Policjant żąda odblokowania telefonu. Czy trzeba się zgodzić?

W czasie rutynowych kontroli policjanci coraz częściej kierują do kontrolowanych prośby o odblokowanie smartfonów. Obywatele mają wątpliwości, czy muszą przekazywać funkcjonariuszowi dostęp do swoich prywatnych danych. Brak jasnych przepisów powoduje, że zarówno funkcjonariusze, jak i kontrolowani czują się niepewnie w takich sytuacjach.

Polskie prawo nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o obowiązek udostępnienia telefonu służbom. Jak wskazują eksperci do spraw prywatności, nie wszystkie sytuacje uzasadniają żądanie funkcjonariusza. Nowoczesne smartfony to nie tylko narzędzie komunikacji, ale również przenośna baza danych, dlatego wątpliwości mają także prawnicy.

Nagrywanie zdarzeń za pomocą telefonu czy szybki dostęp do informacji mogą prowadzić do policyjnych żądań. Takie przypadki nie należą do częstych, ale istotne jest, by znać własne prawa. Brak precyzyjnych zapisów w tej sprawie sprawia, że decyzja o odblokowaniu telefonu należy do obywatela, który powinien rozważyć okoliczności kontroli.

Dr hab. Szymon Pawelec z Uniwersytetu Warszawskiego podkreśla, że zgodnie z art. 183 Kodeksu postępowania karnego: "Można odmówić odpowiedzi, jeśli naraziłoby to siebie lub bliskich na odpowiedzialność karną". Prawnicy uznają więc, że odmowa odblokowania smartfonu jest dopuszczalna, jeżeli urządzenie może zawierać treści działające na niekorzyść obywatela.

Gdy jednak funkcjonariusz upatruje w telefonie dowodu w sprawie przestępstwa, może zatrzymać urządzenie. Wówczas biegły informatyk, zgodnie z procedurą i w przewidzianych przepisami terminach, próbowałby odzyskać potrzebne dane. Policja może zatrzymać smartfon nawet na 48 godzin, jeśli uzna to za konieczne.

W przypadku podejrzenia kradzieży smartfonu, policja ma prawo poprosić o sprawdzenie numeru IMEI. Najprościej wyświetlić ten kod "dzwoniąc" pod numer *#06# i pokazując funkcjonariuszowi efekt wywołania tego kodu. Pozwala to bezpiecznie potwierdzić autentyczność urządzenia bez ryzyka udostępnienia poufnych danych.