Le Corbusier okiem Franca Di Capua [wideo]

Z okazji zbliżającego się weekendu zapraszam na krótki seans. Są to 3 filmiki nakręcone przez włoskiego architekta Franca Di Capua, a ich tematem 3 klasyki modernizmu według Le Corbusiera.

Franco Di Capua zamieszcza na You Tube własnoręcznie nakręcone filmiki. Przedstawia w nich klasyczne dzieła architektury XX wieku. Oglądając te filmy mamy okazję podziwiać architektoniczne perły w sposób, jaki robi to Di Capua. Czyli patrzymy na architekturę oczami architekta. 3 wybrane budynki to ikoniczne emblematy modernistycznej architektury. Dla jednych piękne, dla innych co najmniej dyskusyjne. Jako ciekawostkę można dodać, że Le Corbusier – jeden z najbardziej znanych architektów minionego wieku – nie miał formalnego wykształcenia architektonicznego. Był samoukiem – praktykiem. Jego krytycy pewnie dodaliby w tym miejscu, że to widać. W każdym razie, ja do nich nie należę.

1. Villa Savoye

Willa z końca lat 1920. zbudowana we francuskiej miejscowości Poissy, w regionie Île-de-France. O tej gminie pewnie mało kto by słyszał, gdyby właśnie tam nie stanęła Villa Savoye. Patrząc na ten budynek widzimy architekturę wg. Le Corbusiera w czystej formie. To nie jest tylko budynek, to manifest ideowy modernizmu tak, jak go interpretował Le Corbusier. W 1922 r. opublikował 5 zasad nowoczesnej architektury i wszystkie zrealizował projektując Villę Savoye. A brzmią one następująco:

1. Konstrukcja budynku powinna być szkieletowa, w parterze wsparta na słupach. Tak uzyskany prześwit to lepsze wykorzystanie przestrzeni.

2. Obciążenia przenosi tylko (żelbetowy) szkielet budynku, ściany (wszystkie) są tylko osłonami. Ściany i szkielet są względem siebie niezależne.

3. Dzięki p.2 mamy całkowitą swobodę stawiania ścian działowych, a więc i aranżacji wnętrza.

4. Tak stawiana konstrukcja żelbetowa daje architektowi swobodę w kształtowaniu architektury elewacji.

5. Dom to bryła otwarta ku niebu. Dlatego dach ma być płaski, może służyć, jako taras.

Te 5 zasad lub tez uformowały modernistyczną architekturę międzywojnia.

2. Kaplica Notre Dame du Haut

Kaplica Notre Dame du Haut, czyli Matki Bożej na Górze nieopodal miasteczka Ronchamp, w regionie Franche-Comté, to ostatnie wielkie dzieło Le Corbusiera. Powstało w pierwszej połowie dekady lat 1950. Jest to najdoskonalszy przykład ostatniego okresu w twórczości wielkiego architekta. Schyłkowy brutalizm połączony z koncepcją budynku, jako rzeźbą. Przyjęcie takiej formy, niezwykle swobodnie kształtowanej, wizualnie plastycznej bryły pociąga za sobą rezygnację z jakichkolwiek ozdobników wnętrza. Zresztą Le Corbusier zawsze był przeciwnikiem ornamentyki. Tutaj takie podejście współgra z funkcją budynku, miejscem modlitwy i kontemplacji dla pątników. W opinii wielu krytyków architektury kaplica w Ronchamp zapoczątkowała prąd przewrotu przeciw rozsądkowi w architekturze, który to zdominował drugą połowę XX wieku.

3. Villa La Roche

Willa La Roche/Willa Jeanneret to elegancki dom stojący w prestiżowej (podobno najdroższe grunty) 16. dzielnicy Paryża (fr. 16e arrondissement de Paris lub Arrondissement de Passy). Mamy w tym przypadku do czynienia z bliźniakiem według Le Corbusiera (Willa La Roche) i jego rodaka, także Szwajcara, Pierre’a Jeannereta (Willa Jeanneret). Projekt ucieleśniający powyższe 5 zasad modernistycznej architektury, stanął w latach 1923-25. Obecnie jest to muzeum i siedziba Fundacji Le Corbusiera, gdzie zgromadzone są pamiątki – głównie projekty, szkice, rysunki, obrazy – po obu architektach.