Superszybki dysk Intela. Pamięć 3D XPoint 1000 razy szybsza niż flash

Dyski SSD wydają się stosunkowo nowym wynalazkiem – dla większości użytkowników stały się dostępne, wraz ze spadającymi cenami, dopiero od kilku lat. Zastosowana w nich, a także m.in. w pendrive’ach pamięć NAND flash nie jest jednak niczym nowym. Zadebiutowała na rynku ponad ćwierć wieku temu, w 1989 roku, a w wersji eksperymentalnej – w wariantach NOR i NAND – istniała już w 1980 roku.

Jest nim pamięć o nazwie 3D XPoint. Za niewiele mówiącą nazwą kryje się technologia, której twórcy tak wyjaśniają jej działanie:

Nowatorska, beztranzystorowa architektura krzyżowa tworzy trójwymiarową szachownicę, w której komórki pamięci znajdują się na przecięciu linii słów z liniami bitów, przez co komórki mogą być indywidualnie adresowane. W efekcie dane można zapisywać i odczytywać w małych porcjach, co prowadzi do szybszych i efektywniejszych procesów odczytu/zapisu.

Oficjalne doniesienia na temat nowej pamięci brzmią bardzo obiecująco. 3D XPoint ma być 1000 razy szybsza i 1000 razy trwalsza od pamięci NAND, a przy tym oferować znacznie większą gęstość zapisu danych. Nawet, jeśli te ładnie wyglądające, okrągłe liczby zostały podrasowane przez marketingowców, to i tak zapowiada się na wyczekiwany od lat przełom.

W oficjalnym komunikacie zwracają na to uwagę przedstawiciele obu firm:

Mark Adams, Micron:

Jedną z najpoważniejszych przeszkód we współczesnej technice komputerowej jest czas, jaki procesorowi zajmuje pobranie danych z długotrwałych urządzeń magazynujących.

Rob Crooke, Intel:

Przez dziesięciolecia branża szukała sposobów na zmniejszenie opóźnienia między procesorem a danymi, by umożliwić znacznie szybszą analizę.

Daruję Wam w tym miejscu przeklejania informacji prasowej ze słodkimi opowieściami, jak to pamięć 3D XPoint przyspieszy wykrywanie oszustw finansowych i badania genetyczne. Bo – o ile rzeczywiście będzie działać tak szybko, jak wynika z zapowiedzi – przyspieszeniu ulegnie wszystko: od badań naukowych czy udostępniania danych dla superkomputerów, po bardziej przyziemne zastosowania, jak obsługa multimediów czy gier.

W kontekście rosnącej z roku na rok objętości nowych tytułów wydaje się to nie bez znaczenia. Podobnie, jak w przypadku puchnących ze standardu na standard materiałów wideo – 4K jeszcze nie zagościło na dobre w naszych domach, gdy za rogiem czai się już 8K… Zostawmy w tym miejscu na boku dywagacje, czy akurat tego potrzebujemy (więcej na temat absurdu bardzo wysokich rozdzielczości przeczytacie w niedawnym artykule Michała Puczyńskiego), ale szybsze dyski z pewnością okażą się bardzo mile widziane.

W tym przypadku bardzo podoba mi się obrazowe porównanie szybkości klasycznych twardych dysków, pamięci NAND i pamięci 3D XPoint. Gdyby wszystkie były sprinterami, to w tym samym czasie przebiegłyby odpowiednio boisko do koszykówki, bieg maratoński i okrążyły Ziemię.

W praktycznym zastosowaniu różnice będą nadal istotne, ale znacznie mniejsze – Intel zapowiada pojawienie się dysków z interfejsem PCIe i nową pamięcią, oferujących 10-krotnie większą wydajność od tych z pamięcią NAND. Kiedy to nastąpi? Producent zapewnia, że 3D XPoint jest czymś więcej, niż tylko eksperymentalną, daleką od wdrożenia technologią - testowe wersje tej pamięci mają zostać udostępnione jeszcze w tym roku.

W artykule wykorzystałem fragmenty prezentacji, udostępnionej przez Intela.