Jak zważyć czarną dziurę?

Nasi stali czytelnicy wiedzą, że oprócz gadżetów zajmujemy się także innymi ciekawymi rzeczami, na przykład prezentujemy informacje ze świata medycyny lub astronomii. To właśnie tej drugiej poświęcam kolejny wpis. Do Was mam pytanie: wiecie, jak waży się czarne dziury? Spieszę z wyjaśnieniem.

Doskonałym przykładem jest czarna dziura odkryta w centrum galaktyki eliptycznej oznaczonej symbolem M87. To prawdziwy kolos mający masę aż 6,6 miliarda mas Słońca! Znajduje się ona 50 milionów lat świetlnych od nas i widać ją w konstelacji Panny. W skali międzygalaktycznej znajduje się więc ona w dość bliskim sąsiedztwie naszej Galaktyki i jej Grupy Lokalnej.

Kierowana przez Karla Gebhardta i Jeremy'ego Murphy'ego z University of TexasGrupa astronomów przyjrzała się M87, używając dwóch instrumentów: podczerwonego spektrografu NIFS znajdującego się w ognisku 8-metrowego telescopu Gemini North oraz VIRUS-P podczepionego pod teleskop Harlan J. Smitha w McDonald Observatory.

Dane z obu instrumentów pozwoliły uzyskać najważniejszy wynik obu sesji obserwacyjnych: wyznaczenie masy czarnej dziury znajdującej się w centrum galaktyki. Tak ogromna masa (wspomniane 6,6 miliarda mas Słońca) powoduje, że czarna dziura w M87 ma znaczące rozmiary - promień jej horyzontu zdarzeń jest trzy razy większy od promienia orbity Plutona!

To na tyle dużo, że sieci współczesnych teleskopów są w stanie odnotować zauważalne efekty obserwacyjne związane choćby z cieniem horyzontu zdarzeń rzucanym na dysk gazu otaczający czarną dziurę. Nasza Droga Mleczna wypada w porównaniu kiepsko - w jej centrum jest "dziurka" o masie 3 milionów mas Słońca.