Mógł kształtować ludzki mózg już miliony lat temu. To znana substancja
Naukowcy znaleźli sygnatury ołowiu w szkliwie prastarych zębów z Afryki, Azji i Europy. Kontakt z toksyną mógł wpływać na ewolucję odporności mózgu.
Badane zęby
Badacze przeanalizowali skamieniałe zęby w Southern Cross University. W kilku warstwach szkliwa wykryli wyraźne ślady ołowiu. Próbki miały wiek sięgający ok. 2 mln lat i pochodziły z trzech kontynentów.
Naturalne źródła ekspozycji na ołów
Zespół wskazuje na pył wulkaniczny, gleby bogate w minerały i wody gruntowe w jaskiniach. W okresach suszy wcześni ludzie mogli sięgać po wodę z takich miejsc lub rośliny chłonące ołów z gleby.
Naukowcy podkreślają, że kontakt z ołowiem nie był incydentalny. Ślady toksyny pojawiały się u wielu osobników, co sugeruje wielopokoleniową ekspozycję w środowisku naturalnym.
Eksperyment z organoidami mózgowymi
Aby ocenić skutki dla rozwoju układu nerwowego, zespół hodował organoidy z dwoma wariantami genu NOVA1: współczesnym oraz archaicznym, zbliżonym do neandertalskiego i denisowiańskiego. Obie grupy narażono na niewielkie dawki ołowiu.
Organoidy z archaicznym NOVA1 wykazały stres i słabsze tworzenie połączeń nerwowych. Obserwowano też zaburzenia szlaków komunikacji społecznej. Struktury z nowoczesnym wariantem genu były bardziej odporne.
Wnioski i znaczenie dla zdrowia publicznego
Autorzy sugerują, że wielowiekowa ekspozycja mogła faworyzować warianty zwiększające odporność mózgu. Jednocześnie przypominają, że ołów to silna neurotoksyna, a zatrucia pozostają globalnym wyzwaniem zdrowotnym.
