Top 20 najciekawszych krzywych wież z całego świata [cz. 1.]
Prawie każdy na hasło "krzywa wieża" wyobraża sobie charakterystyczny budynek zabytkowej dzwonnicy we włoskiej Pizie. Na świecie jest jednak znacznie więcej budowli, które walcząc z grawitacją, nieco odchyliły się od zamierzonego pionu. Oto pierwsza część subiektywnego przeglądu najciekawszych konstrukcji tego typu.
fot. Flickr.com/Valdiney Pimenta/lic. CC
Grzegorz Nowak
Udostępnij
Krzywa Wieża w Pizie
fot. Flickr.com/Valdiney Pimenta/lic. CC
Na rozgrzewkę zacznę od jednej z najbardziej rozpoznawalnych budowli na świecie. Wieża jest tak naprawdę romańską dzwonnicą, która stanowi część kompleksu katedralnego. Pierwsze problemy pojawiły się niedługo po rozpoczęciu budowy w 1174 roku. Odchylanie się wieży próbowano korygować w trakcie wznoszenia kolejnych kondygnacji. Nie zważając na niebezpieczeństwo zawalenia, w 1350 roku na szczycie umieszczono dzwony. W 1600 Galileusz miał wykonać na niej swój sławny eksperyment, udowadniając, że ciała opadają z tą samą prędkością niezależnie od masy.
Laserowy skan wieży (fot. CyArk/lic. CC)
Dziś wieża ma 55 metrów, a jej odchylenie od pionu wynosi jakieś 5 metrów. Jest jedną z największych atrakcji turystycznych we Włoszech i corocznie odwiedza ją kilka milionów turystów. W zeszłym roku zakończyły się prace konserwatorskie, które wzmocniły fundamenty i uniemożliwiły dalsze odchylanie się budowli, co ma uchronić ją przed zawaleniem.
Krzywa Wieża w Wybunbury
Wybunbury Tower (fot. wikimedia commons/Andy and Hilary/lic. CC)
Brytyjczycy też mają swoją krzywą wieżę. To, co widzicie na zdjęciu, to pozostałość kościoła pod wezwaniem św. Chada z Mercji. Znajduje się ona w wiosce Wybunbury w Cheshire. W 1750 roku wieża zaczęła się przechylać i w 1833 reszta kościoła została wyburzona. Kościół odbudowano pod koniec XIX wieku, jednak ponownie rozebrano w latach 70. XX wieku. Wieża przetrwała dzięki zaangażowaniu miejscowej społeczności.
Stary kościół przed wyburzeniem
Krzywa Wieża w Suurhusen
fot. Flickr.com/optikorakel/lic. CC
Niemcy również mogą się pochwalić własną krzywą wieżą. Jest to część późnośredniowiecznego kościoła w wiosce Suurhusen we Fryzji Wschodniej. Mierząca ponad 27 metrów wysokości wieża do 2010 roku utrzymywała rekord najbardziej wychylonej budowli na świecie i w tej kwestii była lepsza od wieży w Pizie o 1,22 stopnia. Wieżowiec Capital Gate w Abu Dabi odebrał jej ten tytuł.
Krzywa Wieża w Bedum
Fot. ABC
Kolejna kościelna wieża - tym razem znajduje się w holenderskim miasteczku Bedum i została wybudowana w połowie XI wieku. Mierząca niemal 36 metrów romańska konstrukcja jest jedynym, co pozostało z dawnej świątyni. Obecnie uważa się ją za bardziej odchyloną od tej w Pizie.
Wieża w Bedum
Torre Ladeada
Torre Ladeada
To z kolei jedna z najstarszych wież strażniczych na wybrzeżu Algarrobo Costa w Hiszpanii. Została wybudowana jeszcze w czasach, kiedy Arabowie rządzili Hiszpanią. Niestety z fortyfikacji do dzisiaj niewiele przetrwało.
Torre del Pubblico w Rawennie
Fot. Flickr.com/carolynconner/lic. CC
We włoskiej Rawennie stoi z kolei stara średniowieczna dzwonnica z przełomu IX i X wieku. Znajduje się w pobliżu pozostałości kompleksu pałacowego ostrogockiego króla Teodoryka. Niestety zabytek jest dziś niedostępny dla zwiedzających.
Krzywa Wieża w Toruniu
Fot. Flickr.com/Jason Riedy/lic. CC
Polacy też mogą się pochwalić własną krzywą wieżą (i to nie jedną). Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów Starego Miasta jest fragment dawnych fortyfikacji miejskich. Mierząca 15 metrów wieża została zbudowana w XIV wieku. Część piaszczystego gruntu osunęła się, przechylając budowlę o 1,46 m od pionu. Dziś znajduje się tam kawiarnia i sklep z pamiątkami.
fot. Flickr.com/Jason Riedy/lic. CC
Irańska Krzywa Wieża w Shiraz
Krzywa Wieża z Shiraz
Okazuje się, że w praktycznie każdym zakątku świata można znaleźć przekrzywione budynki. Wieża w Shiraz została zbudowana w XVIII wieku, czyli za czasów perskiej dynastii Zand, więc jest stosunkowo nowa. Wbrew pozorom jest częścią kompleksu mieszkalnego, który tylko wyglądem przypomina średniowieczne fortyfikacje.
Fot. Flickr.com/yeowatzup/lic. CC
Chińska Krzywa Wieża
Chińska Krzywa Wieża
Nazywana czasem Chińską Krzywą Wieżą w Pizie niewiele przypomina swój włoski odpowiednik. Budowla znajduje się w Huludao, w północno-wschodniej części prowincji Liaonin. Wieża ma niemal 10 metrów wysokości i przechyliła się prawie o 12 stopni (choć na zdjęciu wydaje się, że ta liczba jest zaniżona). Pomimo wielu trzęsień ziemi i powodzi budowla wciąż nie chce się zupełnie poddać siłom natury.
Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich
fot. zabkowiceslaskie.pl
Na koniec kolejny rodzimy przykład. Początki tej budowli giną w mrokach historii, jednak istnieją badania sugerujące, że mogła być częścią zamku jeszcze sprzed lokacji miasta. Wskazuje na to m.in. jej obronny charakter. Obecnie ma 34 metry wysokości i wychyla się na 2,14 od pionu. Po raz pierwszy wieża osunęła się 24 sierpnia 1598, co było najprawdopodobniej spowodowane ruchami tektonicznymi. Na szczęście konstrukcja przetrwała do dziś i jest jedną z najbardziej znanych atrakcji Dolnego Śląska.
W drugiej części zestawienia przyjrzę się kolejnym krzywym zabytkom, a także zupełnie współczesnym budynkom, które pozornie przeczą grawitacji.