Geek tygodnia: Gerty Cori, kobieta w świecie mężczyzn

Profesorka biochemii, która dokonała ważnego odkrycia. Pierwsza Amerykanka z Nagrodą Nobla z dziedziny nauk ścisłych. A jednocześnie żona swojego męża, kobieta niedoceniana, dyskryminowana i spychana na boczny tor. W dzisiejszym odcinku cyklu "Geek tygodnia" przedstawiamy Gerty Cori.

W tym tygodniu obchodzimy urodziny Gerty Cori, amerykańskiej biochemiczki urodzonej w Pradze 15 sierpnia 1896 roku (zmarła w roku 1957). Kobiety o pięknym umyśle, która otrzymała Nagrodę Nobla za badania nad glikogenolizą. A gdyby żyła w innych czasach, mogłaby dokonać jeszcze więcej.

Zwykle nie zajmuję się na Gadżetomanii manifestami feministycznymi, bo po prostu nie mam takiej potrzeby. Ale uważam, że warto pochylić się nad każdą silną kobietą, która przecierała szlak w jakimkolwiek środowisku zastrzeżonym dla mężczyzn. To jest jedna z nich.

Oboje ukończyli studia i zaczęli razem pracować, na początku w Wiedniu, potem przeprowadzili się do USA. Najpierw pracę w instytucie Roswell w Buffalo otrzymał Carl Ferdinand, potem za ocean podążyła za nim żona. W latach 20. i przez część lat 30. była tylko asystentką, mimo że nie miała gorszego wykształcenia niż mąż.

Profesorką Uniwersytetu Waszyngtona w Saint Louis (Missouri) została dopiero w 1947 roku, po latach pracy na uczelni, niedługo przed otrzymaniem razem z mężem Nagrody Nobla w zakresie medycyny i fizjologii. Oboje przez długie lata zajmowali się badaniem metabolizmu węglowodanów. Ich studia nad glikogenolizą (rozkład glikogenu do glukozy, czyli proces, dzięki któremu nasze ciało otrzymuje glukozę w momencie wysiłku) zaowocowały przełomem.

Państwu Cori udało się zidentyfikować ważny składnik katalityczny glukozy, tzw. ester Corich, który jest podstawowym produktem rozkładu glikogenu, oraz określić jego funkcję. W 1943 otrzymali sztuczny glikogen. Cały cykl biochemiczny, który odkryli, został opisany i nazwany cyklem Corich.

Na pewno o Cori pamięta amerykański stan Missouri – gdzie miałam przyjemność swego czasu przebywać. I nic dziwnego. Czeska imigrantka była pierwszą Amerykanką, która otrzymała Nagrodę Nobla z nauk ścisłych, dokładając tym samym sporą cegiełkę do emancypacji tamtejszych kobiet. Ciekawostką jest fakt, że kolejną amerykańską noblistką w dziedzinie nauk ścisłych była Maria Goeppert-Mayer, fizyczka urodzona w Katowicach.