Komputer demaskuje brak uwagi wzrokowej

Wydawać by się mogło, że kiedy wlepiamy wzrok w coś, co widzimy przed sobą, naszym oczom nie umknie żadna zmiana. Okazuje się, że ludziom umyka więcej, niż myślą – gapiostwo zdemaskowano dzięki komputerowi.

Naukowców zaciekawiło, dlaczego czasem zdarza się, że zwyczajnie nie widzimy zmian zachodzących w obrazie, który mamy przed sobą. To zrodziło pytanie, czy da się przewidzieć, jakich zmian człowiek może nie zauważyć.

Pomysł przeprowadzenia badania na temat tego, dlaczego nie widzimy zmian zachodzących przed oczami, postanowiono zrealizować przy pomocy komputera i specjalnego oprogramowania. W eksperymencie „inteligencję” komputera wykorzystano do badania poziomu i sprawności percepcji wzrokowej człowieka oraz... jego inteligencji. Uczestnicy eksperymentu przeglądali serię zdjęć losowo wybieranych przez komputer i pokazywanych na monitorze urządzenia. Każde ze zdjęć miało wersję „przed” i „po”. Na fotografiach w wersji drugiej wprowadzone były zmiany - rozmaitego kalibru i rodzaju. Tu czegoś brakowało, tam coś dorobiono, gdzieś zmieniono kolor albo odcień, czasem kształt lub wielkość wybranych elementów zdjęcia były inne, itp. Jakie to były zmiany w przypadku konkretnej fotografii, „wiedział” już tylko komputer, wyświetlający obrazki wg algorytmu, który nie dawał możliwości posądzenia o subiektywne dobieranie zdjęć. Zadaniem badanych było wskazanie różnic w prezentowanych wersjach obrazków.

Prowadzący eksperyment byli mocno zaskoczeni wynikami. Sądzili, iż najłatwiej wykrywaną zmianą będzie różnica w kolorze. Tymczasem okazało się, że ludzkie oko najszybciej i najtrafniej wyłapuje brak lub naddatek jakiegoś elementu. „Gapiostwo” kolorystyczne było wśród uczestników badania zjawiskiem dość powszechnym, lecz zdecydowanie częściej wyłapywane były zmiany niezwiązane z barwą - co w sumie dziwi, ponieważ kolor odgrywa w naszym życiu niebagatelną rolę.

Oprogramowanie komputerowe „testujące” możliwości człowieka okazało się więc bardzo przydatnym narzędziem do poznawania tajników percepcji wzrokowej.

Człowiek żyje w świecie informacji wizualnej. Najprościej i najefektywniej przekazać wiadomość za pomocą grafiki. Dlatego eksperymentatorzy uważają, iż komputerowe testowanie ludzkiej percepcji wzrokowej powinno sprawdzić się wszędzie tam, gdzie konieczne jest optymalizowanie przekazu wizualnego (znaki drogowe, prezentacje multimedialne, itp.).

Znając życie, pewnie w niedługim czasie pomysł komputerowej zabawy z człowiekiem podchwycą rozmaici kombinatorzy, których zainteresuje, co można bezkarnie podmienić lub zmienić, by wydawało się, iż widziany obraz jest ciągle taki sam - tym samym zamieniając całkiem pożyteczną metodę poznawczą w narzędzie do skutecznej manipulacji.

Źródło: Eurek Alert