Starożytny „komputer” wciąż zaskakuje

Mechanizm z Antykithiry, jeden z najstarszych znanych gadżetów, odkrywa swój kolejny sekret. Urządzenie nie tylko pełni funkcję kalendarza. Potrafi również śledzić ruchy ciał niebieskich, w tym ruchy Słońca.

Mechanizm z Antykithiry to mechaniczne urządzenie, stworzone przez starożytnych Greków. Został odkryty na początku XX w. u wybrzeży wyspy Antykithiry we wraku zatopionego statku. Dlaczego jest tak wyjątkowy?

Przede wszystkim ze względu na budowę mechanizmu. Na podstawie rekonstrukcji archeologicznych ustalono, że maszyna składała się z 37 kół zębatych. Zegary o podobnym stopniu złożoności konstruowano dopiero w XVIII wieku. Precyzja wykonania mechanizmu do tego stopnia zadziwiła archeologów, że początkowo podejrzewali, że we wraku przez przypadek znalazł się zegar skonstruowany znacznie później.

Mechanizm znaleziony na dnie morza powstał ponad 2000 lat temu. Na początku naukowcy sądzili, że był to starożytny zegar. W oparciu o kalendarz egipski, używany kiedyś w Grecji, wskazywał daty igrzysk olimpijskich, uwzględniając lata przestępne. Dopiero później odkryto, że urządzenie wskazuje pozycje ciał niebieskich. Ostatnie badania udowodniły, że maszyna potrafi również śledzić ruch Słońca po nieboskłonie, co nie jest tak łatwe, jak może się wydawać w XXI wieku.

Trudność polega na tym, że orbita ziemska ma kształt elipsy, a nie koła. W dodatku Słońce porusza się znacznie szybciej niż inne gwiazdy, które możemy zobaczyć nocą. Mechanizm z Antykithiry uwzględniał te warunki, łącznie z kształtem orbity księżyca.

Archeolodzy podejrzewali, że taka precyzja pomiaru byłaby możliwa, gdyby urządzenie posiadało dwa bardzo małe koła zębate. Problem polega na tym, że wykonanie tak małych zębatek było praktycznie niemożliwe w starożytnej Grecji. Naukowcy doszli do wniosku, że twórcy urządzenia zamiast części mechanicznych zastosowali zasady geometrii.

W serwisie YouTube możecie zobaczyć filmy pokazujące działające rekonstrukcje mechanizmu z Antykithiry.

Źródło: Wired