Jak radzić sobie z niespójnymi komunikatami (tekst i podtekst)

Czy zdarza się, że ktoś Tobą manipuluje? Nie? Nigdy? A jedziesz na Święta do mamusi, mimo, iż najchętniej zostałbyś w domu? Kupujesz dziewczynie kwiaty z nadzieją że dowiesz się dlaczego jest obrażona mimo, iż twierdzi, że wszystko jest w porządku? Przykro mi ? manipulacji emocjonalnej nie jesteśmy w stanie uniknąć w codziennym życiu. Jest jej na tyle dużo, że nasz poziom czujności i "uważności" musiałby być naprawdę na niezwykle rozwiniętym poziomie, abyśmy wyłapywali wszelkie sygnały z otoczenia. Co nie znaczy, że nie warto próbować szkolić się w jej rozpoznawaniu i radzeniu sobie z nią.

Jednym ze sposobów ze sposobów manipulacji, któremu często ulegamy ? zwłaszcza w relacjach z bliskimi ? jest manipulacja wywoływana przez niespójność komunikatu od naszego rozmówcy. Ta niespójność polega na tym, że nasz rozmówca co innego mówi werbalnie, a co innego przekazuje niewerbalnie. Wyczuwamy tą różnicę i najczęściej dajemy się wpędzić w pułapkę poczucia winy, która w efekcie zmusza nas do zrobienia czegoś, czego zrobić nie chcemy.

Jak zwykle, najprościej będzie na przykładzie:

Twoja dziewczyna pyta cię, czy pójdziesz z nią i jej koleżankami do kina na romantyczny film o miłości. Gardzisz takimi filmami, więc odpowiadasz, że nie masz na to ochoty. Dziewczyna mówi, że rozumie oraz, że nie ma problemu, ale jednocześnie staje się smutna/ zła/ rozczarowana. Ten smutek / złość / rozczarowanie wyraża się nie w warstwie tekstowej tego co mówi, ale w jej mowie ciała (wyraz twarzy, ruchy, ton głosu). Automatycznie robi ci się przykro, indukuje się poczucie winy i nagle słyszysz jak sam mówisz ?Z drugiej strony, kochanie, może to będzie dobry film. Pójdę z Wami z chęcią?, po czym wściekły na siebie maszerujesz dzielnie do kina, by zmarnować dwie godziny i 20 zł.

Kluczem do rozwiązania takiej sytuacji, jest dostrzeżenie tej niespójności komunikatu zanim wywoła ona w nas poczucie winy oraz szybka reakcja ujawniająca prawdziwe uczucia rozmówcy. Jak je ujawnić? Mamy tu dwa sposoby:

1. Widzimy niespójność i próbujemy dowiedzieć się czego naprawdę dotyczy (Twojej dziewczynie może być przykro z wielu powodów ? bo nigdy nie wychodzisz z nią do kina, bo nie spotykasz się z jej przyjaciółkami, a to dla niej ważne, bo nie macie wspólnych zainteresowań itd.). Jak się dowiedzieć? Po prostu zapytać, zadając konkretne pytania, które ujawnią o co tak naprawdę chodzi: ?Mówisz, że nie ma problemu, ale widzę że jest ci przykro ? chodzi o to, że nie chcę iść do kina, czy o ten konkretny film??, ?Skoro nie ma problemu, to dlaczego zaczynasz się złościć?? itd. Czasem tych pytań trzeba zadać kilka, aby dowiedzieć się o co właściwie chodzi. Oczywiście taka rozmowa może skończyć się Twoją wizytą na wspomnianym filmie, ale przynajmniej, dzięki jasności w komunikacji, to kino może być Twoim świadomym wyborem, a nie efektem manipulacji.

2. Druga technika polega na reagowaniu w sposób przesadzony. Dziewczyna daje niespójny komunikat, a ty zaczynasz przesadzać mówiąc ?Tak, jestem takim okropnym facetem. Nigdy nie chodzę z Tobą na filmy romantyczne i nie widuję się z Twoimi koleżankami. Zasadniczo nie jestem Ciebie wart. Idę się rzucić z mostu?. Taka odpowiedź wywołuje najczęściej dwie reakcje ? rozbawienie (jeśli kino było w rzeczywistości mało ważne) lub zaprzeczania ?Nie, jesteś cudowny. Przepraszam, wiem że nie lubisz takich filmów?. W efekcie, zazwyczaj możesz zostać w domu, a Twoja dziewczyna nie jest na Ciebie obrażona. (Ta metoda może też wywołać złość, lepiej więc nie stosować jej przy osobach, które już są rozzłoszczone).

Znacie inne techniki radzenia sobie, kiedy ktoś daje wam niespójne komunikaty?