Superdokładne mikrofalowe zdjęcie Wszechświata

Od naszego galaktycznego podwórka po najdalsze rubieże czasoprzestrzeni - czy stanowiący efekt rocznych obserwacji Kosmicznego Teleskopu Plancka mikrofalowy obraz nieba otwiera podwoje kosmologicznego Eldorado?

Przez środek opublikowanego zaledwie wczoraj zdjęcia przebiega jasny dysk naszej Galaktyki. Pod nim i ponad nim wzbijają się strugi zimnego, międzygwiezdnego gazu w naszym i sąsiednich ramionach Drogi Mlecznej. W takich właśnie gazowych obłokach rodzą się gwiazdy. Obserwacje Plancka pozwolą śledzić proces formowania się gwiazd z niespotykaną dotąd w tych długościach fal elektromagnetycznych dokładnością, a także zgłębić budowę naszej rodzimej Galaktyki.

Zasadniczym celem misji kierowanej przez Europejską Agencję Kosmiczną nie jest jednak widoczna na pierwszym planie spektakularna, fioletowo-błękitna Droga Mleczna, a czerwonawe, upstrzone niepozornymi żółtymi cętkami tło. Przedstawia ono pierwotne, wypełniające cały Wszechświat tzw. kosmiczne mikrofalowe promieniowanie tła (CMBR lub CMB) - wyemitowaną ok. 380 000 lat po Wielkim Wybuchu "poświatę stworzenia".

Jowisz sprowadził kosmologię na manowce?

Teraz przed uczonymi stoi zadanie odfiltrowania tej części promieniowania mikrofalowego, które pochodzi z naszej Galaktyki, aby CMBR ujawniło się w całej okazałości. Dzięki 8 latom postępu technologicznego, jakie upłynęły między rozpoczęciem misji Plancka a wystrzeleniem w kosmos jego poprzednika - amerykańskiej sondy WMAP, uzyskany w ten sposób obraz będzie odznaczać się bezprecedensową w kosmologii rozdzielczością.

Badacze mają nadzieję, że nowe dane pozwolą m.in. potwierdzić (lub obalić) teorię, w myśl której bardzo wczesny Wszechświat przeszedł przez fazę tzw. inflacji, podczas której w ultrakrótkim czasie (ok. 10^{-33 sekundy) zwiększył swoje rozmiary o czynnik 10}78 (tredecylionkrotnie).

Rolę Plancka dobrze oddaje David Southwood, jeden z kierowników misji:

Nie dajemy gotowej odpowiedzi. Raczej uchylamy wrót Eldorado, dokąd uczeni zapuszczą się teraz w poszukiwaniu skarbów prowadzących do głębszego zrozumienia tego, jak Wszechświat powstał i jaki jest obecnie. [...] Nadszedł czas naukowych żniw.

David Southwood

Warto dodać, że prezentowana fotografia to efekt dopiero pierwszego z czterech planowanych rocznych cyklów obserwacji Plancka. Czym Wszechświat zaskoczy i zachwyci nas tym razem?

Źródło: ESA