Grzyby z reaktora atomowego i misje kosmiczne. Czy tak podbijemy kosmos?

Naukowcy przeprowadzili badania na próbkach trzech gatunków grzybów z Czarnobyla, które przystosowały się do życia w ekstremalnie trudnych warunkach. Odkryli, że Cladosporium sphaerospermum, Cryptococcus neoformans oraz Wangiella dermatitidis wykazują szybszy wzrost w obecności promieniowania.

Już w 1991 roku na reaktorze jądrowym w Czarnobylu odkryto niezwykły grzyb. Jednak zrozumienie, dlaczego w miejscu katastrofy nuklearnej mogło istnieć jakiekolwiek życie, było wyzwaniem dla naukowców. Przez wiele lat starali się odkryć, jak te organizmy przetrwały w tak ekstremalnych warunkach. Reaktor, który w kwietniu 1986 roku uległ awarii i wybuchł, jest jednym z najmniej przyjaznych miejsc na Ziemi. Mimo to, naukowcy zidentyfikowali grzyby, które wykorzystują promieniowanie do wzrostu.

Grzyby te zawierają znaczne ilości melaniny, pigmentu, który obecny jest również w ludzkiej skórze. Związek jest powszechnie znany z umiejętności pochłaniania światła, jednak badania wykazały, że u grzybów pełni dodatkową rolę, bowiem absorbuje promieniowanie i przekształca je w energię chemiczną, co wspomaga ich wzrost. Ta funkcja melaniny w grzybach przypomina proces fotosyntezy, w którym chlorofil w roślinach wykorzystuje światło do produkcji energii.

Badania wskazują, że pewne gatunki grzybów mogą stanowić ochronę dla astronautów przed promieniowaniem w przestrzeni kosmicznej. Organiczne osłony, które byłyby hodowane z żywych organizmów, mogłyby usprawnić podróże kosmiczne. Chociaż dysponujemy technologią umożliwiającą ochronę przed promieniowaniem, jej zastosowanie poza Ziemią jest niezwykle skomplikowane i kosztowne.

Naukowcy uważają, że grzyby Cladosporium sphaerospermum mogą pełnić rolę samoodnawialnej i samoreplikującej się osłony przed promieniowaniem w przestrzeni kosmicznej. W ramach eksperymentu, Cladosporium sphaerospermum zostało umieszczone na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) na okres jednego miesiąca, aby ocenić jego zdolność do blokowania promieniowania. Badania wykazały, że grzyby te potrafią przystosować się do warunków mikrograwitacji i rozwijać się dzięki obecności promieniowania w kosmosie. Wyniki pokazały również, że grzyby były w stanie zredukować promieniowanie o dwa procent.

W planach jest także potencjalne zastosowanie grzybów do produkcji leków dla astronautów, które chroniłyby przed skutkami długotrwałych misji kosmicznych. Rozważane jest także się zastosowanie grzybów jako potencjalnego źródła pożywienia podczas odległych ekspedycji kosmicznych. To pokazuje, jak wszechstronnie można wykorzystać te organizmy w przyszłych podróżach poza Ziemię.