Program BRAIN: zdalnie sterowana, żywa mysz. Zrobią to samo z człowiekiem?

Program badawczy, znany powszechnie pod nazwą BRAIN Initiative to jedna z ambitniejszych inicjatyw naukowych ostatnich lat. Swoim nazwiskiem firmuje ją amerykański prezydent Obama, więc nic dziwnego, że projekt ma zapewnione finansowanie, o jakim wielu naukowców może tylko marzyć – przez 10 lat amerykańscy podatnicy wydadzą na niego rocznie około 300 mln dolarów.

Na co Amerykanie chcą wydać (a częściowo już wydają, bo projekt rozpoczął się w 2013 roku) tak gigantyczne kwoty? Mniej więcej na to samo, co Unia Europejska bada w ramach programu Human Brain Project, czyli na poznanie, w jaki sposób działa mózg człowieka i – być może – zbudowanie jego funkcjonalnej kopii.

W tym przypadku BRAIN oznacza nie tylko mózg, ale pochodzi również od pełnej nazwy projektu, czyli Brain Research through Advancing Innovative Neurotechnologies - badania mózgu poprzez rozwój innowacyjnych neurotechnologii.

Jednym z ujawnionych niedawno efektów BRAIN Initiatiwe jest eksperyment, w wyniku którego otrzymano coś na kształt zdalnie sterowanego, żywego organizmu. Naukowcy zastosowali mechanizm o nazwie DREADD (designer receptors exclusively activated by designer drugs – trzeba przyznać, że mają talent do dobrze brzmiących akronimów), gdzie dzięki inżynierii genetycznej sprawili, że praca części neuronów w mózgu gryzonia mogła być kontrolowana za pomocą substancji chemicznych.

W rezultacie powstało zwierzę, którego zachowaniem można było sterować – badacze mogli sztucznie wywołać u niego uczucie głodu i sytości, jak również kontrolować poruszanie się.

Jakie jest praktyczne znaczenie tego osiągnięcia? Choć sterowanie myszą przywodzi na myśl jakieś niepokojące skojarzenia z kontrolą żywych organizmów, to zdaniem badaczy eksperyment ma na celu przede wszystkim zrozumienie mechanizmów, towarzyszących m.in. chorobom Parkinsona i Alzheimera.