Geolodzy od niemal stu lat próbują wyjaśnić brak "lżejszych" pierwiastków na Ziemi, takich jak wodór, węgiel, czy azot. Zespół japońskich naukowców sugeruje, że mogą one być ukryte w jądrze wewnętrznym naszej planety. Na ekstremalnych głębokościach, przy ciśnieniu około 360 gigapaskali, żelazo przyjmuje nietypowy stan zwany elektridem, pozwalającym na "wyłapywanie" tych pierwiastków. Badanie ukazało się w "Knowable Magazine".
Ukryte pierwiastki w jądrze Ziemi
Według Ducka Young Kima z Center for High Pressure Science & Technology Advanced Research, proces wchłaniania pierwiastków przez elektridy mógł trwać miliardy lat i nadal może zachodzić. Tłumaczy to, dlaczego gęstość jądra jest niższa, niż wskazywałaby obecność samego metalu.
Elektridy stają się nie tylko rozwiązaniem planetarnych zagadek, ale też obiecującymi katalizatorami w przemyśle. Mają zdolność łatwego oddawania elektronów, przyspieszając reakcje chemiczne. Mayenit, odkryty w 2003 roku, to przełomowy katalizator umożliwiający bardziej zrównoważoną produkcję przemysłową.
Polska ma czego szukać w kosmosie
Lista znanych elektridów wciąż się wydłuża. W 2024 roku naukowcy odkryli stabilny w temperaturze pokojowej elektrid oparty na jonach wapnia i dużych cząsteczkach organicznych. Choć nie przewodzi on prądu, umożliwia przeprowadzanie trudnych reakcji chemicznych bez użycia drogich katalizatorów, takich jak pallad. Materiały te mogą znaleźć zastosowanie w syntezie farmaceutyków, technologii kosmicznej, a nawet w unieszkodliwianiu odpadów radioaktywnych.
Przyszłość odkryć
Badania nad elektridami przynoszą coraz więcej pytań, w tym zasadnicze: czy jądro Ziemi rzeczywiście zawiera te materiały? Nauka wciąż eksploruje możliwość ich przemysłowego zastosowania, od syntezy farmaceutyków po neutralizację odpadów radioaktywnych.
Dziennikarka Wirtualnej Polski Technologie, wcześniej związana z "Gazetą Wyborczą". W mediach od blisko 10 lat.
