Startup chce sprzedawać światło słoneczne. Astronomowie biją na alarm

Kalifornijski startup Reflect Orbital planuje wystrzelić satelity, które będą odbijać światło słoneczne i kierować je w konkretne punkty na Ziemi. Firma liczy, że rozwiązanie pozwoli zasilać farmy fotowoltaiczne nawet nocą. Pomysł, jak podaje agencja Bloomberg, spotkał się ze zdecydowaną krytyką środowiska naukowego, w szczególności astronomów bazujących na ciemnym niebie.

Reflect Orbital złożył wniosek do Federalnej Komisji Łączności (FCC) o zgodę na start demonstracyjnego satelity już w 2026 r. Według planów, konstelacja miałaby liczyć około 4 tys. satelitów do 2030 r., a w ciągu pierwszych dwóch lat firma chce uruchomić kilkadziesiąt urządzeń. Przedsięwzięcie uzyskało wsparcie finansowe między innymi od Sequoia Capital oraz inwestora Baiju Bhatta.

Celem startupu jest wydłużenie okresu, w którym farmy fotowoltaiczne pozyskują energię – również po zmroku. Jednak naukowcy wskazują, że jasne odbłyski z setek satelitów mogą zakłócać obserwacje optyczne prowadzone z powierzchni naszej planety.

"Oświetlanie gruntu nocą 4 tys. jasnych satelitów tego typu może potencjalnie zrujnować najnowocześniejszą, naziemną astronomię optyczną" – przekazał Anthony Tyson, główny naukowiec Obserwatorium Rubina, w rozmowie z agencją prasową Bloomberg. Badania nieba ma rozpocząć w przyszłym roku.

Reflect Orbital opisuje, że światło przekierowane z pierwszego satelity demonstracyjnego będzie podobne do oświetlenia Księżyca w pełni, ale i tak będzie ono "oślepiająco jasne" dla czułych kamer astronomicznych - przekazałTyson. "Podobnie jak inne duże teleskopy naziemne, Rubin opiera się na ciemnym niebie" - dodał.

Amerykańskie Towarzystwo Astronomiczne zebrało opinie naukowców w sierpniu. Spośród ponad 1,4 tys. odpowiedzi większość badaczy uznała, że projekt odbije się negatywnie na ich pracy.

Sama firma zauważa, że system wprowadza nową skalę przekierowywania światła naturalnego i wywołuje istotne pytania. "Rozumiemy, że nasz system, wprowadzając nową skalę do przekierowywania światła naturalnego, będzie stale rodził ważne pytania" – napisała firma Reflect Orbital w oświadczeniu dla agencji Bloomberg. Startup zadeklarował współpracę z astronomami w celu łagodzenia możliwego wpływu projektu na badania.

Naukowcy alarmują, że sztuczne światło nocą może także zaburzać zachowania gatunków nocnych i wpływać na zdrowie ludzi. Reflect Orbital zapewnia o prowadzeniu ocen oddziaływania na środowisko oraz społeczności lokalne każdorazowo w miejscu działania, jednak krytycy wskazują także na emisje związane ze startami rakiet. Reflect Orbital nie ujawnia na razie ceny swojego rozwiązania, lecz szacuje, że emisje spowodowane startem satelity da się "zrównoważyć w tygodnie".

Niebo nad Ziemią staje się coraz bardziej zatłoczone przez prywatne konstelacje, takie jak Starlink należący do SpaceX, Project Kuiper od Amazon oraz Eutelsat OneWeb. Według raportu Satellite Industry Association w 2024 r. wystrzelono niemal 2,7 tys. nowych satelitów.

Rosnąca liczba satelitów wyraźnie pogarsza warunki obserwacyjne. "Rosnące roje satelitów negatywnie wpłynęły na obrazowanie astronomiczne, a potencjalny wpływ Reflect Orbital jest szczególnie niepokojący" - uważa badaczka Meredith Rawls z Uniwersytetu w Waszyngtonie, dodając, że satelity Reflect Orbital celowo użyją dużych luster, więc wpływ na zdjęcia nieba może być szczególnie dotkliwy.

Firma zapowiada, że odbicia będą krótkie, przewidywalne i kierowane w ściśle określone obszary, a także zapowiada omijanie obserwatoriów oraz udostępnianie pozycji satelitów. Naukowcy jednak wątpią w skuteczność tych środków, przywołując ich ograniczoną efektywność w dotychczasowych projektach. Nie wiadomo jeszcze, kiedy FCC podejmie decyzję w sprawie wniosku Reflect Orbital.