Niezwykłe urządzenia [cz. 1]. Największe maszyny świata

Knock Nevis (Fot. OperatorChan.org)

Knock Nevis (Fot. OperatorChan.org)

Choć zazwyczaj są po prostu narzędziami, niezmiennie ciekawią, budzą podziw i fascynują. Skomplikowane dzieła ludzkiego umysłu wywołują również obawy, że któregoś dnia zyskają świadomość i zwrócą się przeciwko swoim twórcom. Które z nich są wyjątkowe? Zapraszam do lektury nowego cyklu przedstawiającego rekordy i rekordzistów ze świata maszyn.

Kategoria największych maszyn jest bardzo pojemna. Można wprawdzie przyjąć, że największa może być tylko jedna maszyna na świecie, ale warto znać zwycięzców z różnych kategorii. Choć niektóre z nich są dość specyficzne, wszystkie z przedstawionych maszyn łączy jedna, wspólna cecha – zadziwiają swoją wielkością.

Crawler-transporter – największy pojazd na świecie z autonomicznym zasilaniem

Crawler-transporter (Fot. Wikimedia Commons/NASA)

Crawler-transporter (Fot. Wikimedia Commons/NASA)

Crawler-transporter to zbudowany w 1965 roku na potrzeby programu Apollo, gigantyczny pojazd gąsienicowy, służący do przewożenia w obrębie kosmodromu rakiet i wahadłowców. Przez długi czas para Crawler-transporterów nosiła zaszczytne miano największych pojazdów na świecie, ale w 1978 roku pozycję lidera przejął opisywany poniżej Bagger 288.

Crawler-transporter mierzy 40 metrów długości i około 35 szerokości. Każda z dwóch maszyn waży 2721 ton. To o 300 ton więcej niż wyporność okrętu ORP „Błyskawica” – najsłynniejszego polskiego niszczyciela z czasów drugiej wojny światowej.

Crawler-transporter z wahadłowcem Discovery (Fot. Wikimedia Commons/NASA)

Crawler-transporter z wahadłowcem Discovery (Fot. Wikimedia Commons/NASA)

RIM zapowiada na ten rok dwa nowe tablety

Knock Nevis – największy statek świata

Knock Nevis (Fot. OperatorChan.org)

Knock Nevis (Fot. OperatorChan.org)

Jak duży może być statek? Choć wyobraźnia niektórych konstruktorów projektujących fantastyczne konstrukcje, jak na przykład gigantyczny lotniskowiec z lodu, wydaje się nie mieć granic, praktyka weryfikuje ambitne plany.

Największa zbudowana jednostka pływająca, tankowiec Knock Nevis (noszący również nazwy Seawise Giant, Happy Giant i Jahre Viking), mierzyła – jeszcze niedawno – 458 metrów długości i miała wyporność 648 tys. ton. Dla porównania, ogromne amerykańskie lotniskowce klasy Nimitz mają zaledwie 333 metry długości i wypierają 104 tys. ton.

Knock Nevis i inne wielkie okręty (Fot. Wikimedia commons/Delphine Ménard/Lic. CC by-sa)

Knock Nevis i inne wielkie okręty (Fot. Wikimedia commons/Delphine Ménard/Lic. CC by-sa)

Knock Nevis, jeszcze pod inną nazwą, rozpoczął swoją karierę morskiego rekordzisty w 1981 roku. Rejsy po oceanach znalazły swój finał w 1986 roku, gdy statek został zaatakowany przez Irakijczyków, którzy trafili go celną rakietą w Cieśninie Ormuz.

Knock Nevis (Fot. Wahjj.com)

Knock Nevis (Fot. Wahjj.com)

Mimo uszkodzeń okręt przetrwał i po remoncie wrócił do służby. Jego kariera zakończyła się definitywnie w 2009 roku, gdy został sprzedany na złom.

Ha(czy)k w F-35C źródłem kłopotów Royal Navy [wideo]

Bagger 288 – największy pojazd

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

Aby dobrać się do zasobów naszej planety, jesteśmy w stanie robić zadziwiające rzeczy, czego dobrym przykładem jest Bagger 288 – największy pojazd świata. Ta monstrualna maszyna została skonstruowana w 1978 roku przez niemiecką firmę Krupp.

Bagger 288, choć na pierwszy rzut oka wygląda jak potwór z bajki, którą dorosłe Transformery straszą swoje niegrzeczne dzieci, jest w rzeczywistości jedynie przerośniętą koparką skonstruowaną na potrzeby niemieckiej kopalni odkrywkowej.

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

W ciągu jednego dnia pracy Bagger 288 jest w stanie wydobyć ilość węgla wystarczającą do załadowania 2,4 tys. wagonów. Maszyna mierzy 240 metrów długości i waży około 13 tys. ton – trochę więcej niż trzy bardzo długie, wyładowane pociągi towarowe albo około 350 najcięższych, wyładowanych po brzegi TIR-ów. Bagger 288 nie jest autonomiczny – korzysta z energii dostarczanej z zewnątrz.

Więcej na temat wyjątkowej koparki znajdziecie w artykule Artura, który miał okazję zobaczyć tę niezwykłą maszynę na własne oczy. Szczegółowe zdjęcia nieco mniejszej, podobnej koparki eksploatowanej w Rosji znajdziecie w tym artykule.

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

Koparka Bagger 288 (Fot. Positivcheg.ru)

Okręt projektu 941 – największy okręt podwodny

Okręt projektu 941 (Fot. Skopam.Blog.cz)

Okręt projektu 941 (Fot. Skopam.Blog.cz)

W czasach zimnej wojny, nadrabiając niedostatki jednostek nawodnych, Rosjanie zbudowali nie tylko liczną, ale i nowoczesną flotę podwodną. W jej skład weszły min. okręty projektu 941, z których nazwą kodową jest nieco zamieszania.

Przez Rosjan są określane jako Akuła (pol. Rekin), a w kodzie NATO okręty projektu 941 oznaczono nazwą kodową Typhoon. W błąd może wprowadzać NATO-wska nazwa kodowa Akula, dotycząca serii okrętów projektu 971 (ros. Szczuka).

Okręt projektu 941 (Fot. Skopam.Blog.cz)

Okręt projektu 941 (Fot. Skopam.Blog.cz)

Okręty projektu 941 liczyły 172 metry długości, jednak to nie długość była w ich przypadku imponująca. Cechą deklasującą konkurencję była wyporność podwodna Typhoonów, wynosząca 48 tys. ton – to wartość porównywalna z pancernikami z czasów drugiej wojny światowej, a zarazem ponad trzykrotnie większa od dużych, amerykańskich krętów podwodnych typu Ohio.

Tak duża wyporność była efektem wyjątkowej szerokości kadłuba mieszczącego 20 rakiet balistycznych R-39 z głowicami nuklearnymi. Wielkość tych rakiet oddaje poniższy rysunek. Model R-39 został zaznaczony strzałką.

Rakiety radzieckiej floty podwodnej (Fot. Wikimedia Commons/United States Missile Defense Agency)

Rakiety radzieckiej floty podwodnej (Fot. Wikimedia Commons/United States Missile Defense Agency)

W latach 1981 – 1989 zbudowano sześć okrętów tego typu. Typhoon zapisał się w popkulturze dzięki znakomitemu filmowi „Polowanie na Czerwony Październik”. Choć w filmie z oczywistych względów nie zagrał radziecki oryginał, tytułowy okręt jest stylizowany właśnie na jednostkę projektu 941.

HP Touchpad – z Androidem przeżyje swoją drugą młodość? [wideo]

Wielki Zderzacz Hadronów – największa maszyna świata

Wielki Zderzacz Hadronów (Fot. Wikimedia Commons/Juhanson)

Wielki Zderzacz Hadronów (Fot. Wikimedia Commons/Juhanson)

Oprotestowana przez odpornych na wiedzę panikarzy „maszyna do wywołania końca świata” , czyli gigantyczny akcelerator cząstek, to największe urządzenie na świecie. Słowo „wielki” użyte w nazwie nie jest w tym wypadku żadną przesadą – urządzenie jest tak duże, że leży na terytorium dwóch państw – Francji i Szwajcarii.

Najbardziej spektakularnym elementem Wielkiego Zderzacza Hadronów (Large Hadron Collider – LHC) jest umieszczony 50-175 metrów pod ziemią kolisty tunel, w którym znajdują się nadprzewodzące elektromagnesy. Tunel ma długość 26 659 metrów.

Wielki Zderzacz Hadronów (Fot. Wikimedia Commons/OpenStreetMap)

Wielki Zderzacz Hadronów (Fot. Wikimedia Commons/OpenStreetMap)

Urządzenie służy badaniu zachowania cząstek elementarnych zderzanych z nieosiągalną w innych warunkach energią. Celem takich doświadczeń jest m.in. próba poznania procesów towarzyszących powstawaniu Wszechświata i praktyczne potwierdzenie teorii Wielkiego Wybuchu. Do oczekiwań związanych z działaniem Wielkiego Zderzacza Hadronów należy również odkrycie bozonu Higgsa – hipotetycznej, tzw. boskiej cząstki odpowiedzialnej za masę materii.

Trudno oczekiwać, że ktokolwiek spoza wąskiego grona naukowców i entuzjastów fizyki zainteresowałby się badaniami CERN-u, gdyby nie Dan Brown i powieść „Anioły i demony”, w której Wielki Zderzacz służy do produkcji antymaterii mającej zniszczyć Watykan.

Spiskowe teorie amerykańskiego pisarza mogą wprawdzie u entuzjastów nauki wywoływać migrenę albo ból zębów, jednak nie sposób odmówić mu pewnych zasług – dzięki jego twórczości Wielki Zderzacz Hadronów zaistniał w popkulturze.

An-225 – największy samolot świata

An-225 Mrija (Fot. Noseq.com)

An-225 Mrija (Fot. Noseq.com)

Aktualny rekordzista został zbudowany na podstawie innej, potężnej maszyny – samolotu An-124 Rusłan. Po co go zbudowano? An-225, znany również jako Mrija, został zaprojektowany jako transportowiec dla radzieckiego wahadłowca o nazwie Buran (zdjęcia tego wyjątkowego sprzętu możecie zobaczyć w tym miejscu).

Ze względu na zakończenie programu radzieckich, a później rosyjskich wahadłowców, w powietrze wzniósł się tylko jeden An-225. Eksploatowany od 1988 roku samolot mierzy 88 metrów długości i 84 metry rozpiętości i przy masie całkowitej wynoszącej około 600 ton może przetransportować 250 ton ładunku na odległość 4500 kilometrów.

An-225 Mrija (Fot. Avsim.su)

An-225 Mrija (Fot. Avsim.su)

Samolot jest tak duży, że w jego ładowni mógłby się zmieścić cały kadłub samolotu pasażerskiego Boeing 737. Za utrzymanie tego giganta w powietrzu odpowiada 23-osobowa załoga.

Kilka lat temu podjęto decyzję o dokończeniu budowy drugiego egzemplarza, który od 1994 roku stał nieukończony w magazynie, jednak prace wykończeniowe przeciągają się ze względu na brak funduszy.

Stare zdjęcia w nowym wydaniu. Wolisz czarno-białe czy kolorowe?

Terex MT 6300AC – największa ciężarówka

W tej kategorii wyłonienie zwycięzcy nie jest proste. Za dwóch najważniejszych pretendentów do tytułu można uznać stosunkowo dobrze znane, gigantyczne wywrotki Liebherr T 282B i Caterpillar 797. Mimo tego laur zwycięzcy trafia do innego pojazdu – jest nim Terex MT6300AC (Bucyrus MT6300AC).

Liebherr T 282B (Fot. Cartube.co.il)

Liebherr T 282B (Fot. Cartube.co.il)

To najbardziej rozpowszechniona nazwa tego giganta, ale aby zachować ścisłość – od 2010 roku firma Terex została przejęta przez Bucyrus, który w lipcu 2011 roku stał się oddziałem Caterpillara.

Bucyrus MT6300AC to wywrotka, fachowo nazywana wozidłem, o ładowności 363 ton (metrycznych, w tzw. krótkich tonach ładowność wynosi aż 400 ton) używana przede wszystkim w przemyśle wydobywczym.

Terex MT 6300AC (Fot. Cartube.co.il)

Terex MT 6300AC (Fot. Cartube.co.il)

Masa załadowanego pojazdu sięga 600 ton, a w ruch wprawia go 20-cylindrowy silnik o mocy 2,796 kW, który potrafi rozpędzić kolosa o gabarytach domu do prędkości 64 km/h. Uzupełnieniem imponujących parametrów jest pojemność zbiornika paliwa, który zmieści 4921 litrów.

Tu możecie zobaczyć inne części cyklu:

Niezwykłe urządzenia [cz. 2.]. Najszybsze maszyny świata

Niezwykłe urządzenia [cz. 3]. Najdroższe maszyny świata

Regulamin komentowania

0 comments

Komentarze archiwalne