Najodleglejszy obiekt we Wszechświecie i problem z perspektywą

Nasza fizyczna rzeczywistość ma około 13,7 miliarda lat. W mniej lub bardziej metafizycznym sensie możemy uznać, że do czasu Wielkiego Wybuchu wszyscy i wszystko było razem, a później nasze drogi rozeszły się. Te obiekty, które powstały najwcześniej po wybuchu, zawędrowały najdalej i dziś przysyłają nam świetlne pocztówki z krańca świata (i początku czasu).

MACS0647-JD

Wspólnymi siłami teleskopu Hubble'a i teleskopu Spitzera, NASA wyłoniła właśnie kandydata na najodleglejszy obiekt we wszechświecie. Czerwona kropka, którą widzicie na zdjęciu powyżej, to galaktyka którą zaobserwowaliśmy 420 mln. lat po Wielkim Wybuchu. Oznacza to, że byt ten podróżuje przez kosmos już 13,3 miliardy lat i znajduje się gdzieś w pobliżu hipotetycznej granicy wszechświata (rys. poniżej).

MACS0647-JD ukazał nam swój wizerunek dzięki wykorzystaniu naturalnego zjawiska soczewkowania grawitacyjnego. Polega ono na tym, że grawitacja masywnych obiektów (gromad galaktyk), które wypełniają przestrzeń kosmiczną, działa jak soczewka układu optycznego, pozwalając dojrzeć to, co znajduje się daleko za nią i tym samym zwiększając nasze kosmiczne pole widzenia. Efekt soczewkowania jest wykorzystywany przez zespół naukowców CLASH (Cluster Lensing And Supernova Survey with Hubble), którzy posługują się wyżej wymienionymi teleskopami do sięgania w bezmiar wszechświata.

Na co właściwie patrzymy?

Czerwona kropka widoczna na zdjęciu to nie tylko pocztówka z krańca świata, ale i z początku czasu. Galaktyka MACS0647-JD ma jedynie 600 lat świetlnych szerokości, a my obserwujemy jej prapoczątki, 420 mln lat po Wielkim Wybuchu. Co dzieje się TERAZ z galaktyką MACS0647-JD, nie sposób powiedzieć. Być może rozwinęła się w potężną, szeroką na kilkaset tysięcy lat świetlnych galaktykę, a może połączyła się z innym kosmicznym bytem? Dowiemy się tego, za jakieś 13 miliardów lat.

Barwa obserwowanego obiektu także jest przedmiotem debaty wśród astronomów. MACS0647-JD może być po prostu czerwonym obiektem, widocznym tylko w tej długości fal. Alternatywnie, kolosalny dystans sprawił, że świetlny obraz galaktyki uległ po drodze przesunięciu ku czerwieni, czyli zjawisku powodującemu przesunięcie promieniowania elektromagnetycznego ku większym długościom fal (mniejszych częstotliwości). A być może zaszło jedno i drugie?