Mózg optymistów nie pracuje prawidłowo

Cieszy Cię życie, z optymizmem patrzysz w przyszłość i masz nadzieję, że niezależnie od okoliczności będzie dobrze? Najwyższy czas zacząć się martwić – Twój mózg karmi Cię groźną iluzją. Okazuje się, że opisujący świat w ponurych barwach pesymiści mają, niestety, rację. Dlaczego?

Grono naukowców z University College w Londynie, wspieranych przez kolegów z berlińskich uczelni, zajęło się sposobem, w jaki ludzki mózg filtruje i przetwarza informacje. Doświadczenie przeprowadzono na grupie 14 osób. Po sprawdzeniu, jaki poziom optymizmu prezentują uczestnicy badania, naukowcy zaczęli monitorować pracę ich mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego.

Uczestnicy eksperymentu mieli za zadanie oszacować prawdopodobieństwo wystąpienia w ich życiu przykrych doświadczeń, jak choroba Alzheimera, zwolnienie z pracy czy zdrada przez partnera. Poinformowano ich następnie  o statystykach dotyczących tego typu wydarzeń, prosząc o ewentualną korektę wcześniejszych przewidywań.

Mimo znajomości statystyk badani, którzy zostali wcześniej określeni jako optymiści, twierdzili, że prawdopodobieństwo wystąpienia życiowych problemów jest w ich przypadku mniejsze niż wśród ogółu społeczeństwa. Swoje oceny zmieniali jedynie wtedy, gdy nowe dane były dla nich korzystne – czyli np. statystyczne ryzyko zachorowania było niższe od ich wcześniejszych szacunków.

Jednocześnie naukowcy odnotowali u tych osób mniejszą aktywność obszarów mózgu odpowiedzialnych za poszukiwanie błędów. Rejon ten był znacznie aktywniejszy u osób o nastawieniu pesymistycznym. Optymiści nie brali zatem pod uwagę faktów stojących w sprzeczności z ich wcześniejszymi ocenami. Zaskakujące wyniki badania skomentowano m.in. w artykule opublikowanym w „Nature Neuroscience”:

Odkrycie sugeruje, że skłonność do optymizmu jest powodowana przez błędną ocenę dokonaną przez mózg w sytuacji, gdy docierają do niego pesymistyczne uaktualnienia danych.

Wyniki badań zaprzeczają zatem obiegowej opinii, że ludzie z pozytywnym nastawieniem mają łatwiej w życiu – ignorowanie zagrożeń sprawia, że optymiści nie są na nie przygotowani. Można to przenieść na tak prozaiczne, życiowe kwestie jak ubezpieczenie czy posiadanie oszczędności. Trafnie podsumował to jeden z badaczy:

Nieuzasadniony optymizm pociąga za sobą koszty. Przykładem mogą być choćby nierealistyczne oceny ryzyka finansowego, które przyczyniły się w 2008 do światowego kryzysu gospodarczego.

Źródło: Popular Science • BBC • IO9 • Nature