Mniej kozic w Tatrach. Turystyka i drapieżniki pod lupą naukowców
W Tatrach zaobserwowano zmniejszenie liczby kozic o blisko 150 osobników. Przyrodnicy wskazują na drapieżniki i turystów jako główne przyczyny tego zjawiska.
Kozice w Tatrach
Tatrzański Park Narodowy (TPN) zakończył jesienne liczenie kozic, przeprowadzone z Tatrzańskim Národnym Parkiem (TANAP) na Słowacji. W całych Tatrach zliczono 805 kozic, z czego 218 po stronie polskiej i 587 po słowackiej. W tej liczbie było jedynie 69 młodych osobników.
Przyrodnicy zwracają uwagę, że podział na „kozice polskie” i „słowackie” jest jedynie sztuczny, ponieważ zwierzęta te często przemieszczają się między granicami. Dlatego wyniki liczenia traktowane są łącznie. W porównaniu do 2024 r., kiedy to zliczono 949 kozic, obecne dane wykazują spadek o 144 osobniki, co stanowi około 15,2 proc.
Przyczyny spadku liczebności
Przyrodnicy zwracają uwagę, że taka zmienność to część szerszego trendu. Ich zdaniem rosnący ruch turystyczny to jedna z głównych przyczyn tej spadkowej statystyki. "Fluktuacja w liczbach jest naturalna, ale obecne dane sugerują, że swoją rolę może odegrać izolacja genetyczna, ataki drapieżników, a także wzmożony ruch górski" - wskazuje przyczyny TANAP.
IPrzyrodnicy wspominają także w raporcie o rosnącej presji drapieżników - rysia, wilka i niedźwiedzia, a w przypadku młodych także orła przedniego czy kruków. "W ostatnich latach obserwujemy również postępującą sukcesję roślinności na dawnych halach; odradzająca się kosodrzewina zmniejsza areał otwartych terenów, które pełnią ważną funkcję żerowisk i miejsc odpoczynku kozic" - pisze TPN.
Badania genetyczne i nowe projekty
Władze TANAP-u podjęły decyzję o zbadaniu tych aspektów w kontekście transgranicznego programu badawczego. "Wierzymy, że przygotowany program transgraniczny przyniesie odpowiedzi na wiele pytań i przeniesie naszą wiedzę na temat kozic i świstaków na zupełnie nowy poziom" - powiedział Michal Babnič, dyrektor administracji TANAP.
Badacze planują realizację transgranicznego programu badawczego w ramach inicjatywy Interreg Polska-Słowacja „Ochrona wspólnych endemitów”, który zakłada: analizę genetyczną, ocenę zdrowia oraz monitorowanie gatunków, co ma pomóc lepiej rozumieć i chronić populację kozic i świstaków.
Regularne liczenie kozic w Tatrach odbywa się od 1954 r., a ze słowackim TANAP-em od 1959 r. Akcje te mają na celu monitorowanie liczebności oraz identyfikację długoterminowych trendów populacyjnych.
