Kolejna przeszkoda na drodze do Marsa? Pobyt w kosmosie przyśpiesza niszczenie czerwonych krwinek
Już u pierwszych astronautów diagnozowano przypadki anemii, ale jej dokładne przyczyny oraz przebieg pozostawały tajemnicą. Nowe światło na ten problem rzuca badanie naukowców z Kanady.
Lista "chorób zawodowych" towarzyszących zawodowym astronautom liczy sobie wiele pozycji. Długi pobyt w warunkach mikrograwitacji sprzyja utracie masy, zanikowi mięśni, osłabieniu układu krążenia, zmniejszeniu gęstości kości, uszkodzeniom mózgu, a także anemii. Zrozumienie każdego z tych problemów może okazać się kluczowe w perspektywie powrotu ludzi na Księżyc oraz załogowej wyprawy na Marsa.
Nowe badanie opublikowane na łamach Nature Medicine przygotował zespół Hakima Louatiego i Guya Trudela z Wydziałów Medycyny i Biochemii Uniwersytetu w Ottawie. Naukowcy przeprowadzili długoterminową obserwację 14 astronautów, którzy spędzili przynajmniej sześć miesięcy na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Na podstawie próbek wydychanego powietrza i zawartego w nim dwutlenku węgla, oszacowano, że ich czerwone krwinki – odpowiedzialne za zaopatrywanie wszystkich komórek w tlen – obumierały o 54 proc. szybciej niż przeciętna.
W normalnych warunkach nasze ciała co sekundę wytwarzają i niszczą dwa miliony erytrocytów. Zgodnie z odkryciem Kanadyjczyków, u astronautów w tym samym czasie ginie około trzech milionów krwinek, niezależnie od wieku i płci. Skutki pobytu w kosmosie są co prawda odwracalne, jednak na odzyskanie pełnej równowagi ludzkie ciało potrzebuje zwykle wielu miesięcy.
Jak tłumaczy Trudel: "Na szczęście zmniejszona liczba czerwonych krwinek nie stanowi problemu w kosmosie, gdy ciało pozostaje w stanie nieważkości". Jednak, jak dodaje, "podczas lądowania na Ziemi lub innym globie, tymczasowa anemia wpływa na energię, wytrzymałość i siłę, co może zagrozić celom misji. Skutki są więc odczuwalne dopiero po wylądowaniu, gdy ciało musi ponownie radzić sobie z grawitacją".
Zdobyta wiedza powinna zostać uwzględniona podczas planowania przyszłych dalekich misji, zwłaszcza załogowej wyprawy na Marsa. Tym bardziej, że wciąż nie mamy pojęcia, jak zachowa się organizm zmuszony do przyśpieszonej wymiany erytrocytów przez dłuższy okres niż sześć miesięcy.
Więcej informacji znajdziesz w źródle: G. Trudel, H. Louati, Hemolysis contributes to anemia during long-duration space flight, "Nature Medicine".
