Marnotrawstwo na potęgę. Rząd Polski planuje tracić aż 40% energii z OZE

Marnotrawstwo na potęgę. Rząd Polski planuje tracić aż 40% energii z OZE16.08.2023 16:50
Turbiny wiatrowe.
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Co zdaniem ministerialnych planów stanie się, gdy Polska zacznie korzystać z energii jądrowej? – Produkcja z odnawialnych źródeł energii odpowiadająca aż za 40% całkowitego obecnego zapotrzebowania będzie tracona. To całkiem szokujące, że oficjalne strategie zakładają planowane marnotrawstwo energii – komentuje Bernard Swoczyna z think tanku Instrat. Ujawnione niedawno rządowe dokumenty pokazały scenariusz planowanych zmian w energetyce na najbliższe lata. Zakłada on m.in., że ogromna ilość produkowanej energii będzie w przyszłości marnowana.

Materiał powstał w ramach ekologicznej akcji WP Naturalnie.

To wnioski think tanku Instrat z analizy dokumentu opracowanego w ministerstwie klimatu i środowiska. Aktualizacja Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040) miała mieć miejsce jeszcze przed wyborami, ale okazała się na tyle niewygodnym tematem, że została wstrzymana.

Mimo to o planach rządu wiadomo dość dużo.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Kamera solarna z akumulatorem w super cenie – recenzja Foscam B4

Prawie połowa energii z OZE do śmietnika

Ministerialny scenariusz przewiduje dla odnawialnych źródeł energii (OZE) nowe zagrożenie – przymusowe ograniczenia mocy. W docelowym punkcie prognozy, czyli w 2040 r., aż 70 TWh energii odnawialnej nie zostaje wykorzystane.

Jest to spowodowane m.in. tym, że priorytet nad źródłami odnawialnymi ma prąd wytwarzany w elektrowniach jądrowych, węglowych i gazowych.

W efekcie w 2030 r. 7% energii z OZE ma być marnowane, a dekadę później – o wiele więcej.

– Rządowe plany zakładają, że za kilkanaście lat w pierwszej kolejności zapotrzebowanie odbiorców pokrywane będzie z atomu. W efekcie produkcja z OZE odpowiadająca aż za 40% całkowitego obecnego zapotrzebowania będzie tracona. To całkiem szokujące, że oficjalne strategie zakładają planowane marnotrawstwo energii – zauważa Bernard Swoczyna, ekspert Instratu i autor analizy "Marnowanie potencjału".

Na podstawie dokumentu oznaczonego jako scenariusz 3, stanowiący załącznik nr 2 do projektu aktualizacji PEP2040., Źródło zdjęć: © Opracowanie własne Instrat
Na podstawie dokumentu oznaczonego jako scenariusz 3, stanowiący załącznik nr 2 do projektu aktualizacji PEP2040.
Źródło zdjęć: © Opracowanie własne Instrat

Strata pieniędzy

Z danych ujawnionych przez ministerstwo wynika, że ograniczenie produkcji energii sięgnie w 2040 roku aż 38% dla elektrowni fotowoltaicznych i 40% dla elektrowni wiatrowych na lądzie. "Tak znaczne ograniczenie dla najważniejszych technologii OZE stanowi zagrożenie dla ich opłacalności i nieuzasadnione naruszenie interesu odbiorców energii" – przekonuje Instrat.

Autor analizy uważa, że to błąd, a największym błędem opracowanego scenariusza jest przechodzenie do porządku dziennego nad potężnymi stratami taniej energii. "Zaniżanie mocy energetyki odnawialnej oznacza stratę pieniędzy" – podkreśla think tank. I przekonuje, że to nierozsądne również ze względu na bezpieczeństwo energetyczne oraz ochronę środowiska.

Dane PEP na podstawie dokumentu oznaczonego jako scenariusz 3, stanowiący załącznik nr 2 do projektu aktualizacji PEP2040. Obliczenia potencjału OZE na podstawie publikacji Fundacji Instrat „Co po węglu? Potencjał OZE w Polsce”. Potencjał nie uwzględnia tempa przyrostu mocy ani zapotrzebowania na prąd. , Źródło zdjęć: © Instrat.
Dane PEP na podstawie dokumentu oznaczonego jako scenariusz 3, stanowiący załącznik nr 2 do projektu aktualizacji PEP2040. Obliczenia potencjału OZE na podstawie publikacji Fundacji Instrat „Co po węglu? Potencjał OZE w Polsce”. Potencjał nie uwzględnia tempa przyrostu mocy ani zapotrzebowania na prąd.
Źródło zdjęć: © Instrat.

Atom dla systemu, nie system dla atomu

Projekt aktualizacji PEP2040 zakłada przymusowy odbiór praktycznie całej energii, jaką zgodnie z możliwościami technicznymi mogą wyprodukować planowane elektrownie jądrowe. Zdaniem Instratu to błąd, bo w rozsądnym zarządzaniu energią elektryczną kluczowa jest elastyczność.

– Elektrownie jądrowe, jeśli powstaną, powinny dostosować się do potrzeb systemu, a nie wymagać, aby wszystkie inne elementy dostosowały się do nich. O pierwszeństwie powinny decydować względy ekonomiczne i środowiskowe, a tu elektrownie wiatrowe i słoneczne mają przewagę nad wszystkimi innymi szeroko wykorzystywanymi źródłami prądu – przekonuje Swoczyna.

Co ważne, Międzynarodowa Agencja Energetyki Atomowej wskazuje, że nowoczesne elektrownie jądrowe mogą pracować elastycznie. I że ich odpowiednie zintegrowanie z OZE przynosi wymierne korzyści. Rozwiązanie to stosowane jest zresztą od lat. Dlatego zdaniem Instratu już w momencie oddania elektrowni jądrowej do użytku trzeba uwzględnić, że nie powinna działać na pełnej mocy w momencie, gdy elektrownie wiatrowe i słoneczne dostarczają dużo prądu.

Przyspieszanie… i blokowanie

W kwietniu 2023 r. w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym było już ponad 13 GW elektrowni słonecznych i ponad 8,5 GW elektrowni wiatrowych. Oznacza to, że odnawialne źródła energii są najszybciej rozwijającymi się źródłami energii elektrycznej w Polsce. W 2023 r. ich udział w krajowej generacji może po raz pierwszy osiągnąć jedną piątą.

W 2040 r. spadek emisji CO2 z sektora elektroenergetycznego względem 2021 r. ma wynieść 65%. To wyraźna zmiana, ale mimo to może zachodzić szybciej. Zdaniem Instratu - o wiele szybciej. Nie dzieje się tak, bo rozwój OZE jest hamowany np. przez regulacje utrudniające budowę instalacji wiatrowych i brak zgody na przyłączanie ich do sieci.

"W 2022 r. odmowy przyłączenia otrzymały projekty elektrowni o łącznej mocy 51 GW. Prawie wszystkie z nich dotyczyły OZE. Rozwój energetyki wiatrowej na lądzie jest blokowany przez przepisy odległościowe zakazujące ich budowy na ok. 97% terenu kraju – przed nowelizacją ustawy odległościowej było to 99,7% terenu. W 2022 r. znacznie spowolnił także rozwój prosumenckiej energetyki słonecznej. Wpłynęła na to zmiana systemu rozliczeń, które stały się mniej korzystne dla nowych instalacji" – wyjaśnia Instrat.

Autor Szymon Bujalski

Szanowna Użytkowniczko! Szanowny Użytkowniku!
×
Aby dalej móc dostarczać coraz lepsze materiały redakcyjne i udostępniać coraz lepsze usługi, potrzebujemy zgody na dopasowanie treści marketingowych do Twojego zachowania. Twoje dane są u nas bezpieczne, a zgodę możesz wycofać w każdej chwili na podstronie polityka prywatności.

Kliknij "PRZECHODZĘ DO SERWISU" lub na symbol "X" w górnym rogu tej planszy, jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie przez Wirtualną Polskę i naszych Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych, zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług, portali i serwisów internetowych Wirtualnej Polski (w tym danych zapisywanych w plikach cookies) w celach marketingowych realizowanych na zlecenie naszych Zaufanych Partnerów. Jeśli nie zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych skorzystaj z ustawień w polityce prywatności. Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać zmieniając ustawienia w polityce prywatności (w której znajdziesz odpowiedzi na wszystkie pytania związane z przetwarzaniem Twoich danych osobowych).

Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (określane jako "RODO"). W związku z tym chcielibyśmy poinformować o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich odbywa się to po dniu 25 maja 2018 roku.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będzie Wirtualna Polska Media Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, oraz pozostałe spółki z grupy Wirtualna Polska, jak również nasi Zaufani Partnerzy, z którymi stale współpracujemy. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w polityce prywatności.

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, portali i serwisów internetowych udostępnianych przez Wirtualną Polskę, w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszych stronach przez Wirtualną Polskę oraz naszych Zaufanych Partnerów.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy je dostarczać coraz lepsze materiały redakcyjne, dopasować ich tematykę do Twoich zainteresowań, tworzyć portale i serwisy internetowe, z których będziesz korzystać z przyjemnością, zapewniać większe bezpieczeństwo usług, udoskonalać nasze usługi i maksymalnie dopasować je do Twoich zainteresowań, pokazywać reklamy dopasowane do Twoich potrzeb. Szczegółowe informacje dotyczące celów przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Komu możemy przekazać dane?

Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa – oczywiście tylko, gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. Możesz wycofać zgodę na przetwarzanie, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy). Podstawą prawną przetwarzania danych w celu pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych realizowanych przez Wirtualną Polskę na zlecenie Zaufanych Partnerów i bezpośrednio przez Zaufanych Partnerów będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.