Niezwykłe konstrukcje [cz. 11]. Pałac Rad – najwyższy budynek świata

Strona głównaNiezwykłe konstrukcje [cz. 11]. Pałac Rad – najwyższy budynek świata
01.09.2012 09:12
Pałac Rad (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Pałac Rad (Fot. Wiezowce.Blox.pl)

Projekt Germania, o którym mieliście okazję przeczytać kilka tygodni temu, miał godnego konkurenta. Przed drugą wojną światową plany budowy globalnego imperium powstawały nie tylko w Berlinie, ale również w Moskwie. Symbolem radzieckiego państwa miała być przebudowana stolica z budynkiem, przytłaczającym wszystko, co do tej pory a planecie zbudowano – Pałacem Rad.

bEUeWJlx

Towarzysz Kirow wzywa do czynu!

W czasie, gdy Hitler z Albertem Speerem zamierzał zmienić Berlin w najwspanialsze miasto świata, podobne plany, dotyczące Moskwy, snuł na Kremlu Józef Stalin. Choć dwaj wąsaci ludobójcy nawzajem pokrzyżowali swoje zamiary, na uwagę zasługuje rozmach moskiewskich inwestycji, a zwłaszcza projekt Pałacu Rad. Gigantyczna budowla, choć rozpoczęto jej budowę, nigdy nie została ukończona. Jak miała wyglądać?

Gdy po klęsce w wojnie z Polską plan „eksportu rewolucji” trzeba było odłożyć na bliżej nieokreśloną przyszłość, powstałe w 1922 roku państwo radzieckie potrzebowało symbolu – materialnego dowodu swojej świetności. Co więcej w wyniku dalszych podbojów Związek Radziecki miał się rozrastać. Miały pojawić się kolejne republiki, a razem z nimi nowi delegaci, których trzeba było gdzieś pomieścić.

Jak stwierdził jeden z ówczesnych przywódców ZSRR, Siergiej Kirow:

bEUeWJlz
[Pałac Rad będzie] kolejnym krokiem dla uświadomienia ciągle uśpionemu europejskiemu proletariatowi, że przychodzimy na dobre i na zawsze, i że idee komunizmu są tak głęboko zakorzenione jak studnie wydrążone przez bakijskich naftowców.
Przekrój Pałacu Rad. Widoczna wielka sala dla delegatów (Fot. Russiatrek.org)
Przekrój Pałacu Rad. Widoczna wielka sala dla delegatów (Fot. Russiatrek.org)
Oniken – udana mieszanka Contry i Stridera na PC [recenzja]
Oniken – udana mieszanka Contry i Stridera na PC [recenzja]

Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić. Śmierć, a następnie narastający kult Lenina podsunęły radzieckim wizjonerom pomysł, by gigantyczny pomnik zmarłego przywódcy umieścić na szczycie planowanego budynku. Zanim jednak przystąpiono do pracy, konieczne okazało się znalezienie odpowiedniego miejsca. Jak się okazało, radziecka praktyka wyprzedzała o dziesięciolecia słowa przewodniczącego Mao  Zedonga, który stwierdził:[h3]Nie ma budowania bez burzenia[/h3]Tak też było i tym razem. Jako idealne miejsce dla Pałacu Rad wskazano Sobór Chrystusa Zbawiciela, a raczej plac, na którym stał. Czy chodziło o reprezentacyjne miejsce w centrum stolicy, czy o dobitne pokazanie stosunku władzy radzieckiej do religii i przeszłości kraju – nie sposób teraz rozsądzić. Faktem jest, że cerkiew postanowiono wyburzyć.

bEUeWJlF

Aby lepiej zrozumieć, co oznaczała ta decyzja, warto przypomnieć czym była ta świątynia. Gdy Wielka Armia Napoleona przegrała z generałem Mrozem, a zdobywca połowy Europy musiał uciekać spod Moskwy ratując już nie honor, ale życie, car Aleksander I postanowił wznieść wielką świątynię jako votum za uratowanie Rosji.

Sobór Chrystusa Zbawiciela (zdjęcie oryginalnego budynku) )Fot. Wikimedia Commons)
Sobór Chrystusa Zbawiciela (zdjęcie oryginalnego budynku) )Fot. Wikimedia Commons)

Prace, rozpoczęte w 1839 roku trwały kilkadziesiąt lat – cerkiew poświęcono w 1883 roku. Największa cerkiew Rosji mogła pomieścić 10 tys. wiernych, a wraz z kopułą mierzyła 103 metry wysokości. Pod względem znaczenia i wielkości była tym, na Zachodzie jest bazylika św. Piotra. Sobór był zarazem symbolem carskiej Rosji – wzniesiono go wyłącznie za państwowe pieniądze.

Decyzję o zrównaniu z ziemią wielkiej cerkwi podjęto 5 lipca 1931 roku, a 5 grudnia przystąpiono do wyburzania, o czym tak pisał Ryszard Kapuściński w „Imperium”:

bEUeWJlG

Budynek, jakiego nie widział świat

Pałac Rad nie miał być po prostu wielkim budynkiem. Miał być najwyższy na świecie, a na jego szczycie, zamiast iglicy, planowano umieścić gigantyczny pomnik Lenina. Budynek, razem z pomnikiem miał sięgać 415 metrów wysokości – gdyby udało się go zbudować, pozostawałby najwyższy aż do 1970 roku, kiedy to wzniesiono World Trade Center (oficjalnie otwarty dopiero 3 lata później).

Crucial V4 - budżetowe SSD dla starszych PC. Warto kupić?
Crucial V4 - budżetowe SSD dla starszych PC. Warto kupić?
Porównanie wielkości - słynny pomnik "Robotnik i kołchoźnica", Statua Wolności i planowany pomnik Lenina
Porównanie wielkości - słynny pomnik "Robotnik i kołchoźnica", Statua Wolności i planowany pomnik Lenina

O rozmachu, z jakim zaprojektowano budowlę dobitnie świadczy wielkość pomnika, który miał znaleźć się na jej szczycie. Długość palca wskazującego posągu wynosiła 6 metrów, a stopa miała 14 metrów długości – tyle, co całkiem spory dom jednorodzinny. Pomnik miał być dwukrotnie  większy od Statui Wolności i ważyć 6 tys. ton – tyle, co lekki krążownik. Jakby tego było mało, ktoś wymyślił, że figura będzie obracała się na szczycie budynku, wykonując w ciągu doby pełen obrót.

bEUeWJlH

Po wywiezieniu gruzów cerkwi przystąpiono do budowy, wylewając fundament w kształcie wielkiej, betonowej niecki i budując stalową konstrukcję, wspierającą główną salę budynku. Dalsze postępu budowy pokrzyżowała wojna.

Szkic i makieta Pałacu Rad (Fot. Russiatrek.org)
Szkic i makieta Pałacu Rad (Fot. Russiatrek.org)

Nie tylko Pałac Rad

Basen w miejscu fundamentów Pałacu Rad (Fot. Wikimedia Commons/Lic. CC BY 3.0)
Basen w miejscu fundamentów Pałacu Rad (Fot. Wikimedia Commons/Lic. CC BY 3.0)

Poza najbardziej okazałym Pałacem Rad opracowano również projekty wielu innych, imponujących budynków (ich listę i opisy znajdziecie m.in. na blogu Wieżowce), jak Pałac Technologii czy siedziba Ludowego Komisariatu Przemysłu Ciężkiego. Zaprojektowano również ciekawie wyglądającą siedzibę Aerofłotu, mającą być hołdem dla lotników, którzy w kwietniu 1934 roku uratowali załogę lodołamacza Czeluskin, lądując na improwizowanym lotnisku na dryfującej krze.

bEUeWJlI

W 1942 roku zaprojektowano również gigantyczny łuk triumfalny, sławiący obrońców Moskwy. Choć rozmach projektantów budzi uznanie, rzeczywistość zweryfikowała ich plany. Żadnego z tych budynków nigdy nie wzniesiono.

Pałac Technologii (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Pałac Technologii (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Siedziba Ludowego Komisariatu Przemysłu Ciężkiego (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Siedziba Ludowego Komisariatu Przemysłu Ciężkiego (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Siedziba Aerofłotu (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Siedziba Aerofłotu (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Łuk triumfalny sławiący obrońców Moskwy (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Łuk triumfalny sławiący obrońców Moskwy (Fot. Wiezowce.Blox.pl)
Udostępnij:
bEUeWJlJ
Komentarze (0)
bEUeWJmv