Spoczęła na dnie. Nie wiedzą, jak się tam znalazła
Archeolodzy z duńskiego Muzeum Łodzi Wikingów odkryli w cieśninie Øresund wyjątkowo dobrze zachowany wrak 600-letniej kogi. Jednostka nazwana „Svælget 2” może być największą znaną kogą.
Nurkowie natrafili na statek podczas badań dna. Wrak spoczywał pod warstwą mułu, co sprzyjało zachowaniu drewna. Konstrukcja mierzy ok. 28 m długości, 9 m szerokości i 6 m wysokości. Badacze szacują ładowność na ok. 300 ton, co plasuje jednostkę w absolutnej czołówce średniowiecznych statków handlowych.
"Kamień milowy" dla archeologii morskiej
To odkrycie jest kamieniem milowym dla archeologii morskiej - mówi archeolog Otto Uldum, kierownik wykopalisk. - To największa znana nam koga, dająca wyjątkową okazję do zrozumienia konstrukcji i życia na pokładach największych statków handlowych średniowiecza - dodaje ekspert.
Kogi powstały ok. X w. i służyły do przewozu dużych ładunków na północy Europy. Według opisu cytowanego przez badaczy miały wysokie burty, co utrudniało abordaż w czasie potyczek. Svælget 2 mogła obsługiwać niewielka załoga, a trasa prowadziła na północ od Holandii, w stronę Danii i Bałtyku.
Skala przewozów i możliwe ładunki
Koga zrewolucjonizowała handel w północnej Europie - podkreśla Uldum. - Umożliwiła transport towarów na niespotykaną dotąd skalę.
Badacze wskazują, że tak duże jednostki przewoziły m.in. drewno, cegły i sól. W przypadku tego wraku nie ma śladów ładunku, znaleziono za to przedmioty codziennego użytku załogi.
Prawa burta została naturalnie zasypana piaskiem, co ochroniło ją przed zniszczeniem. Nurkowie zidentyfikowali liczne elementy olinowania: prowadzenia żagli, mocowania masztu i zabezpieczenia ładunku. Na rufie odkryto rozległe pozostałości "zamku", osłoniętego pokładu dającego schronienie marynarzom.
Pierwszy tak jasny dowód "zamku" na kogach
Mieliśmy rysunki zamków, ale brakowało potwierdzenia w materiale archeologicznym. Teraz je mamy - mówi Uldum.
Odkrycie rufowej zabudowy wzmacnia wiedzę o organizacji życia na pokładzie i architekturze dużych kog, co stanowi klucz do rekonstrukcji średniowiecznego handlu morskiego.