby zawierającej związki węgla - z tego co wiadomo[...]

    Curosity szykuje się na Marsa – garść zdjęć i informacji
  13. Odkryto najciemniejszą planetę we wszechświecie

    [...] węgla. Badacze podejrzewają, że znajdujące się w atmosferze związki chemiczne pochłaniające światło[...]

    Odkryto najciemniejszą planetę we wszechświecie
  14. Użytkownicy iPhone'a nie wyleczą się z homoseksualizmu

    Kilka dni temu organizacja Exodus International wysłała do App Store aplikację skierowaną do homoseksualistów, którzy nie akceptują swojej orientacji seksualnej. Dzięki prostemu programowi na urządzenia z iOS – przynajmniej w teorii – możliwa była zmiana orientacji za pomocą modlitwy i spotkań terapeutycznych. W Internecie wybuchła prawdziwa burza. Co zrobił koncern Steve’a Jobsa?

    Użytkownicy iPhone’a nie wyleczą się z homoseksualizmu
  15. Tapeta ścienna przestaje być tylko ozdobą

    [...] granulat, który oprócz nieprzyjemnych zapachów absorbuje także szkodliwe związki chemiczne , w tym[.] ich powierzchni, to sam materiał działa dwustronnie. Oznacza to, że szkodliwe związki zostaną usunięte[...]

    Tapeta ścienna przestaje być tylko ozdobą
  16. Osiedle spokojnej starości dla gejów za 250 milionów dolarów

    Można śmiało powiedzieć, że środowiska gejowskie w Stanach mają się coraz lepiej. Zaprojektowane przez Hollwicha Kushnera osiedle dedykowane seniorom żyjącym w związkach homoseksualnych sprawi zapewne, że niejeden heteroseksualny facet będzie szukał udawanego partnera, aby móc zamieszkać w BOOM!

    Osiedle spokojnej starości dla gejów za 250 milionów dolarów
  17. Chemia wspomaga rozwój raka

    [...] zawartych w mięsie azotanów i azotynów, przekształcanych podczas obróbki kulinarnej w związki N[.], że to nie tylko mięso zawiera w swoim składziepolepszającą chemię spożywczą. De facto, o szkodliwe związki między[...]

    Chemia wspomaga rozwój raka
  18. Znakomity sposób na to, jak oszukać komary

    [...] Znajdź pluskolca pospolitego, wyciśnij z niego dwa związki chemiczne i tym potraktuj swoją skórę[.] się właśnie zidentyfikować związki, które informują komary o tym, że w wodzie jest drapieżnik. To n-heneikozan oraz n[...]

    Znakomity sposób na to, jak oszukać komary
  19. Sposób na bezbolesną biopsję

    [...] do obserwacji, w jaki sposób różne związki przenikają do tkanek ciała, jak działają leki i jaka[...]

    Sposób na bezbolesną biopsję
  20. Fable III porusza trudne tematy: adopcja dla homoseksualistów

    [...] było możliwe w Fable od samego początku serii, jednak  to w tym przypadku po raz pierwszy tego typu związki[...]

    Fable III porusza trudne tematy: adopcja dla homoseksualistów
  21. Antynowotworowy związek silniejszy niż cisplatyna

    [...] Okazuje się, że aktywowane światłem związki platyny, których zadaniem jest likwidowanie komórek[...]

    Antynowotworowy związek silniejszy niż cisplatyna
  22. Diody LED niebezpieczne dla zdrowia?

    [...] badaczy pod kierownictwem dr. Oladele Ogunseitana te szkodliwe związki działają podczas produkcji[...]

    Diody LED niebezpieczne dla zdrowia?
  23. Odkryto wodę na kolejnej planetoidzie

    [...]) Ziemia sama z siebie była zbyt uboga w wodę i związki organiczne, by mogła na niej nastąpić abiogeneza[...]

    Odkryto wodę na kolejnej planetoidzie
  24. 8 najbardziej kontrowersyjnych operacji CIA

    [...]. Podejrzewali Guzmána o związki z ZSRR, co nie zostało udowodnione. W wyniku przewrotu władzę objął pułkownik[...]

    8 najbardziej kontrowersyjnych operacji CIA
  25. Skąd wzięła się woda na ziemi? Przyleciała na asteroidach!

    [...].Okazuje się bowiem że na powierzchni asteroidy 24 Themis odkryto lód i związki organiczne . Najprawdopodobniej lód ten jest identyczny[.] przyniosły na nasza planetę również związki organiczne, czyli swoisty zaczyn do pojawienia się pierwszych[...]

    Skąd wzięła się woda na ziemi? Przyleciała na asteroidach!
  26. Co łączy termity i ludzi?

    [...] przetrawić) otrzymane informacje, by ustalić związki istniejące pomiędzy tym, co żyje we wnętrznościach[...]

    Co łączy termity i ludzi?
  27. Symulacje życia na Tytanie

    [...] się otrzymać organiczne związki azotu, ale stwierdzono także, że większość z nich przechodzi szybko w stały[...]

    Symulacje życia na Tytanie
  28. Nowy sposób na przechowywanie ciepła?

    [...] w rudzie platyny. Specjaliści liczą jednak, że znajdą podobne związki chemiczne, ale częściej spotykane[...]

    Nowy sposób na przechowywanie ciepła?
  29. Seksualne motywy wypadające dziwnie...

    [...]! Sex w Fable rajcował GRRRaczy z wielu powodów. Jednym z ważniejszych były małżeństwa i związki[...]

    Seksualne motywy wypadające dziwnie…
  30. Bezpieczne ogniwa wodorowe mogą powstać w Polsce!

    [...] związki chemiczne, które pozwolą na wykorzystanie powszechnie używanego borowodorku sodu jako "magazyn[...]

    Bezpieczne ogniwa wodorowe mogą powstać w Polsce!
  31. Sposób na miejskie szalety? Farba pochłaniająca zapach!

    [...] związki wpływające na nieprzyjemny zapach, ale jest w stanie pochłonąć także te zapachy[...]

    Sposób na miejskie szalety? Farba pochłaniająca zapach!
  32. Zbudować Wenus w laboratorium? Czemu nie!

    [...] na podstawie analizy emitowanego/odbijanego przez ciała niebieskie światła poznać ich skład chemiczny. Związki[...]

    Zbudować Wenus w laboratorium? Czemu nie!
  33. Diamentowe implanty wszczepiane do mózgu

    [...].W wynikach eksperymentów coraz częściej wskazuje się na związki pomiędzy schorzeniami neurologicznymi[...]

    Diamentowe implanty wszczepiane do mózgu
  34. Czy czekolada potrafi zabić?

    [...] w nich związki chemiczne. Duże dawki czekolady nie są wskazane dla psów czy kotów. Metabolizm czworonogów[...]

    Czy czekolada potrafi zabić?
  35. Odkryto międzygwiezdny antracen.

    [...] chemicznymi, jakimi są organizmy żywe. Te szczególne związki nazwali "organicznymi", a dziedzinę nauki[...]

    Odkryto międzygwiezdny antracen.
  36. Robot-łowca planet wkracza do akcji

    [...] powstania życia na Ziemi , wzbogacając praocean w złożone związki organiczne, a według radykalniejszych[...]

    Robot-łowca planet wkracza do akcji
  37. Powłoka niosąca śmierć

    [...].Tymczasem okazało się, że lizostafina lubi wchodzić w związki. Dodatkowo wykazuje ona głębokie zaangażowanie[...]

    Powłoka niosąca śmierć
  38. Gry to samo zło! Zabijają zwierzęta domowe i niszczą związki

    Jeśli zastanawiacie się co może zrobić z życiem młodego człowieka uzależnienie od Halo 3, to polecam poniższą pioseneczką.

    Gry to samo zło! Zabijają zwierzęta domowe i niszczą związki
  39. Rakieta plazmowa - z Ziemi na Marsa w 39 dni? (wideo)

    [...] wykorzystuje pole magnetyczne . Z kolei do wnętrza dostają się takie związki jak wodór, argon oraz neonowe[...]

    Rakieta plazmowa – z Ziemi na Marsa w 39 dni? (wideo)
  40. W Pekinie odświeżają wysypiska śmieci ogromnymi dezodorantami

    [...] z wiatrakami . Po pierwsze nikt nie wie jakie związki chemiczne zawarte są w takich odświeżaczach. Wcale bym[...]

    W Pekinie odświeżają wysypiska śmieci ogromnymi dezodorantami
  41. Zagadka marsjańskich spiral wyjaśniona

    [...], ale również pozwala dostrzec związki z innymi teoriami i prowadzi do kolejnych pytań. Przyjmuje się[...]

    Zagadka marsjańskich spiral wyjaśniona
  42. Roboty wkrótce zastąpią ludzi? (wideo)

    [...] jest naprawdę zaawansowany. Robonaut 2 nie męczy się, nie organizuje w związki zawodowa, ani nie prosi o urlop[...]

    Roboty wkrótce zastąpią ludzi? (wideo)
  43. Światło w szklance herbaty

    [...], naśladującej torebkę herbaty ekspresowej umieścić fluorescencyjne cząsteczki, a w szklance związki chemiczne[...]

    Światło w szklance herbaty
  44. Woolworths UK zrywa z HD DVD

    [...]Można odnieść wrażenie, że związki, w których pojawia się "HD DVD" są z góry skazane na kłótnie[...]

    Woolworths UK zrywa z HD DVD
  45. Zupełnie nowe (stare) żarówki

    [...], są droższe, świecą ostrym światłem i zawierają związki chemiczne niebezpieczne dla środowiska.Diody LED[...]

    Zupełnie nowe (stare) żarówki
  46. Szklany układ przędzie pajęczą sieć

    [...] urządzenie działa dokładnie w ten sam sposób. Poszczególne związki chemiczne przepychane są przez wąskie[...]

    Szklany układ przędzie pajęczą sieć
  47. Cyfrowe ramki do zadań specjalnych

    [...] na dodatkowe wykorzystanie potencjału elektronicznych ramek ma artysta Revital Cohen badający związki między[...]

    Cyfrowe ramki do zadań specjalnych
  48. Ziemniaki, sperma łososia, tapioka - przyszłością komórek?

    [...] inteligentną, opartą na nanotechnologii, w której wykorzystano związki pochodne insulinie. Telefon ma sam[...]

    Ziemniaki, sperma łososia, tapioka – przyszłością komórek?
  49. Wywiad z Hilary Cash założycielką kliniki odwykowej dla graczy reStart

    [...] Life. Jest to miejsce gdzie można przeżyć swoje fantazje i związki. Psycholog John Carlton powiedział[...]

    Wywiad z Hilary Cash założycielką kliniki odwykowej dla graczy reStart